# Bitlis'te düzenlenen operasyonların tarım arazilerinde oluşturduğu tahribata ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/2136
- **Veren:** Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti, Bitlis)
- **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya)
- **Veriliş tarihi:** 18 Temmuz 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 20 Kasım 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d037e95f-9d03-4463-b524-01896d2c632e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2136-bitlis-te-duzenlenen-operasyonlarin-tarim-arazilerinde-olusturdugu-tahribata-iliskin

> Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti), 18 Temmuz 2023 tarihinde 7/2136 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 20 Kasım 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasanın 98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96"ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Bitlis Valiliği tarafından 2 Temmuz 2023 Tarihinde yapılan açıklamada Bilgili, Yaylacık, Sarıbal, Yeniçay, Yolbilen, Çalışkanlar, Gedik, Akyazı, Erencik ve Otluk köyleri ve mezralarında ikinci bir emre kadar sokağa çıkma yasağı ilan edilerek askeri operasyon düzenlendi ve 6 Temmuz 2023'de sokağa çıkma yasağı kaldırıldı. Ardından Kesen Deresi Güneyi, Melihazel Deresi güney doğusu ile Hamini Deresi güney batısı arasında kalan bölgeler 2565 Sayılı Askeri Yasak ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu gereğince, 14 Temmuz 2025 ile 28 Temmuz 2023 (DAHİL) tarihleri arasında "Özel Güvenlik Bölgesi" olarak ilan edildi.

Seçim bölgem Bitlis'te bahsi geçen bölgelerde ve özellikle Yolbilen (Xülepür) köyünde yaptığım incelemeler sonucunda, güvenlik güçlerinin bombardımanı sonucu onlarca fındık, ceviz ve muhtelif meyve ağacının yok edilmiş olduğuna tanıklık ettim. Güvenlik güçleri, köylülerinin bilgisi olmadan tapulu olan bahçe, bostan ve tarlaların ortasından iş makinelerini kullanarak yol geçirmişlerdir. Yaklaşık 3-4 kilometre uzunluğunda ve 25 metre enindeki bir alan bu nedenle tahrip edilmiştir. Güvenlik gerekçesiyle yapılan bu uygulamalar hukuk dışıdır. Bölgede canlılar yok olmakta, büyük bir doğa katliamı ve ekolojik tahribat yaşanmaktadır.

Çiftçilikle uğraşan köylülerin, başka bir geçim kaynağı olmaması sebebiyle çiftçiler dolaylı yoldan göçe zorlanmaktadır. Köylüler bu süre boyunca mağduriyetlerini yetkililere iletmişlerdir. Yetkililer ise sözlü olarak köylülerin zararlarını tazmin edeceklerini, gerekirse kamulaştıracaklarını belirterek bu durumu geçiştirmişlerdir.

Bu bağlamda;

1. Bitlis Valiliği tarafından ilan edilen sokağa çıkma yasağı ve özel güvenlik bölgesi ilanlarının makul gerekçeleri var mıdır? Bu uygulamalar esnasında yurttaşların can güvenliğinin sağlanması bakımından ilan vermek dışında herhangi bir önlem alınmış mıdır?

2. Güvenlik güçleri köylülerin haberi olmadan tapulu arazilerinin içinden geçen yolu hangi gerekçeye dayanarak yapmıştır? Bu emri kim/kimler vermiştir? Hukuka uygun olmayan bu tür eylemler ile ilgili Bakanlığınızın bir çalışması olacak mıdır?

3. Tahrip edilen ağaçlar ve tarım arazisi için sorumluluğu bulunan görevlilere soruşturma açılmış mıdır? Açılmışsa hangi aşamadadır? Açılmamışsa hangi gerekçe ile açılmamıştır?

4. Yine bölgede yaptığımız incelemelerde yüzlerce yıllık ağaçların kesilip tahrip edildiği, köylülerin uzun yıllardır sulamada kullandığı kanalın kullanılamaz hale getirildiğini tespit ettik. Asırlık ağaçlar ve sulama kanalının yol yapmak gerekçesi ile yok edilmesi ile ilgili bir açıklamanız olacak mıdır? Konu ile ilgili soruşturma başlatmayı düşünüyor musunuz?

5. Güvenlik güçlerinin bombardımanı ve eylemleri sonucu fındık, ceviz ve diğer birçok meyve ağacı, ekili tarım arazileri yok edilmiştir. Bu iddialar hakkında ne tür önlemler alınacak ve zarar gören çiftçilere tazminat sağlanacak mı?

6. Bölgedeki köylülerin güvenliği ve temel yaşam koşullarının sağlanması için Bakanlığınız gerekli çalışmaları yapmakta mıdır? İlgili köylerde sokağa çıkma yasağı uygulandığı dönemde yurttaşların ihtiyaçları nasıl karşılanmıştır?

7. Özel Güvenlik Bölgesi ilan edilen bölgelerdeki askeri operasyonlar sırasında sivil halka zarar veren güvenlik güçlerine karşı ne tür önlemler alınacak ve sorumlular cezalandırılacak mı?

8. Bombardıman ve askeri operasyonlarla yaşam kaygısı ve ekonomik kaygılar yaşayan köylülerin göçe zorlandığı bakanlığınız tarafından değerlendirilmekte midir?

## Bakanlığın cevabı

b) Bitlis Valiliğinin 11.08.2023 tarihli ve 22432 sayılı yazısı.

İlgi yazı ekinde yer alan Bitlis Milletvekili Semra ÇAĞLAR GÖKALP'a ait 7/2136 esas numaralı yazıl soru önergesi incelenmiştir.

Bitlis Valiliğinin 11.08.2023 tarihli ve 22432 sayılı yazısında özetle;

Bitlis ili Hizan ilçesi sınırları içerisinde bulunan Bilgili, Yaylacık, Sarıbal, Yeniçay, Yolbilen, Çalışkanlar, Gedik, Akyazı, Erencik, Otluk köy ve mezraları bölgelerinde bölücü terör örgütü mensuplarının yakalanmaları, halkımızın can ve mal güvenliğinin sağlanması amacıyla 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun IC maddesi gereğince sokağa çıkma yasağı ilan edildiği, sokağa çıkma yasağından itibaren yerleşim yerlerine halkın temel ihtiyaçlarının tespit ve temini amacıyla koordinasyon görevlisi olarak kolluk personelinin görevlendirildiği, yerleşim yeri adreslerine gitmek için uçak/otobüs bileti alan kişiler, taziye/hasta/hastane ziyareti için yerleşim yerinden çıkmak isteyen kişiler, hayvanlarını yayladan getirmek/yaylada bulunan çobanlara yemek erzak götürmek isteyen kişilerin tamamının taleplerinin kolluk refakatinde yerine getirildiği belirtilmiştir.

Ali YERLİKAYA Bakan Telefon No: (312)422 42 72 Faks No: (312)425 3430 Polis Memuru

Ali YERLİKAYA
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti, Bitlis). “Bitlis'te düzenlenen operasyonların tarım arazilerinde oluşturduğu tahribata ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2136, 18 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2136-bitlis-te-duzenlenen-operasyonlarin-tarim-arazilerinde-olusturdugu-tahribata-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d037e95f-9d03-4463-b524-01896d2c632e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
