# Karadeniz Bölgesi'nde meydana gelen heyelan olaylarına karşı alınan tedbirlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/21070 - **Veren:** Hasan Karal (DEVA Partisi, İstanbul) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 24 Aralık 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 118 gün sonra, 21 Nisan 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fad53730-b1cd-4002-825e-0193fcad32dd - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21070-karadeniz-bolgesi-nde-meydana-gelen-heyelan-olaylarina-karsi-alinan-tedbirlere-iliskin > Hasan Karal (DEVA Partisi), 24 Aralık 2024 tarihinde 7/21070 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 118 gün sonra, 21 Nisan 2025). ## Önerge metni Aşağıda yer alan sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sn. Murat Kurum tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu m gereğince yazılı olarak cevaplandırılması hususunu arz ederim. Xu 12. 2 o24, Karadeniz Bölgesi, engebeli coğrafi yapısı, yoğun yağış alan iklim şartları ve yüksek bitki örtüsü nedeniyle heyelan riskinin en yoğun olduğu bölgelerimizden biridir. Son yıllarda meydana gelen çok sayıda heyelan olayı, hem can kaybına hem de ciddi maddi hasarlara yol açmıştır. Artvin'in Arhavi ilçesinde 8 Aralık'ta yaşanan ve Karadeniz Sahil Yolunu kapatan heyelan sonucu 4 gencin hayatını kaybetmesi bu afet nedeniyle trajik bir hatıra bırakmıştır. Benzer şekilde Rize'de dağdan kopan toprak kütlelerinin bir apartmanın bodrum katına dolması nedeniyle 1 kişi ölmüş, 4 kişi yaralanmış, ayrıca bina tahliye edilmiştir. Karadeniz Bölgesinde neredeyse her yıl yaşanan heyelan olayları; yolların kapanmasına, köprülerin çökmesine ve yerleşim yerlerinin zarar görmesine sebep olmaktadır. Can kayıpları ve maddi hasarlar düşünüldüğünde, yeterli tedbirlerin alınıp alınmadığı tartışılmalıdır. Coğrafi yapının çok iyi bilindiği bölgede, yerleşim yerleri ve altyapı projelerinin bu riskler gözetilerek planlanması gerekmektedir. Ancak, yerleşim izinlerinin verilmesi süreçlerinde bu tehlikelerin yeterince dikkate alınıp alınmadığı kamuoyunda soru işaretleri uyandırmaktadır. Bölgedeki heyelan riski dikkate alınarak, erken uyarı sistemleri ve risk azaltıcı çalışmalara yönelik hangi adımların atıldığı da açık bir şekilde değerlendirilmelidir. Bu bağlamda; 1. Karadeniz Bölgesi'nde meydana gelen ve can kayıplarına yol açan heyelanlara karşı bugüne kadar hangi somut tedbirler hayata geçirilmiştir? Alınan bu tedbirler bölgenin risk durumunu etkin bir şekilde azaltmış mıdır? 2. Yerleşim yerlerinin heyelan riski göz önüne alınarak planlanması ve izinlerin verilmesi konusunda hangi kriterler uygulanmaktadır? 3. Son 10 yıl içerisinde heyelan nedeniyle yaşanan can kaybı ve maddi zararların istatistikleri nelerdir? 4. Heyelan erken uyarı sistemlerinin kurulması ve yaygınlaştırılması için herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır? Yapılıyorsa hangi aşamadadır? 5. Heyelan riskinin azaltılması için yerel yönetimlere ve vatandaşlara yönelik farkındalık çalışmaları yapılmakta mıdır? Yapılmıyorsa, bu konuda bir planlamanız var mıdır? 6. Karadeniz Sahil Yolunda ve bölge genelindeki diğer kritik altyapılarda heyelanı önleme ve risk azaltma tedbirleri uygulanmakta mıdır? Bu tedbirlerin detayları nelerdir? TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal(Otbmm.gov.tr ## Bakanlığın cevabı İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI SORULAR Karadeniz Bölgesi, engebeli coğrafi yapısı, yoğun yağış alan iklim şartları ve yüksek bitki örtüsü nedeniyle heyelan riskinin en yoğun olduğu bölgelerimizden biridir. Son yıllarda meydana gelen çok sayıda heyelan olayı, hem can kaybına hem de ciddi maddi hasarlara yol açmıştır. Artvin'in Arhavi ilçesinde 8 Aralık'ta yaşanan ve Karadeniz Sahil Yolunu kapatan heyelan sonucu 4 gencin