# Emekli maaşlarının hesaplanmasında tek bir yöntemin esas alınması talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/21854 - **Veren:** Nermin Yıldırım Kara (CHP, Hatay) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 16 Ocak 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 267 gün sonra, 10 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/93b05103-c88b-46bb-891a-01947330ca60 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21854-emekli-maaslarinin-hesaplanmasinda-tek-bir-yontemin-esas-alinmasi-talebine-iliskin > Nermin Yıldırım Kara (CHP), 16 Ocak 2025 tarihinde 7/21854 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 267 gün sonra, 10 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki soruların, Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Sosyal güvenlik mevzuatında yer alan emekli aylıklarının hesaplanmasında güncelleme katsayısı ve aylık bağlama oranı kavramlarının kamuoyunda yaygın biçimde tartışılmaya başlandığı görülmekte; bu tartışmaların da emekli aylıklarının Türk-İş tarafından belirlenen açlık ve yoksulluk sınırının altında kalmasının etkili olduğu görülmektedir. Ülkemizde, güncel SGK verilerine göre, 2024 yılının ekim ayı itibarıyla 11 milyon 957 bin yurttaşımız, emekli aylığı ödemesi almaktadır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'ndaki düzenleme neticesinde, emekli aylıklarının belirlenmesinde kullanılan güncelleme katsayısında Gayrisafi Yurt Içi Hasıla'nın payı yüzde 100'den yüzde 30'a düşürülmüştür. Böylece milli servet artışının emekli aylıkları üzerindeki etkisi azaltılmıştır. Sosyal güvenlik mevzuatında yapılan değişiklikler nedeniyle 1999 öncesi, 1999 ve 2008 arası ve 2008 sonrası olmak üzere üç farklı emekli aylığı hesaplama yöntemi ortaya çıkmıştır. Söz gelimi memurlar için emekli aylığı bağlama oranı 2008 yılı öncesinde 75 iken, yapılan düzenlemelerle bu oran yüzde 50'ye düşürülmüştür. Güncel aylık bağlama oranı, 5510 sayılı kanunun 29'uncu maddesine göre, sigortalının toplam prim ödeme gün sayısının her 360 günü için yüzde 2'dir. Hem mevzuattaki karmaşıklık hem de güncelleme katsayısındaki GSYIH payının hem de aylık bağlanma oranlarının düşürülmesi, emekli aylıklarının özellikle yüksek enflasyon koşullarında aşınmasına; farklı tarihlerde emekli olan yurttaşlar arasında aylık farklarına neden olmaktadır. Bu bağlamda; 1 — Sosyal güvenlik sisteminin işleyişini sekteye uğratan mevzuat farklılıklarının giderilmesi, emekli aylığının hesaplanması için tek bir geçerli hesaplama yöntemi saptanması için bir düzenleme yapılacak mıdır? 2 — Güncelleme oranı hesaplamasında GSYİH payının ve aylık bağlama oranının artırılması için gündeme alınmış bir çalışma bulunmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :21.01.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1569399 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile Hatay Milletvekili Sayın Nermin YILDIRIM KARA tarafından yöneltilen 7/21854 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "9310 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun #I-(a) ve #W1-(b) bentleri kapsamında yaşlılık sigortasından aylığa hak kazanmanın genel koşulları ile aylık hesap yöntemleri 08.09.1999 tarihine kadar 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun ilgili hükümlerine göre belirlenmekteyken söz konusu sosyal sigorta kurumlarının aktif-pasif analizlerinin yapılması sonucunda aktüeryal dengelerinin ve sürdürülebilirliklerinin sağlanması için 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile 09.09.1999 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları ile aylık hesaplama yöntemleri tekrar düzenlenmiş ve son olarak aynı gerekçelerle ve farklı statülerdeki sigortalıların tek bir çatı altında toplanarak aynı koşullara tabi olmalarını sağlamak amacıyla 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun ile yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları nihai halini almıştır. Ancak, 4447 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce sigortalılık başlangıcı olanların mevcut hakları korunmuştur. Dolayısıyla 08.09.1999 tarihi ve öncesi, 09.09.1999 ila 30.04.2008 tarihleri arası ve 01.05.2008 tarihi ve sonrasında ilk defa sigortalı olanların aylıklarının farklı yöntemlerle hesaplanıyor olması eşitsizlik olarak değil; 4447 sayılı ve 5510 sayılı Kanunların yürürlük tarihlerinden önce sigortalılık başlangıcı olanların kazanılmış haklarının korunması olarak değerlendirilmelidir. İlk defa 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra sigortalılık başlangıcı olan sigortalıların aylık hesaplama yöntemi hali hazırda zaten tekleştirilmiş olduğundan bu yönde bir çalışma bulunmamaktadır. Diğer taraftan, güncelleme katsayısı aylık hesaplama sisteminde sigortalının her yıla ait prime esas kazancının ait olduğu yıldan itibaren aylık talep tarihine kadar TÜFE ve reel Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) oranları kullanılarak güncellenmesinde kullanılmaktadır. Bu yöntem ile sigortalıların geçmiş yıl kazançları öncelikle enflasyonla güncellenerek reel değerinin korunması ve ücretlerin GSYİH içindeki ağırlıkları oranında sigortalıların ülkenin refah artışından pay alması sağlanmaktadır. Ancak, aylık hesabını etkileyen tek parametre güncelleme katsayısı değildir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından, sigortalılığı 2008/Ekim (hariç) öncesi başlayıp, 2008/Ekim (dahil) sonrası tahsis talebinde bulunan 4/1-(a) ve 4/1-(b) kapsamındaki sigortalıların aylıkları; sadece güncelleme katsayısı sebebiyle değil, aylık hesaplama parametrelerindeki farklılıklar sebebiyle de her bir sigortalının durumuna göre farklılaşabilmektedir. Öte yandan, aylık miktarında önemli parametrelerden bir diğeri olan aylık bağlama oranı prim ödeme gün sayısı ile doğru orantılı olarak belirlenmektedir. 2000 ve 2008 yıllarında yapılan reformlar ile emeklilik sisteminde sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için prim-aylık arasındaki bağ güçlendirilmiştir. Sistemde daha uzun süre kalanın ve daha yüksek prim ödeyenin karşılığını alacağı mali yönden sürdürülebilir bir sistem kurgulanmıştır. Sistemde kalma süresi uzadıkça aylık bağlama oranı da artmaktadır." Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Telefan' (2193 9064 A0 --- **Kaynak gösterme:** Nermin Yıldırım Kara (CHP, Hatay). “Emekli maaşlarının hesaplanmasında tek bir yöntemin esas alınması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/21854, 16 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-21854-emekli-maaslarinin-hesaplanmasinda-tek-bir-yontemin-esas-alinmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/93b05103-c88b-46bb-891a-01947330ca60 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.