# Cezaevlerindeki mahkumların eğitim ve öğretim hakkına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/21538 - **Veren:** Yüksel Taşkın (CHP, İzmir) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 8 Ocak 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 103 gün sonra, 21 Nisan 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ebfb83b1-9d15-4ff7-8e97-019449e0a31d - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21538-cezaevlerindeki-mahkumlarin-egitim-ve-ogretim-hakkina-iliskin > Yüksel Taşkın (CHP), 8 Ocak 2025 tarihinde 7/21538 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 103 gün sonra, 21 Nisan 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Yüksel Taşkın 7532 sayılı Noterlik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 27.11.2024 tarihinde 32735 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmıştır. Kanunun 18. maddesi ile 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 76'ncı maddesinde değişiklik yapılmıştır. 46/1 sayılı "Genç ve Yetişkin Hükümlü ve Tutukluların Eğitim ve İyileştirilme İşlemleri ve Diğer Hükümler" konulu genelge kapsamında mahpuslar yaygın eğitimden yararlanabilmekte; örgün eğitim kapsamında ise yalnızca üniversitelere kabul edilmeleri halinde ara sınavlara, yıl sonu sınavlarına ve mazeret sınavlarına katılabilmektedirler. Genelge şöyle demektedir: Herhangi bir yüksek öğretim kurumuna devam ederken tutuklanan veya hüküm giyen öğrencilerin ya da ceza infaz kurumundayken üniversite sınavını kazanan hükümlü ve tutukluların kapalı ceza infaz kurumlarından, okullarının kabul etmesi durumunda, dış güvenlik görevlisi muhafazasında, açık ceza infaz kurumlarından iç güvenlik görevlisi nezaretinde ara, yıl sonu, bütünleme ve mazeret sınavlarına katılmaları mümkündür. 7532 sayılı Kanunla, 5275 sayılı Kanunda yapılan değişiklik sonucu kapalı hapishanelerdeki mahpusların örgün eğitime katılımı yalnızca kurum içi programlarla, sınavlara katılım ise kurum içerisiyle sınırlı tutulmaktadır. Değişikliğe göre açık hapishanelerde tutulan mahpuslar tüm öğrenim türlerinden yararlanabilecektir. Ancak derslerde başarısızlık, devamsızlık, infaz kanununda yer alan disiplin cezalarını gerektiren fiillerin işlenmesi veya üniversitenin hapishanenin işleyişine uygun olmaması durumlarında öğrenim hakkı engellenebilecektir. Benzer bir şekilde üniversitenin hapishane işleyişine uygunluğu, mesafesi, toplu taşıma kısıtlılığı ve ders saatlerinin hapishane giriş çıkış saatlörine uymaması gibi faktörlere bağlı olarak uygun görülmediği takdirde öğrenim kısıtlanabilecektir. a İzmir Milletvekili Türkiye-Avrupa Birliği Karma Parlamento Komisyonu Üyesi Bu bağlamda; Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarında kaç mahpus öğrenim hakkından faydalanmaktadır? Öğrenim hakkından faydalanan mahpus sayısı, öğrenim türlerine (örgün, yaygın) göre nasıl dağılım göstermektedir? Kapalı ceza infaz kurumlarındaki mahpusların örgün eğitime katılımının sınırlandırılmasının gerekçeleri nelerdir? Budeğişiklikler hazırlanırken hangi paydaşlarla istişare edilmiştir? Üniversitelerle ceza infaz kurumları arasında mahpusların örgün eğitime erişimine ilişkin iş birliğini artırmaya yönelik herhangi bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır? Disiplin cezalarına dayanarak örgün eğitim hakkının engellenmesi hangi kriterlere dayanmaktadır? Bu tür kararların keyfi alınmasını önlemek için hangi denetim mekanizmaları oluşturulacaktır? Öğrenim hakkının, mahpuslar için bir hak olmaktan ziyade disiplin cezaları veya başarı kriterlerine bağlı bir ödül mekanizması haline gelmesinin önüne geçmek amacıyla herhangi bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır? . 77532 sayılı Kanunla, 5275 sayılı Kanunda yapılan değişikliklerin etkilerini izlemek, uygulamadaki sorunları tespit etmek ve öneriler geliştirmek üzere bağımsız bir izleme mekanizması kurulması düşünülmekte midir? ## Bakanlığın cevabı 1565759 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, İzmir Milletvekili Yüksel Taşkın tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/21538 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden giwdx2h - pvXH2NH - c paojki - *JkYt4- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-66-708/1054 Konu : Yazılı soru önergesi 24. 