# Bakanlığın satın aldığı mobil elektrik santrallerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/20795 - **Veren:** Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak) - **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar) - **Veriliş tarihi:** 19 Aralık 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 61 gün sonra, 18 Şubat 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f9c016f8-5297-4f67-a272-0193e3bc52f0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20795-bakanligin-satin-aldigi-mobil-elektrik-santrallerine-iliskin > Deniz Yavuzyılmaz (CHP), 19 Aralık 2024 tarihinde 7/20795 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 61 gün sonra, 18 Şubat 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın T.C Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98"inci, Meclis İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygıyla arz ederim. Deniz YAVUZYILMAZ Zonguldak Milletvekili T.C Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından, Norveç Kamu İktisadi Teşebbüsü Eguinor ASA petrol şirketinden 2017 yılında, 7 adet Mobil Elektrik Santrali satın alınmıştır. Satın almaların ardından kamuoyuna yapılan açıklamada; "Her biri 25 megawatt gücündeki 7 adet Mobil Elektrik Santrali, Türkiye'nin 7 bölgesindeki trafolarda konumlandırılacak. Trafo merkezlerinde doğalgaz olmadığı için motorinle çalıştırılacaklar. Mobil elektrik santrallerinin her birine 30 ton motorin bulunan tankerler eşlik edecek. Deprem ve diğer afet durumlarında ya da enerji talebi arttığında Mobil Elektrik Santralleri çalıştırılacak ve her biri 50 bin evin elektrik ihtiyacını karşılayacak. " denilmiştir. Söz konusu satın almadan 2 yıl sonra, dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, 28 Haziran 2019 günü Ambarlı Termik Santrali Tesislerinde düzenlenen törende yaptığı konuşmasında; "Bugün açılışını gerçekleştirdiğimiz her biri 25 megavat gücünde toplam 175 megavatlık 7 mobil elektrik santralle kısa dönemli enerji arz güvenliğimizi sağlamak adına da önemli bir adım atıyoruz. Santrallerimiz anlık ihtiyacın karşılanmasında en hızlı çözümü sunacak. Neden en hızlı çözüm diyoruz? Çünkü bir elektrik santralinin yapımı ve işletmeye alınması yaklaşık 36 ay ancak bu santraller 48 saat gibi kısa bir sürede montaj ve demontaj yapılabiliyor. Böylece ihtiyaç olması halinde tek bir mobil santralle 50 bin hanenin elektrik ihtiyacını karşılayacağız. Elektrik enerjisi aciliyeti arz eden bir nokta mı var? Bu santralleri kolay bağlantı özelliği sayesinde bölgedeki uygun trafo merkezine intikal ettirerek enerji ihtiyacına en pratik cevabı vereceğiz. Santrallerimiz çok kısa sürede tam yüke çıkabilme kapasitesine sahip. Yani alanda ihtiyaç duyulan enerjiyi santrallerimiz maksimum kapasiteyle sağlayacak güce ve yetkinliğe sahip. amy amam Elektrik kesintileri, arızalar, iletim ya da dağıtımdan kaynaklanan sorunlar, afet ve acil durumlar ya da diğer olağandışı durumlarda santraller elektrik enerjisi üreterek olası krizlere karşı hızlı ve etkin reaksiyon almamızı sağlayacak. Mobil santrallerimiz bu alandaki hareket kabiliyetimizi ve esnekliğimizi büyük oranda geliştirecek. Mobil santrallerin ilk etapta İstanbul Avrupa ve Anadolu Yakası ile Adana, Ankara, Antalya, Diyarbakır ve İzmir'deki trafo merkezleri olmak üzere 7 noktada bağlantısını gerçekleştireceğiz." ifadelerine yer vermiştir. Bu açıklamandan sadece 16 ay sonra ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 15 Kasım 2020 tarihinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine ziyareti sırasında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devletine (KKTC) jeneratör hibe edilmesi yönünde talimat vermiştir. Talimatın ardından, KKTC Başbakan Yardımcılığı, Ekonomi ve Enerji Bakanlığı ve TC Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı arasında "Petrol Ürünleri Ticaretine ve 2 adet Mobil Treyler Elektrik Santralinin Tesis Edilmesine İlişkin İşbirliği Protokolü" 29 Nisan 2021 tarihinde Ankara'da imzalanmıştır. 