# Diyarbakır'daki kişi başına düşen milli gelire ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/21366 - **Veren:** Mehmet Kamaç (DEM Parti, Diyarbakır) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 27 Aralık 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 108 gün sonra, 14 Nisan 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a1e75203-4390-45b5-9f6f-01941bc658b8 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21366-diyarbakir-daki-kisi-basina-dusen-milli-gelire-iliskin > Mehmet Kamaç (DEM Parti), 27 Aralık 2024 tarihinde 7/21366 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 108 gün sonra, 14 Nisan 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96. ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Türkiye istatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2023 yılı verilerine göre, Diyarbakır'da kişi başına düşen Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH), 135.358 TL (şu anki kur üzerinden 5.762 $) olarak belirlenmiştir. Bu rakam, Türkiye genelindeki kişi başına düşen GSYH ortalamasının çok altında olup, Diyarbakır'ın ekonomik eşitsizlikler ve bölgesel kalkınma açısından karşı karşıya kaldığı zorlukları gözler önüne sermektedir. Diyarbakır gibi kentlerin ekonomik potansiyelinin tam anlamıyla kullanılamaması, uzun yıllar boyunca yatırım ve kalkınma politikalarında yetersizliklere işaret etmektedir. Hizmet sektörü, şehrin GSYH?sinde en büyük payı alıyor olsa da gelir dağılımındaki adaletsizliklerin giderilememesi önemli bir sorundur. Bununla birlikte, tarım ve sanayi gibi üretken alanlarda yeterli yatırım ve destek politikalarının bulunmayışı, ekonomik kalkınmayı olumsuz etkilemektedir. Tüm bunlar, Diyarbakır'ın diğer illerle olan ekonomik farkını kapatmak bir yana, bu farkın derinleştiğini göstermektedir. Bu bağlamda; 1. Diyarbakır'da kişi başına düşen gelirin Türkiye ortalamasının çok altında kalmasının sebepleri nelerdir? 2. Diyarbakır'da tarım, sanayi ve hizmet sektörlerinin ekonomik kalkınmadaki payım artırmak için hangi yatırımlar ve teşvikler planlanmaktadır? 3. Bölgesel kalkınma stratejileri kapsamında Diyarbakır'a son beş yıl içinde hangi ekonomik destekler sağlanmıştır? Bu desteklerin hangi alanlarda kullanıldığını ve hangi sonuçları doğurduğu açıklayabilir misiniz? 4. Nüfus artış hızının ekonomik büyümeyi gölgede bıraktığı belirtilmektedir. Bu kapsamda, Diyarbakır'da kişi başına geliri artırmak için hangi özel programları hayata geçirmeyi planlıyorsunuz? Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat C-203 TBMM/ANKARA 3. Gelir dağılımındaki eşitsizliklerin azaltılması ve Diyarbakır halkının refah seviyesinin yükseltilmesi amacıyla hangi adımlar atılacaktır? 6. Diyarbakır'da sanayi alanında faaliyet gösteren işletmelerin sayısı ve özellikle KOBİlerin desteklenmesi için geliştirilen teşvikler nelerdir? Bu teşviklerden kaç şirket faydalanmıştır? Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat C-203 TBMM/ANKARA ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 07/01/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1560841 sayılı yazınız. İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Mehmet KAMAÇ'"a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Mele. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 7/21366 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Mehmet KAMAÇ"'a, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Hükümetlerimiz döneminde uygulanan politikalarla kalkınma sürecinde önemli ilerleme kaydedilmiştir. Bu süreçte yoksulluğun azaltılması ve gelir dağılımının iyileşmesi için önemli adımlar atılmış, büyüme sürecinde refah artışından tüm kesimlerin faydalanması temel amaçlardan biri olmuştur. Bununla birlikte, maliye politikasının artan desteği, para politikasının gecikmeli etkileri, hizmet enflasyonundaki katılığın azalması ve beklentilerdeki iyileşmeyle enflasyondaki düşüşün devam etmesi öngörülmektedir. Enflasyonun kalıcı olarak tek haneye düşürülmesi, alım gücü ve toplumsal refahtaki artışı beraberinde getirecek ve gelir dağılımındaki iyileşmeyi destekleyecektir. Ayrıca, sürdürülebilir yüksek büyüme ve daha adil bir gelir dağılımı için verimliliği ve rekabet gücünü artıracak yapısal reformlar hayata geçirilmektedir. 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun uyarınca yayımlanan Kararlar çerçevesinde T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Katılım Bankası A.Ş. tarafından tarımsal üretime yönelik finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen tarımsal üreticilere Hazine faiz/kâr payı destekli krediler kullandırılmaktadır. Bu kapsamda 2024 yılı sonunda 1.121.151 tarımsal üreticinin 584 milyar TL*lik Hazine faiz/kâr payı destekli kredi bakiyesi bulunmakta olup tarımsal üreticilere bütçeden toplam 87,5 milyar TL faiz/kâr payı desteği sağlanmıştır. Bakanlığımız tarafından karşılanan bu desteğin 2025 yılında 160 milyar TL'ye ulaşması öngörülmektedir. Ayrıca, 2002 yılından itibaren yayımlanan Kararlar çerçevesinde esnaf ve sanatkârlara yönelik Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır. Bu kapsamda, 2024 yılı sonunda 801.600 esnafın 248,4 milyar TLlik kredi bakiyesi bulunmakta olup esnaf ve sanatkârlara bütçeden toplam yaklaşık 38 milyar TLlik Hazine faiz desteği sağlanmıştır. Bakanlığımız tarafından sağlanan bu desteğin 2025 yılında 60 milyar TL tutarında olması öngörülmektedir. Diğer taraftan, soru önergesinde bahsi geçen hususlar; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Kamaç (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır'daki kişi başına düşen milli gelire ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21366, 27 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21366-diyarbakir-daki-kisi-basina-dusen-milli-gelire-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a1e75203-4390-45b5-9f6f-01941bc658b8 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.