# Şanlıurfa ilinin ulaşım sorunlarına ve Birecik Köprüsü'nün sebep olduğu mağduriyete ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/20300
- **Veren:** Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa)
- **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu)
- **Veriliş tarihi:** 11 Aralık 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 139 gün sonra, 29 Nisan 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a29acd76-3e04-4512-be4d-0193babf0d03
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20300-sanliurfa-ilinin-ulasim-sorunlarina-ve-birecik-koprusu-nun-sebep-oldugu-magduriyete-iliski

> Ferit Şenyaşar (DEM Parti), 11 Aralık 2024 tarihinde 7/20300 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 139 gün sonra, 29 Nisan 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALOĞLU tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Arşivlerden ulaşılan, 1955 yılına ait Başbakanlığa bağlı Devlet İstatistik Enstitüsü verilerine göre Şanlıurfa nüfusu 348.199 tespit edilmişken 2023 yılında Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçlarına göre Şanlıurfa nüfusu 2.213.964 olarak görülmektedir. Geçen 68 yıl içerisinde 6.3 kat artan şehrin nüfusu ile kaynakların kullanım oranı da doğru orantılı olarak artış göstermiştir. Bölgede artan nüfus ve hareketlilik sebebiyle ulaşımla ilgili gelişmeler takip edilmektedir.

Şanlıurfa'nın Birecik ilçesinde Fırat nehri üzerinden, Birecik ile Gaziantep'in Nizip ilçelerini birbirine bağlayan ve D 400 karayolunun bir parçası olan kemer köprü niteliğinde Birecik Köprüsü 1956 yılından beri kullanılmakta olup, 695 metre uzunluk ve ll metre genişlik kapasitesi ile günümüzde kısıtlı kalmaktadır. Benzer bir artış, köprünün diğer ucu olan Gaziantep içinde geçerlidir. Araç kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte de köprü üzerinde var olan tek şeritli yol (tek geliş, tek gidiş), kilometrelerce araç trafiğine neden olmakla birlikte sık sık yaşanan kazalarla da medyada yer almakta bu nedenle yurttaşların mağduriyet yaşamasına neden olmaktadır.

Ayrıca Şanlıurfa"da mevcut ulaşım yollarının geliştirilmesi, güvenli ve trafikte karbon ayak izini düşürebilecek ekolojik hedeflerle yeni ulaşım yolların oluşturulması konusunda bir beklenti bulunmaktadır. Bu hususla raylı sistemlerin tercih edilmesi ve Şanlıurfa'da raylı sistemlerin geliştirilmesi önemlidir. Konuyla ilgili Yeni Hızlı Tren hattının bölgede kullanılabilmesi için çalışmalar yapılmalıdır.

Bu bağlamda;

1. Şanlıurfa'daraylı sistemlerin geliştirilmesi adına bakanlığınız tarafından bir çalışmanız bulunmakta mıdır? Eğer bir çalışmanız yoksa bunun gerekçesi nedir?

2. Yeni Hızlı Tren hattının Şanlıurfa*da yapılması adına bir çalışmanız var mıdır?

3. Şanlıurfa'ya Yeni Hızlı Tren hattı projesi ne zaman gelecek ve Şanlıurfa'da YHT hattının yapımına ne zaman başlanacaktır?

4. Bakanlığınız tarafından Birecik Köprüsü ile ilgili soruna dair herhangi bir tespitiniz bulunmakta mıdır?

5. Söz konusu sorunun çözümüne dair bir çalışma planınız mevcut mudur?

6. Bölgenin gelişen durumu ve artan nüfusu ile mevcut altyapı ve ulaşım sorunlarına dair kapsamlı bir çalışmanız var mıdır?

7. 70 yıla yakın bir geçmişe sahip köprüde yaşanan trafik kazalarında, sürücü hatalarının yanı sıra köprünün güncel kısıtlılığı üzerinden bir ihmal olabileceğine dair bakanlığınızca başlatılan bir soruşturma olmuş mudur?

8. Trafiği rahatlama konusunda, Birecik Köprüsü'nün bulunduğu bölgede ikinci bir çevre yolu yapma projeniz var mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Bir kentte raylı sistem yapılabilmesi için Ulaşım Ana Planı hazırlamak ve bu planda toplu taşıma sistemlerini düzenleyerek uygulamak, ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; Büyükşehir Belediyesi Kanunu gereğince, Büyükşehir Belediyelerinin görev kapsamında yer almaktadır.

Bakanlığımız Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü; görev alanı itibariyle "Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve il özel idareleri tarafından yaptırılacak metro ve şehir içi raylı ulaşım sistemleri projelerinin ulaşım ve fizibilite etütlerinin sonuçlarına göre "AYGM Ulaşım ve Fizibilite Etüdü Teknik Şartnamesi" ile AYGM Raylı ve Kablolu Toplu Taşım Sistemleri Tasarım Kriterleri'ne uygun olarak hazırlanacak raylı toplu taşını sistem seçiminin uygunluğu ile Cumhurbaşkanı Kararnamesiyle üstlenilen raylı sistem projelerinin yapımını gerçekleştirmektedir.

Şanlıurfa-Gaziantep Yolu Birecik Şehir Geçişinde Fırat Nehri üzerinde bulunan Tarihi Birecik Köprüsü 710 m uzunluğunda tek köprü olarak trafiğe hizmet vermektedir. Yüksek Yıllık Ortalama Günlük Trafik (YOGT) değerine sahip bu köprüde, bölünmüş yol standartlarında köprü ikilemesinin yapılması ihtiyacı, tescilli köprü olduğundan dolayı yapılamamaktadır.

Birecik Şehir Geçişinde köprü ikilemesi sorununu çözebilecek şekilde 3,6 km uzunluğundaki bölünmüş yol (2x2) olarak yeni bir güzergâh çalışılmış olup söz konusu güzergâhta 1 adet üstgeçit köprüsü, 1 adet çift tüp tünel (2x225 m) ve Fırat Nehri Köprüsü (2x1.250 m) tasarlanmıştır. Birecik Şehir Geçişi'nin uygulama proje çalışmaları devam etmektedir.

Tarihi Birecik Köprüsü'ne alternatif güzergâh olarak 2x2 şeritli Şanlıurfa-Gaziantep Otoyol üzerinde bulunan Fırat Viyadüğü de bulunmaktadır. Ayrıca; Birecik ilçesinin güneyinden geçen bölünmüş yol standardında çevre yolu projesi bulunmaktadır.

Diğer yandan, Gaziantep-Şanlıurfa-Mardin-Nusaybin-Ovaköy hızlı tren hattı; 200 km/saat hıza uygun, çift hatlı, elektrikli ve sinyalli olarak planlanmıştır. Ayrıca 136 km'lik Gaziantep-Şanlıurfa kesiminin projeleri tamamlanmış, 180 km'lik Şanlıurfa-Mardin ve 58 km'lik Mardin-Nusaybin kesimi proje çalışmaları isedevam etmektedir.

Abdulkadir URALOĞLU
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa). “Şanlıurfa ilinin ulaşım sorunlarına ve Birecik Köprüsü'nün sebep olduğu mağduriyete ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20300, 11 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20300-sanliurfa-ilinin-ulasim-sorunlarina-ve-birecik-koprusu-nun-sebep-oldugu-magduriyete-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a29acd76-3e04-4512-be4d-0193babf0d03

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