25 Megawatt gücünde 2 adet Mobil Elektrik Santralli, 29 Aralık 2022 tarihinde Gazimağusa Limanı'nda KKTC'li yetkililere teslim edilmiştir. Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) söz konusu protokol kapsamında, mobil elektrik santrallerinin, Türkiye'deki mevcut lokasyonundan KKTC'ye naklinden, KKTC tarafından gösterilen yere tesis edilmesinden, dağıtım kontrol sisteminin rehabilitasyonundan, santrallerin devreye alınmasından, ilk 6 ay süre ile işletilmesinden ve bu süre zarfındaki bakımlarından sorumlu olacaktır. Bu bağlamda; I- Mobil Elektrik Santralleri hangi amaçlarla, hangi tarihte, hangi fiyatla, hangi usullere göre satın alınmıştır? Söz konusu satın alma hangi mal, malzeme, tedarik, hizmet ve garantileri kapsamıştır? 2- Mobil Elektrik Santralleri hangi tarihte, hangi şirket/şirketler tarafından üretilmiştir? Santraller satın alınırken, eski teknoloji ve 2. el oluşlarından kaynaklanabilecek sorunlara ilişkin ne tür önlemler alınmıştır? 3- Eski teknoloji ile imal edilen ve ETKB"ınca 2. el olarak tedarik edilen söz konusu mobil elektrik santrallerinin satın alım ve işletilmesi işlemleri "Elektrik Üretim Ve Elektrik Depolama Tesisleri Kabul Yönetmeliği" gibi dönemin ilgili mevzuatlarına uygun olarak mı gerçekleştirilmiştir? 4- Mobil Elektrik Santrallerinin, satın alındığı 2017 yılından, dönemin Enerji Bakanı Fatih Dönmez 'in santrallerin devreye alındığına dair kamuoyuna açıklama yaptığı 2019 yılına kadar, aradan geçen yaklaşık 2 yıllık süre zarfinda devreye alınmamasının nedeni nedir? 5- Yedi adet Mobil Elektrik Santralinden ikisinin, dönemin Enerji Bakanı Fatih Dönmez'in santrallerin devreye alındığını kamuoyuna duyurduğu 2019 yılından sadece 16 ay sonra KKTC'ye hibe edilmesinin nedeni nedir? > Mobil Elektrik Santrallerinin, satın alındığı 2017 yılından günümüze dek hangi afet, acil durumlar ya da diğer olağandışı durumlarda kullanılabilmişlerdir? 6 Şubat 2023 depremlerinde Mobil Elektrik Santrallerinin kullanılması mümkün olabilmiş midir? Mobil Elektrik Santrallerinin, 6 Şubat 2023 depremlerinde ve ülkemizde geçtiğimiz yıllarda gerçekleşen uzun süreli elektrik kesintileri dönemlerinde kullanılamadılar ise bunun nedeni nedir? Mobil santrallerin 2019 yılında planlandığı üzere, İstanbul Avrupa ve Anadolu Yakası ile Adana, Ankara, Antalya, Diyarbakır ve İzmir'deki trafo merkezlerindeki 7 farklı noktada bağlantısının gerçekleştirilmeme gerekçesi nedir? Mobil Elektrik Santrallerinin hali hazırda bakım, onarım, otomasyon sistemleri, yazılım güncelleme gibi mekanik, elektriksel, yazılımsal sorunları bulunmakta mıdır? 10- Satın alınan Mobil Elektrik Santrallerden kaçı halen Türkiye?de bulunmaktadır? Söz konusu santraller şu an nerededir? Emre amade vaziyette ve ihtiyaç duyulması halinde kullanıma hazır durumda mı bekletilmektedir? 11-Kalan santrallerin yurdun farklı noktalarına yerleştirilmesi düşünülmekte midir? Santrallerin başka ülkelere satışı yahut Suriye vb. ülkelere hibe edilmesi düşünülmekte midir? 