# İhraç edilen gıda ürünlerinde tespit edilen kimyasal kalıntılara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/20751 - **Veren:** Mehmet Akalın (İYİ Parti, Edirne) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 16 Aralık 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 32 gün sonra, 17 Ocak 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3240b913-d319-4ee5-9f84-0193d37eb263 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20751-ihrac-edilen-gida-urunlerinde-tespit-edilen-kimyasal-kalintilara-iliskin > Mehmet Akalın (İYİ Parti), 16 Aralık 2024 tarihinde 7/20751 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 32 gün sonra, 17 Ocak 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM içtüzüğünün 96'nci maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. leşi Mehmet AKALIN / Ülkemiz sahip olduğu zengin tarım potansiyeli ve nitelikli üretimiyle uluslararası pazarlarda önemli bir aktördür. Son yıllarda özellikle Avrupa Birliğinin gıda ve yem için hızlı alarm sistemi verileri Türkiye'den ihraç edilen gıda ürünlerinde pestisit ve mikotoksin kalıntıları gibi ciddi problemleri işaret etmektedir. 2024 yılının ilk yarısında 205 parti gıda ürünümüz bu kimyasal kalıntılar nedeniyle uluslararası gümrüklerde sorun yaşamış, 132'si sınırda reddedilmiştir. Bu durum yalnızca ihracatçımızın kayıplarını artırmakla kalmamış, uluslararası pazarlardaki itibarımızı ve rekabet gücümüzü zayıflatmıştır. Bu bağlamda; I- Türkiye'den ihraç edilen gıda ürünlerinde tespit edilen pestisit ve mikotoksin kalıntıları ile ilgili olarak son bir yıl içinde hangi ürünlerde sorun yaşanmıştır ve bu ürünlerin miktarı ne kadardır? 2- 2024 yılının ilk yarısında 205 parti gıda ürününün kimyasal kalıntılar nedeniyle uluslararası gümrüklerde sorun yaşadığı ve 132'sinin sınırda reddedildiği bilgisi doğru mudur? Bu gibi durumlarla karşılaşıldığında sorunların çözülmesi için ne gibi önlemler alınmaktadır? 3- Bahse konu iade edilen ürünler arasında, yüksek katma değere sahip olanların iç piyasa sürüldüğü yönündeki iddialar doğru mudur, doğruysa konuyla ilgili soruşturma açılmış mıdır? 4- Türkiye'nin uluslararası pazarlardaki itibarı ve rekabet gücü, kimyasal kalıntı sorunları nedeniyle olumsuz etkilenmektedir. Bakanlığınız, bu durumu düzeltmek amacıyla hangi stratejileri ve politikaları geliştirmiştir? 5- Bakanlığınız, gıda güvenliği ile ilgili sorunların dış ticaret anlaşmalarına nasıl yansıdığını değerlendiriyor? Bu tür sorunların uluslararası ticareti olumsuz etkilememesi için Bakanlığınız tarafından hangi adımlar atılmaktadır? 6- Kimyasal kalıntılar nedeniyle gıda ürünlerinin gümrüklerde reddedilmesi, ihracatçılar için ekonomik kayıplara yol açmaktadır. Bakanlığınız, gümrüklerde yapılan denetimlerin daha verimli hale getirilmesi ve ihracatçıların mağduriyetlerinin azaltılması için hangi önlemleri almayı planlamaktadır? €-posta: mehmet.akalinGtbmm.gov.tr Adres: Halkla İlişkiler Binası B Blok E-310 TBMM/ANKARA ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :25.12.2024 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1553950 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Edirne Milletvekili Sayın Prof. Dr. Mehmet AKALIN tarafından verilen 7/20751 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan TİCARET BAKANLIĞI Edirne Milletvekili Sayın Prof. Dr. Mehmet AKALIN'a Ait 7/20751 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1. 