# Aflatoksin ve pestisit tespit edilmesi sebebiyle ülkemize iade edilen ihracat ürünlerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/20446 - **Veren:** Hasan Öztürkmen (CHP, Gaziantep) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 13 Aralık 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 102 gün sonra, 25 Mart 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/401bc476-9358-481c-bba9-0193c52daae3 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20446-aflatoksin-ve-pestisit-tespit-edilmesi-sebebiyle-ulkemize-iade-edilen-ihracat-urunlerine-i > Hasan Öztürkmen (CHP), 13 Aralık 2024 tarihinde 7/20446 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 102 gün sonra, 25 Mart 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını; Anayasa'nın 98. ve içtüzüğün 26. maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. Av. Hasa il m Türkiye?den ihraç edilen ancak yüksek miktarda aflatoksin bulunduğu gerekçesi ile iade edilen ürün sayısı artıyor. Birçok Avrupa ülkesinin Türkiye'den giden Antep fıstıklarını geri gönderdiği öğrenilmiştir. Son dönemde gündeme gelen 'pestisit' haberleri üzerine Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan açıklama yapılmış, Avrupa sınırından "zehirli madde" denerek geri gönderilen gıdaların yüzde 100 kontrol edildiği, mevzuata uygun olmayan ürünlerin imha edildiğini savunulmuştur. Bakanlığın açıklamasının ardından yeni geri çevirme haberlerinin gelmeye devam ettiği görüldü. Basında yer alan haberlere göre, Avrupa Komisyonu'nun gıdayla ilgili bildirimlerin yapıldığı veri tabanı RASFF'nin duyurduğuna göre Bulgaristan, sınır kontrolünde Türkiye'den gelen Antep fıstıklarında Aflatoksin B1 tespit etti. Bu bağlamda; 1. 2024 yılı içinde, laboratuvar analizleri olumsuz çıktığı için geri çevrilen gıda ürünleri hangileridir? Bunların kalem kalem miktarı nedir? Söz konusu ürünlerin piyasa değeri ne kadardır? 2. Sağlıksız olduğu için geri çevrilen ürünler, sınır gümrüklerine kadar nasıl gelebilmiştir? 3. Aflatoksin ve pestisit gibi zehirli maddeler ürünlerimize nasıl sirayet etmiştir? Antep fıstıklarında tespit edilen aflatoksinin kaynağı nedir? 4. Sağlıksız olduğu için geri çevrilen ürünlerden bazıları yurtiçinde tüketime sunulmuş mudur? 5. Laboratuvar analizleri olumsuz çıkması nedeniyle imha edilen ürün miktarı ton bazında ne kadardır? Bunların piyasa değeri ne kadardır? ## Bakanlığın cevabı Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri tarafından AB mevzuatına göre yapılan resmi kontroller sonucunda tespit edilen olumsuzluklar, AB Komisyonu'na bildirilmekte ve Komisyon tarafından yapılan nihai değerlendirme sonucu Gıda ve Yemde Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) üzerinden ilan edilmektedir. RASFF üzerinden ilan edilen bildirimler kısıtlama olmaksızın erişime açıktır. Ülkemizden 186"dan fazla ülkeye 2.000"den fazla çeşit ürün ihraç edilmektedir. Ülkemizden ihraç edilen ve herhangi bir nedenle ülkemize geri dönen ürünlerin tamamında; öncelikle gümrükte ayniyat tespiti yapılmakta, ayniyat tespiti yapıldıktan sonra ürünler Bitki Karantinası Yönetmeliği/Türk Gıda Kodeksi/Yem Mevzuatı kapsamında 90100 bitki sağlığı ve gıda/yem güvenirliği yönünden resmi kontrollere tabi tutulmaktadır. Yapılan resmi kontroller sonucunda, mevzuata uygun olmayan ürünlerin ülkemize girişine izin verilmemektedir. İhraç edilen ürün çeşidi, miktarı ve parti sayısı dikkate alındığında bildirim sayıları orantısal olarak çok düşük miktardadır. Örneğin pestisit kalıntısı nedeniyle bildirim alan ürün miktarının tüm ihraç edilen ürün miktarına oranı binde 1-2 arasındadır. Ayrıca ülkemizden ihraç edilen ürünler; e Alıcı-satıcı arasındaki ticari anlaşmazlık (fiyat, teslim süresi, kalite vb.) e Ürünlerin uygunsuz veya uzun süreli nakliye koşullarında kalitesinin bozulması ve e Alıcı ülkenin yetkili otoritesi tarafından yapılan resmi kontroller sonucunda tespit edilen belge eksiklikleri (sertifika eksikliği, etiket uyumsuzluğu, ticari belgelerde eksiklik), mevzuat olumsuzlukları (gıda/yem/hayvan sağlığı/bitki sağlığı) gibi nedenlerle iade edilebilmektedir. Küf bulaşması, ürünün tarla veya bahçedeki gelişimi, hasat edilmesi, depolanması veya son ürün haline getirilmesi sırasında nem ve sıcaklığa bağlı olarak ortaya çıkabilmektedir. Pestisitler, zirai mücadele araştırma ve uygulamalarında kullanılan her türlü kimyasal madde ve preparatlar olarak tanımlanmaktadır. Bakanlığımızca pestisit kalıntısının önlenmesi amacıyla üretimin yoğun olduğu illerde "Kalıntı Eylem Planı" uygulanmaktadır. Eylem planı doğrultusunda zirai ilaç kalıntısının önlenmesi ve sürdürülebilir tarım konularında üreticilere yönelik eğitim, bilgilendirme ve denetim çalışmaları yürütülmektedir. Bitkisel ürünlerde tarladan sofraya güvenilir gıda temini, aflatoksin ve pestisit kalıntısının önlenmesi amacıyla rutin denetim ve kontrollere ek olarak Bakanlığımız Yıllık Gıda Numune Alma Planı kapsamında numuneler alınmakta ve analiz sonucu uygunsuz çıkan numunelerle ilgili 5996 sayılı "Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu" kapsamında işlem (idari para cezası, toplatma, imha vb.) tesis edilmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Hasan Öztürkmen (CHP, Gaziantep). “Aflatoksin ve pestisit tespit edilmesi sebebiyle ülkemize iade edilen ihracat ürünlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20446, 13 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20446-aflatoksin-ve-pestisit-tespit-edilmesi-sebebiyle-ulkemize-iade-edilen-ihracat-urunlerine-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/401bc476-9358-481c-bba9-0193c52daae3 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.