# Cezaevlerinde bulunan kadın mahkumlara ve beraberindeki çocuklara dair çeşitli verilere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/21537
- **Veren:** Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 7 Ocak 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 104 gün sonra, 21 Nisan 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8fd1df7a-b1ac-489d-a0b2-0194412b147d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21537-cezaevlerinde-bulunan-kadin-mahkumlara-ve-beraberindeki-cocuklara-dair-cesitli-verilere-il

> Elif Esen (Yeni Yol), 7 Ocak 2025 tarihinde 7/21537 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 104 gün sonra, 21 Nisan 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Ceza infaz kurumlarında annesiyle birlikte kalan çocuklar ve hamile kadınların durumu, yalnızca cezaevi koşulları bağlamında değil, çocukların ve annelerin temel haklarının korunması açısından da önemli bir toplumsal mesele olarak karşımıza çıkmaktadır. Annelerinin cezaevinde olması nedeniyle dışarıda yakınlarının bakımına ihtiyaç duyan çocuklar ise farklı bir boyutta sosyal risklerle karşı karşıya kalmaktadır. Bu durum, hem çocukların hem de annelerin yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve alternatif çözümlerin üretilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Aşağıdaki sorular, bu alandaki mevcut durumu daha iyi anlamak, olası sorunların tespitini yapmak ve politika geliştirilmesine katkı sunmak amacıyla yöneltilmiştir.

Bu bağlamda;

1. Cezaevlerinde toplamda kaç kadın hükümlü/tutuklu bulunmaktadır? Bu kadınların kaçı annedir?

2. Türkiye genelinde cezaevlerinde annesiyle birlikte kalan çocuk sayısı kaçtır?

3. Cezaevinde çocuklarıyla kalan annelerin çocuk sayılarına göre dağılımı nedir?

4. Anneleriyle cezaevinde kalan bu çocukların yaş dağılımları nedir?

5. Bu çocukların annelerinin işlediği suç tiplerinin dağılımı nasıldır?

6. Cezaevlerinde bulunan hamile kadın sayısı nedir? Bu sayı yıllar itibarıyla nasıl değişmiştir?

7. Cezaevinde doğum yapmak zorunda kalan kadınların sayısı yıllar itibarıyla nedir?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara gas

8. 6 yaşını doldurmadan anneleriyle cezaevinde kalan çocuklardan, farklı bir kararla ailelerinin yanına ya da sosyal hizmetlere teslim edilen çocuk sayısı kayıt altına alınmış mıdır? Eğer kayıt tutuluyorsa, bu sayı yıllar itibarıyla nasıldır?

9. 6 yaşını doldurduktan sonra cezaevi dışında yaşamaya başlayacak çocuklar için 'emanet edilecek yakın' kavramındaki kriterler nelerdir? Bu kriterler arasında ailenin tanıdıkları ya da arkadaşları yer alıyor mu?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

## Bakanlığın cevabı

1565759 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili Elif Esen tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/21537 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htin://vatandaş uvan gov tr adresinden LSVTB24 - XEtczos - 8aTBk/6 - dumn/0— ile erisehilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-65-1538/2210 Konu : Yazılı soru önergesi NA. / 0/2025

Sayın Elif ESEN İstanbul Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/21537 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Hükümlünün bakıma muhtaç çocuklarının barındırılması" kenar başlıklı 65. maddesinde, anaları hükümlü olup da dışarıda korumasına bırakılacak kimsesi bulunmayan sıfır-altı yaş grubundaki çocukların, analarının yanında kalabileceği, bu çocukların gündüzleri ceza infaz kurumu bünyesindeki veya Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu veya diğer kurum ve kuruluşlara ait kreş ve gündüz bakımevlerinde barındırılacağı, analarının yanında kalan çocuklara, yaş ve durumlarına ve ihtiyaçlarına göre yiyecek ve içecek verileceği, üç yaşını doldurmuş çocukların, hâkim kararıyla çocuk yuvalarına veya yetiştirme yurtlarına yerleştirilebilecekleri ve bu çocukların belirlenecek bir program ve usule göre zaman zaman analarıyla temaslarının sağlanacağı hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.

II- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan bükümlü ve tutuklulara, kuruma kabul aşamasında psikolog ve sosyal çalışmacılar tarafından Bireyselleştirilmiş İyileştirme Sistemi (BİSİS) kapsamında Araştırma Değerlendirme Formu (ARDEF) doldurulduğu, ARDEF ile hükümlünün risk ve ihtiyaçlarının ortaya konulduğu ve her hükümlü ve tutuklu için ekonomik, sosyal, hukuki, psiko-sosyal ve ruhsal ihtiyaçlarına uygun olarak bireysel ve grup müdahale programının belirlendiği, ARDEF'ten çıkan sonuçlar doğrultusunda hükümlü ve tutukluların, ihtiyaçlarına uygun bireysel müdahale ya da grup çalışmalarına yönlendirildiği,

B) Ceza infaz kurumlarında annesinin yanında barındırılan çocuklarla ilgili olarak;

