# Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemiyle ilgili bazı iddialara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/21083
- **Veren:** Mustafa Adıgüzel (CHP, Ordu)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 18 Aralık 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 117 gün sonra, 14 Nisan 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/078d44ba-09e9-4050-8d54-0193dde6dcce
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21083-cumhurbaskanligi-hukumet-sistemiyle-ilgili-bazi-iddialara-iliskin

> Mustafa Adıgüzel (CHP), 18 Aralık 2024 tarihinde 7/21083 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 117 gün sonra, 14 Nisan 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. i

Mustafa ADIGÜZEL Ordu Milletvekili

1. 20 Temmuz 2016 tarihinde OHAL ilan edilerek ve sonrasında OHAL şartlarında Anayasa değişikliği yapılması suretiyle geçilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemi ile devletin denge denetleme mekanizmasinın sekteye uğramasının Maliye'ye yarattığı yükle ilgili bir çalışmanız var mıdır? Devletin denetimden uzaklaşması sonucu doğrudan ve dolaylı maddi zararı ne kadardır?

2. Yasama, Yürütme ve Yargı dengesinin Yürütme lehine bozulmuş olmasının bu süreçteki etkisine dönük bir çalışmanız var mıdır?

3. Kamu zararının ötesinde, halkta yoksullaşma ve giderek artan geçim sorununun denge denetleme mekanizmasının bozulması ile ilişkisi nedir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi 31/12/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1557690 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ekinde alınan Ordu Milletvekili Sayın Dr. Mustafa ADIGÜZEL 'e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

7/21083 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Dr. Mustafa ADIGÜZEL, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

Uygulanan politikalar sayesinde ülkemizin kalkınma sürecinde önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. 2003-2023 döneminde ortalama büyüme "65,4 gerçekleşmiştir. Kişi başına düşen gelir 2002 yılındaki 3 bin 608 dolardan 2023 yılında 13 bin 243 dolara yükselmiştir. 2002 yılında 238 milyar dolar olan milli gelir 2024 yılı üçüncü çeyreğinde 1,2 trilyon doları aşmıştır. 2005 yılından bu yana 13,3 milyon ilave istihdam sağlanmış, toplam istihdam 2024 yılında 32,6 milyon kişiye ulaşmıştır. İşsizlik oranı ise 2012 yılından bu yana en düşük seviyesi olan

"08,7 ye gerilemiştir.

Öte yandan, son 22 yılda yoksulluğun azaltılması, gelir dağılımının iyileşmesi için önemli adımlar atılmış, büyüme sürecinde refah artışından tüm kesimlerin faydalanması temel amaçlardan biri olmuştur. İşgücü ödemelerinin gayrisafi katma değer içerisindeki payı (mevsimsel düzeltilmiş), 2024 yılında serinin açıklandığı 1998 yılından beri en yüksek değeri olan 037,9'a çıkmıştır. En yüksek gelire sahip 9010"luk grubun kullanılabilir gelirden aldığı payın en düşük gelire sahip 9010"luk grubun aldığı paya oranı (P90/P10) 2006 yılında 17,7 iken 2024 yılında 13,3 seviyesindedir.

Uygulanan ekonomi programının nihai hedefi, sürdürülebilir, yüksek ve kapsayıcı büyümedir. Vatandaşlarımızın alım gücünün kalıcı olarak artmasının ve gelir dağılımının iyileştirilmesinin ön koşulu fiyat istikrarının tesisidir. Yıllık enflasyon, 2024 yılı Mayıs ayındaki zirvesine göre 37,4 puan gerileyerek 2025 yılı Mart ayında "038,1 seviyesinde gerçekleşmiştir.

Diğer taraftan, maliye politikasının artan desteği, hizmet enflasyonundaki katılığın azalması ve beklentilerdeki iyileşmeyle 2025 yılında enflasyonunun hedef doğrultusunda gerçekleşmesi öngörülmektedir. Enflasyonda sağlanacak olan kalıcı düşüş gelir dağılımındaki iyileşmeyi destekleyecektir.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-44

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Adıgüzel (CHP, Ordu). “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemiyle ilgili bazı iddialara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21083, 18 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21083-cumhurbaskanligi-hukumet-sistemiyle-ilgili-bazi-iddialara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/078d44ba-09e9-4050-8d54-0193dde6dcce

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.