# Gebze Organize Sanayi Bölgesinde yer alan bir boya fabrikası işçilerinin sendikal haklarının engellendiği iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/21425 - **Veren:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 26 Aralık 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 302 gün sonra, 24 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fd2a4c7c-2986-470a-b7fa-019407004ef6 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21425-gebze-organize-sanayi-bolgesinde-yer-alan-bir-boya-fabrikasi-iscilerinin-sendikal-haklarin > İskender Bayhan (EMEP), 26 Aralık 2024 tarihinde 7/21425 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 302 gün sonra, 24 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 26.12.2024 W Sendikal hak ve özgürlükler, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 51. ve 52. maddeleri ile Uluslararası Çalışma Örgütü ((LO) 87 Nolu "Sendika Özgürlüğü ve Sendikalaşma Hakkının Korunması" sözleşmesi başta olmak üzere ilgili uluslararası sözleşmelerle yasal güvence altına alınmıştır. Ancak, 6356 sayılı Sendikalar Kanunu'ndaki patronların lehine düzenlemeler, işçilerin sendikalaşma ve toplu iş sözleşmesinden yararlanma hakkını fiilen ve hukuki olarak engellemektedir. Bu durumun son örneği, Petrol-İş Gebze Şubesi'nin çoğunluğu sağlayarak toplu iş sözleşmesi (TİS) için yetki kazandığı, birkaç yıl önce Japonya merkezli Nippon Paint Holding'e satılan Betek Boya'da yaşanmıştır. Betek Boya yönetiminin yetkisiz bir mahkemeye itirazda bulunmasının ardından işçiler, patronun sendikalaşmaya saygı göstermesini, yetki itirazını geri çekmesini ve toplu iş sözleşmesi sürecinin bir an önce başlatılması için fabrika içinde ve dışında eylemlerini sürdürmüştür. Ancak 25 Aralık 2024 tarihinde, Gebze Organize Sanayi Bölgesi'nde bulunan Betek Boya'da patron, ekonomik daralma bahanesiyle Petrol-İş"te örgütlenen işçileri işten çıkarmaya başlamıştır. Toplamda 88 işçinin işine son verilen fabrikada, yaklaşık 450 işçi üretimi durdurarak fabrika içinde bekleyişini ve eylemlerini sürdürmektedir. 5 Aralık 2024 tarihinde Bakanlığınıza sunduğumuz soru önergesinde, Betek Boya'da tek bir işçinin bile sendikal haklarını savunduğu için küçülme, daralma gibi gerekçelerle hukuksuzca işten çıkarılmasının önlenmesi adına bir sorumluluk alıp almayacağınızı sormuştuk. Ancak üç hafta sonra gerçekleşen bu işçi kıyımı, gözlerinizin önünde meydana gelmiş ve doğrudan sizin sorumluluğunuz altındadır. Bu Bağlamda; 1. Patronlara tanınan "yetki itirazı" hakkı ile işçilerin fiilen ve hukuken sendikal haklarından mahrum bırakıldığını ve bu süreçte birçok fabrikada işçilere yönelik baskıların arttığını, özellikle "daralma" gibi bahanelerle sendikalı işçilerin işten çıkarılarak fiilen sendikasızlaştırmanın önünün açıldığını belirtmiştik. Bu kapsamda, "Betek Boya'da tek bir işçinin bile sendikal haklarına sahip çıktığı için küçülme, daralma vb. gerekçelerle hukuksuzca işten çıkarılmasının önüne geçmek üzere bir sorumluluk alacak mısınız?" diye sormuştuk. Tam üç hafta önce yönelttiğimiz bu sorunun ardından 88 işçi işten çıkarılmıştır. Gözünüzün önünde gerçekleşen bu işçi kıyımının ardından, işten çıkarılan 88 işçinin işe iade edilmesi, yetkiye itiraz davasının geri çekilmesi ve toplu iş sözleşmesi sürecinin başlatılması için bu kez işçilerin yanında yer alarak bir sorumluluk alacak mısınız? 2. Betek Boya'nın sahibi olan Nippon Paint Holding, internet sitesinde Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Temel İlke ve Haklar Bildirgesi?ne bağlı kalarak sendikalaşma özgürlüğü ve toplu pazarlık hakkını güvence altına aldığını beyan etmiştir. Ancak, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nda yer alan "yetki itirazı" hükmünden faydalanarak işçilerin sendikalaşma hakkını engellemiştir. Bakanlığınız, patronların uzun süren mahkeme süreçlerini kötüye kullanarak, kendi yasanızdaki bir hükümden cesaret alıp işçilerin sendikalaşma hakkını çiğnemesine ve bu şekilde suç işlemesine karşı bir tutum alacak mıdır? 3. Yerli ve yabancı sermaye açısından, kesinleşmesi yıllar süren "yetki tespitine itiraz" hakkı bulunmaz bir nimet haline gelmiştir. Üstelik, yetki tespitine karşı açılan davaların 9640'nın yetkisiz mahkemelerde görülmesi, bu tür hilelerle süreçleri uzatılmakta ve işçilerin sendikal haklarından mahrum kalmasına neden olmaktadır. Yabancı sermayeli tekellerin, anayasa ve yasalara uymayarak işçilerin anayasal haklarını çiğnemesine neden olan bu hukuki oyunların önüne geçmek için neden adım atmıyorsunuz? 4. Bütün grev, direniş ve hak mücadelelerinde işçilerin yasal haklarını tanımayan yerli ve yabancı tekelleri koruyan kolluk güçlerinin geri çekilmesi için İçişleri Bakanlığı ile herhangi bir temasta bulunmayı düşünüyor musunuz? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 09.01.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1561809 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın İskender BAYHAN tarafından yöneltilen 7/21425 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "Sendikal örgütlenme hakkı, işçilere, işverenlere ve kamu görevlilerine tanınan Anayasal bir haktır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendikaya üye olmanın serbest olduğu ve hiç kimsenin sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacağı, işçi veya işverenin sendikalaşma hakkı ve sendika özgürlüğü ile ilgili hükümleri belirtilmiştir. Ayrıca, hükümlere uyulmaması durumunda, 6336 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, 4857 sayılı İş Kanununda ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda çeşitli yaptırımlar öngörülmüştür. 6356 sayılı Kanunun 42 nci maddesinde "Yetki Tespiti' ve 43 üncü maddesinde "Yetki İtirazı' hükümleri yer almaktadır. Bununla birlikte, Bakanlığımız kayıtları incelendiğinde, Türkiye Petrol, Kimya Lastik İşçileri Sendikasının (PETROL-İŞ), Betek Boya ve Kimya Sanayi 4.Ş. unvanlı işyerine yönelik başvurusu üzerine 21.08.2024 tarihinde söz konusu sendikaya olumlu yetki tespiti verildiği, işverenin söz konusu tespite itiraz ettiği, yetki tespiti itirazının reddedilmesi üzerine ise Bakanlığımızca 16.07.2025 tarihinde söz konusu sendikaya yetki belgesi düzenlendiği ve 18.07.2025 tarihinde taraflar arasında 01.01.2025- 31.12.2026 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin imzalandığı görülmüştür." Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN Bakan Çankaya / ANKARA Tel(312) 296 — 71 68 --- **Kaynak gösterme:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “Gebze Organize Sanayi Bölgesinde yer alan bir boya fabrikası işçilerinin sendikal haklarının engellendiği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21425, 26 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21425-gebze-organize-sanayi-bolgesinde-yer-alan-bir-boya-fabrikasi-iscilerinin-sendikal-haklarin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fd2a4c7c-2986-470a-b7fa-019407004ef6 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.