1. Bakanlığımız ile Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) arasında 21/11/2011 tarihinde imzalanan "Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevlerinde Annesinin Yanında Kalan Çocukların Gelişimlerinin Desteklenmesi Hakkında İş Birliği Protokolü" çerçevesinde, ceza infaz kurumlarında annesinin yanında barındırılan 0-3 yaş (0-36 ay) grubu çocukların, Halk Eğitim Merkezlerinde çocuk gelişimi alanında eğitim almış usta öğreticilerin görevlendirildiği oyun alanlarından faydalandırıldıkları; 3-6 yaş (36-72 ay) grubundaki çocukların ise, öncelikli ve sıraya alınmaksızın MEB'e bağlı anaokulları ve ana sınıflarından ücretsiz olarak faydalandırıldıkları,

2. Ceza infaz kurumlarında annesinin yanında barındırılan çocukların psiko-sosyal gelişimlerinin öncelikle psiko-sosyal yardım servisleri tarafından desteklendiği ayrıca Bakanlığımız ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı arasında 27/06/2021 tarihinde imzalanan "Tutuklu, Hükümlü veya Yükümlüler ile Çocuklarının Sosyal Hizmetlerden Yararlandırılması Hakkında İş Birliği Protokolü" çerçevesinde anılan çocukların psiko-sosyal gelişimlerinin desteklenmesi, eğitim, barınma ve benzeri ihtiyaçlarının giderilmesine yönelik

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 2BR82C2Z - /33pHw4$ - WedO8TE - İW4O0Y- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü çalışmaların yapıldığı,

3. Çocukların fiziksel ve sosyal ortamlarının geliştirilmesi amacıyla gerçekleştirilen "Annemleyim" projesi kapsamında; ceza infaz kurumlarında annesinin yanında kalan çocuklar için 'Günlük Yaşam ve Eğitim Programı', kadın tutuklu ve hükümlüler için "Ebeveynlik Programı' ile annesinin yanında kalan çocuklar ile çalışan personel için 'Anne ve Çocuklara Karşı Tutumlar Programı'nın geliştirildiği ve yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmaların devam ettiği,

4. Kurum yaşamının çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirmek ve çocukların gelişimine destek olmak amacıyla bazı kurumlarda anne çocuk üniteleri ve çocuk dostu alanların oluşturulduğu, bu kapsamda Sincan ve Diyarbakır Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarında ek blok inşa edilmesi yoluyla, Marmara Kadın Kapalı ve Erzincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarında ise mevcut blokların özelleştirilmesi yoluyla 4 adet anne-çocuk ünitesi oluşturulduğu, Rize E Tipi Kapalı, Muğla E Tipi Kapalı, İzmir Kadın Kapalı, Elmadağ Kadın Açık, Sivrice Kadın Açık, Sivas Kadın Açık ve Sakarya 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarında çocuk dostu alanların bulunduğu, ayrıca annesinin yanında kalan çocuklar için fiziki alanların çocuk dostu hale getirilmesi yönünde çalışmaların devam ettiği,

5. Ceza infaz kurumlarında annesinin yanında kalan çocukların ihtiyaç duydukları çocuk bezlerinin ödenek tahsis edilmesi beklenmeden temin edildiği ve temin edilen bu malzemelerin gecikmeye meydan verilmeden ayrım yapılmaksızın ücretsiz olarak kendilerine teslim edildiği,

O) 31/01/2025 tarihi itibarıyla ceza infaz kurumlarında hükümlü ve tutuklu anneleriyle birlikte kalan 0-3 yaş grubu çocuk sayısının 434 ve 4-6 yaş grubu çocuk sayısının 388 olduğu,

Ç) Kurumda barındırılan hükümlü ve tutukluların dışarıda korumasına bırakılacak kimsesi bulunmayan 0-6 yaş grubu çocuklarıyla birlikte kalabildiği, çocukların 6 yaşından sonra ise Kurum dışında birisine teslimi gerektiğinde annenin görüşü, Ziyaretçi kayıtları, Kurum ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından elde edilen bilgiler dikkate alınarak ve çocuğun üstün yararı gözetilerek bedensel, zihinsel, sosyal ve ahlaki bakımdan dengeli ve özgür bir biçimde gelişiminin sağlanması amacıyla dışarda bulunan bir ebeveynine, ebeveyninin bulunmadığı ya da ebeveyninin bu yükümlülüğü yerine getirebilecek durumda olmaması halinde ise çocuğun bakım yükümlülüğünü yerine getirecek bir akrabasına teslim edildiği,

D) Soru önergesinde istenilen ayrıntıda bilgi sunulamamakla birlikte, Ülkemizdeki ceza infaz kurumlarında barındırılan tutuklu ve hükümlü sayıları ile ceza infaz kurumlarında barındırılan tutuklu ve hükümlülerin kurum statülerine ve cinsiyetlerine göre dağılımına ilişkin istatistiklere (Bakanlığımız Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün "https://www.cte.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılmasının mümkün olabileceği,

Anlaşılmıştır.

Yılmaz TUNÇ Bakan

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden 2BR82CZ7 - / 31 pHwut - W-dO8TE - İW4-00Y> ile erişebilirsin

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul). “Cezaevlerinde bulunan kadın mahkumlara ve beraberindeki çocuklara dair çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21537, 7 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21537-cezaevlerinde-bulunan-kadin-mahkumlara-ve-beraberindeki-cocuklara-dair-cesitli-verilere-il (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8fd1df7a-b1ac-489d-a0b2-0194412b147d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