104 (2025 Sayın Yüksel TAŞKIN İzmir Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/21538 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. • 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, "Öğretimden yararlanma" kenar başlıklı 76. maddesinin birinci fıkrasında, açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin tüm öğretim türlerinden, diğer ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin ise kurum içinde verilebilen yaygın, dışarıdan ve açık öğretim programlarından yararlanmalarının sağlanacağı; ikinci fıkrasında, kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin, kurum içinde açılan örgün öğretim programlarına kurum disiplin, düzen ve güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde, kurumsal kapasite ve imkânların uygunluğu ölçüsünde devam edebileceği ve yaş, eğitim düzeyi, engellilik durumu, sosyal ve ekonomik durum ile benzeri ölçütlere göre ihtiyacı olan hükümlülere öncelik verileceği; üçüncü fikrasında, kayıtlı olduğu eğitim kurumlarının ilgili mevzuatına göre gerekli şartları taşıyan ve kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin sınavlarının, kişi ve kurum güvenliği ile kurum disiplin ve düzeninin bozulmasını önleyici tedbirler alınarak aşağıda belirtilen usule göre ceza infaz kurumu içinde yapılacağı, buna göre hükümlülerin kayıtlı oldukları ortaöğretim, ön lisans, lisans ve benzeri öğretim programları kapsamındaki sınavlar ile mesleki yeterlilik gibi yazılı veya sözlü sınavlarının, ilgili kurum ile koordinasyon sağlanarak öncelikle çevrim içi, bunun mümkün olmaması halinde ise ilgili eğitim kurumu görevlisinin gözetiminde yüz yüze yapılacağı ve merkezi sınavlar ile açık öğretim kurumları sınavlarına, sınav merkezi olarak belirlenen ceza infaz kurumlarında katılacağı; dördüncü fıkrasında, kurum ve kuruluşlar ile üniversitelerin, sınavlara ilişkin olarak üçüncü fikrada belirtilen konularda gerekli düzenlemeleri yapmak ve tedbirleri almakla yükümlü oldukları; beşinci fıkrasında, açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin öğretimden yararlanması veya sınavlara katılmasının, hükümlünün; başarısız olması, devamsızlık göstermesi, eğitim ve sınav alanlarında bu Kanunda yazılı disiplin cezasını gerektiren eylemlerden birini gerçekleştirmesi veya öğretim programının ceza infaz kurumunun işleyişine yer ve zaman itibarıyla uygun olmaması halleri dışında engellenemeyeceği hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. U- Anayasanın, "Kanunların teklif edilmesi ve görüşülmesi" kenar başlıklı 88. maddesinde kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tasarı ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği hükmü yer almakta iken söz konusu hüküm, 16/04/2017 tarihinde yapılan referandumla kabul edilen 21/01/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Mevzuat Genel Müdürlüğü Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 16. maddesiyle; kanun teklif etmeye milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği şeklinde değiştirilmiş, söz konusu düzenleme 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 10/07/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 38. maddesinin birinci fikrasının (e) bendinde; adalet hizmetleriyle ilgili konularda gerekli araştırmalar ve mevzuat hazırlıklarını yapmak ve görüş bildirmek Bakanlığımızın görevleri arasında sayıldığından çalışmalarımız bu çerçevede yürütülmektedir. 1I- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden; A) 2024 yılında ceza infaz kurumlarında; açık öğretim programlarına kayıtlı 68.644, örgün eğitim programlarına kayıtlı 6.465 ve uzaktan eğitim programına kayıtlı 85 olmak üzere, toplam 75.194 hükümlü ve tutuklu öğrencinin bulunduğu, B) Ülkemizdeki ceza infaz kurumlarında tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Anlaşılmıştır. Yılmaz TUNÇ Bakan Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Yüksel Taşkın (CHP, İzmir). “Cezaevlerindeki mahkumların eğitim ve öğretim hakkına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21538, 8 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21538-cezaevlerindeki-mahkumlarin-egitim-ve-ogretim-hakkina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ebfb83b1-9d15-4ff7-8e97-019449e0a31d Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.