6) Bakanlığımızın sorumluluğunda olan geleneksel tarım ürünlerimize (bitkisel yemeklik yağlar, yaş meyve ve sebzeler, kuru ve kurutulmuş ürünler vb.) yönelik, ihracatta ve ithalatta ticari kalite denetimleri, 2024/21 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi (ÜGD) Tebliği (Bazı Tarım Ürünlerinin İhracatında ve İthalatında Ticari Kalite Denetimi Tebliği) hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Tarım ve Orman Bakanlığınca gerçekleştirilen insan, hayvan ve bitki sağlığına ilişkin denetimlerden farklı olarak, uluslararası standartlar doğrultusunda, ticari kalite denetimleri kapsamında ürünlerin olgunluk, sınıf, boy, meyve eti sertliği, tağşiş olup olmadığı vb. bilgisinin yanı sıra ambalajlama ve etiketlemeye ilişkin özelliklerine bakılmaktadır. Ticari kalite denetimlerinde, ticari kaliteye ilişkin renk, boy, meyve eti sertliği gibi özellikler fiziksel muayene şeklinde gerçekleştirilirken, kül veya kükürt tayini, yağ asidi kompozisyonu gibi ileri analizler, bu amaçla alınan numuneler üzerinden Bakanlığımız laboratuvarlarının yanı sıra Bakanlığımızca yetkilendirilmiş laboratuvarlar veya Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilmiş kamu veya özel laboratuvarlarda yapılmaktadır. Öte yandan, Tarım ve Orman Bakanlığınca tüm ülkeler ile gıda ve tarım ürünleri dış ticaretinde insan, hayvan ve bitki sağlığı alanında denetimler gerçekleştirilmekte olup, ilgili ürünlerde bakteri, virüs, pestisit kalıntısı, zirai zararlı, aflatoksin ve GDO tespiti gibi insan, hayvan ve bitki sağlığına ilişkin hususlara bakılmakta ve söz konusu ürünler anılan Bakanlıkça verilen izinler/sertifikalar ile ithal/ihraç edilebilmektedir. İhracat yapılan ülkelerden geri dönen tarım ve gıda ürünleri incelendiğinde esas itibariyle, ticari anlaşmazlık veya siyasi sorunlar haricinde, gıda güvenliği ile bitki ve hayvan sağlığı kaynaklı sorunlar nedeniyle iadelerin yaşandığı görülmektedir. Tarım ve gıda ürünlerinin her ne sebeple olursa olsun iade edilmesi/geri gönderilmesi durumunda, Tarım ve Orman Bakanlığınca gerekli denetimler gerçekleştirilmekte ve insan, hayvan ve bitki sağlığına yönelik risk taşıyan ürünlerin ülkemize girişine izin verilmemektedir. Ayrıca, 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu kapsamında, güvensiz ve kalitesiz mal ihraç ederek Türk malı imajına zarar veren firmalara Bakanlığımızca, Kanunda öngörülen yaptırımlar uygulanmaktadır. Tarım ve gıda ürünlerinin ihraç edildikten sonra çeşitli nedenlerle ülkemize geri gönderilmesi halinde dış ticaret mevzuatı hükümleri gereği, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafindan gerekli kontroller sınır gümrük idaresinde gerçekleştirilmekte ve söz konusu eşyaya uygulanacak işlemlere kontrol sonucuna göre karar verilmektedir. Söz konusu kontroller sonucunda Türkiye Gümrük Bölgesine girişi uygun görülen eşyanın serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescilinden sonra ithalat işlemleri tamamlanmaktadır. Diğer taraftan, Tarım ve Orman Bakanlığınca yapılan kontroller sonucu Türkiye Gümrük Bölgesine girişi uygun görülmeyen eşyanın ise girişine izin verilmemekte ve söz konusu eşya sınır gümrük idaresinde imha edilmektedir. Diğer taraftan, ülkemizin tarım ürünlerinde önemli ihraç pazarlarından olan Avrupa Birliği (AB), gıda ve yem ürünlerinde yüksek standartlar uygulamakta ve ithalatta da aynı koşulları aramaktadır. Ülkemizden AB'ye ithalatta AB gümrüklerinde yapılan kontroller neticesinde pestisit ve mikotoksin gibi kalıntılar bakımından uygunsuzluk tespitine istinaden AB'ye girişine izin verilmeyen ürünler hakkında detaylı bilgiye https://webgatç.ec.europa.ew/rasff-window/screen/search adresinden, ülke bilgisi girilerek ulaşılabilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Akalın (İYİ Parti, Edirne). “İhraç edilen gıda ürünlerinde tespit edilen kimyasal kalıntılara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20751, 16 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20751-ihrac-edilen-gida-urunlerinde-tespit-edilen-kimyasal-kalintilara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3240b913-d319-4ee5-9f84-0193d37eb263 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.