16.12.2024 ## Bakanlığın cevabı DÖNEM | ESASNO 28/3 | 720795 Mobil Elektrik Santralleri, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında satın alınmıştır. Her biri 25 MW kurulu güce sahip, treyler üzerine monte edilmiş çift yakıt ile (motorin ve doğal gaz) çalışabilen aero-derivative özellikte gaz türbini-generatör setinden oluşan yeni veya kullanılabilir ikinci el 7 adet Treyler Mobil Elektrik Santralinin anahtar teslimi işi için tedarik, montaj, nakliye, gümrükleme, testler, başarılı işletmeye alma, işletme süpervizörlüğü ve eğitim dahil komple anahtar teslimi esasına göre kusursuz olarak temin etmek üzere yüklenici kapsamında bağıtlanmıştır. Mobil Elektrik Santralları Pratt Whitney firması tarafından 2007 yılında imal edilmiştir. Her birinin çalışma saatinin 1000 saatten az olduğunu ve tüm ekipmanlarının imalatçı tarafından üretilmiş orijinal ekipmanlar olduğunu belgelendirmek, mevcut yedek malzemelerini Elektrik Üretim Anonim Şirketi'ne (EÜAŞ) bedelsiz teslim etmek, bakım raporlarını EÜAŞ'a sunmak gibi hususlar teknik şartnamede yer almaktadır. Bu kapsamda yapılan çalışmalar sonucunda; 1000 saatten az çalışmış, bakımları düzenli yapılmış ikinci el mobil setlerin yeni olanlara göre daha düşük fiyata temin edilmiştir. Mobil Elektrik Santralları temini işine ait teknik şartnamede; "Treyler Mobil Elektrik Santralinin, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ikincil mevzuata uygun olarak çalıştırılabilmesi için gereken tüm yükümlülükleri yerine getirmek ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ikincil mevzuatın gerekli kıldığı yükümlülükleri yerine getirmek" hususları yer almaktadır. Mobil Elektrik Santralleri 25/05/2018 tarihinde imzalanan sözleşme ile satın alınmış olup, sözleşmeye göre teslim süresi en fazla 360 takvim günüdür. Mobil Elektrik Santralleri, nakliyat sonrası 2019 yılı Haziran ve Temmuz aylarında devreye alınmış olup, teslim süresi ile birlikte değerlendirildiğinde tedarik ve devreye alma aşamalarında bir gecikme söz konusu değildir. Mobil Elektrik Santrallerinden 2 adedi Bakanlığımız ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakan Yardımcılığı ile Ekonomi ve Enerji Bakanlığı arasında 29/04/2021 tarihinde imzalanan işbirliği protokolü kapsamında kiralama usulü ile 5 yıllık kira süresi için 2022 yılı Temmuz ayında KKTC'de devreye alınmıştır. Mobil Elektrik Santrallerinden 4 adedi ise 6 Şubat 2023 depreminde kullanılmak üzere deprem bölgesine nakledilmiştir. Mobil Elektrik Santralleri alındıktan sonra ülke genelinde uzun süreli elektrik kesintisi meydana gelmemiş olup, Elektrik Santralleri emre amade olarak hazır tutulmuşlardır. Söz konusu Mobil Santraller, ülkemizde mevzuat şartları gereği Türkiye Elektrik İletim A.Ş.'ye (TEİAŞ) bağlı 34,5 kV Trafo Merkezlerinde (TM) tesis edilmesi mecburiyeti bulunmaktadır. Bu süre zarfında santrallerden optimum fayda elde edilebilecek ve sistem altyapısının uygun olacağı kurulum yerlerine dair gerekli çalışmalar yapılmıştır. Kurulum yerlerindeki teknik ihtiyaçlar için (topraklama, zemin hazırlığı, kabloj vb.) çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti ile KKTC Hükümetleri arasında her yıl imzalanan İktisadi ve Mali İşbirliği Anlaşmaları çerçevesinde KKTC'nin talebi üzerine 3 adet mobil santral daha KKTC'ye gönderilmiştir. Mobil Elektrik Santrallerinin hali hazırda bakım, onarım, otomasyon sistemleri, yazılım güncelleme gibi mekanik, elektriksel ve yazılımsal sorunları bulunmamaktadır. Türkiye'de bulunan 2 adet Mobil Elektrik Santrali İstanbul DGS İşletme Müdürlüğü sahasında hizmete hazır şekilde bulunmaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak). “Bakanlığın satın aldığı mobil elektrik santrallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20795, 19 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20795-bakanligin-satin-aldigi-mobil-elektrik-santrallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f9c016f8-5297-4f67-a272-0193e3bc52f0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.