hayatını kaybetmesi bu afet nedeniyle trajik bir hatıra bırakmıştır. Benzer şekilde Rize'de dağdan kopan toprak kütlelerinin bir apartmanın bodrum katına dolması nedeniyle 1 kişi ölmüş, 4 kişi yaralanmış, ayrıca bina tahliye edilmiştir. Karadeniz (Bölgesinde Oneredeyse O her yıl o yaşanan heyelan olayları; yolların kapanmasına, köprülerin çökmesine ve yerleşim yerlerinin zarar görmesine sebep olmaktadır. Can kayıpları ve maddi hasarlar düşünüldüğünde, yeterli tedbirlerin alınıp alınmadığı tartışılmalıdır. Coğrafi yapının çok iyi bilindiği bölgede, yerleşim yerleri ve altyapı projelerinin bu riskler gözetilerek planlanması gerekmektedir. Ancak, yerleşim izinlerinin verilmesi süreçlerinde bu tehlikelerin yeterince dikkate alınıp alınmadığı kamuoyunda soru işaretleri uyandırmaktadır. Bölgedeki heyelan riski dikkate alınarak, erken uyarı sistemleri ve risk azaltıcı çalışmalara yönelik hangi adımların atıldığı da açık bir şekilde değerlendirilmelidir. Bu bağlamda; 1. Karadeniz Bölgesi'nde meydana gelen ve can kayıplarına yol açan heyelanlara karşı bugüne kadar hangi somut tedbirler hayata geçirilmiştir? Alınan bu tedbirler bölgenin risk durumunu etkin bir şekilde azaltmış mıdır? 2. Yerleşim yerlerinin heyelan riski göz önüne alınarak planlanması ve izinlerin verilmesi konusunda hangi kriterler uygulanmaktadır? 3. Son 10 yıl içerisinde heyelan nedeniyle yaşanan can kaybı ve maddi zararların istatistikleri nelerdir? 4. Heyelan erken uyarı sistemlerinin kurulması ve yaygınlaştırılması için herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır? Yapılıyorsa hangi aşamadadır? 5. Heyelan riskinin azaltılması için yerel yönetimlere ve vatandaşlara (yönelik farkındalık çalışmaları yapılmakta mıdır? Yapılmıyorsa, bu konuda bir planlamanız var mıdır? 6. Karadeniz Sahil Yolunda ve bölge genelindeki diğer kritik altyapılarda heyelanı önleme ve risk azaltma tedbirleri uygulanmakta mıdır? Bu tedbirlerin (o detayları nelerdir? GEM CEVAP Bakanlığımız Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü tarafından 2024 yılı sonu itibariyle 41 adet heyelan projesi hazırlanmıştır. Söz konusu projelerden 27 tanesi Karadeniz Bölgesi için hazırlanarak, uygulayıcı birimlere (AFAD, OGM, Valilikler ve Yerel Yönetimler) gönderilmiştir. Hazırlanan projeler, heyelan risklerinin değerlendirilmesi ve alınacak önlemlerin belirlenmesini de içerdiğinden, bölge genelindeki yerleşim alanlarının güvenli ve sürdürülebilir bir şekilde planlanmasında, sorumlu kurum ve kuruluşların mevcut yapıların dayanıklılığının arttırılması ve olası afetlerde hasarların minimize edilmesi için gerçekleştirdiği çalışmalar için destek ve rehber niteliği taşımaktadır. Heyelan kontrolüne yönelik üretilen proje ve veriler karar destek niteliğinde olup, söz konusu çalışmaların uygulanması ve icrası sorumlu kuruluşlarca yürütüldüğünden, çalışmaların sonuçları ve risk durumuna olan etkisi uygulayıcı birimler tarafından takip edilmektedir. Heyelana yönelik farkındalık çalışmaları doğrudan Bakanlığımız görev ve sorumluluk alanında bulunmamakla birlikte, konunun önemine binaen Bakanlığımız (Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü) öncülüğünde doğal kaynaklı afetlerden birisi olan heyelan ile ilgili kurumsal farkındalığı artırmak ve gerekli politikaların geliştirilmesi maksadıyla 2 adet Ulusal Heyelan Sempozyumu düzenlenmiştir. --- **Kaynak gösterme:** Hasan Karal (DEVA Partisi, İstanbul). “Karadeniz Bölgesi'nde meydana gelen heyelan olaylarına karşı alınan tedbirlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21070, 24 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21070-karadeniz-bolgesi-nde-meydana-gelen-heyelan-olaylarina-karsi-alinan-tedbirlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fad53730-b1cd-4002-825e-0193fcad32dd Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.