# Burdur Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun yaşadığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/22010
- **Veren:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 17 Ocak 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 136 gün sonra, 2 Haziran 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/433980b3-2c98-4019-ae2c-019487cb6881
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22010-burdur-yuksek-guvenlikli-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-yasadigi-iddia-edilen-hak

> Gülderen Varli (DEM Parti), 17 Ocak 2025 tarihinde 7/22010 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 136 gün sonra, 2 Haziran 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96'ıncı ile 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Gülderen VARLİ Van Milletvekili

Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 9 Aralık 1988 tarihli ve 43/173 sayılı kararıyla kabul edilen, "Herhangi Bir Şekilde Tutulan veya Hapsedilen Kişilerin Korunmasına İlişkin Prensipler Bütünü" nün 20'nci maddesinde; "Tutulan veya hapsedilen kişi talep ettiği takdirde, mümkün olduğu ölçüde ikamet ettiği yere makul uzaklıktaki bir tutukevinde veya hapishanede tutulmalıdır." hükmü yer almaktadır.

Türkiye cezaevlerinde bulunan birçok mahpus, ailelerinden uzak illere sevk edilmekte ve sevk edildiklerine dair ailelere genellikle bilgi verilmemektedir. Mahpusun talebi olmadan yapılan sevkler sırasında mahpuslar çoklu hak ihlalleri ile karşılaşmaktadır. Mahpusların ailelerinin yaşadığı illerden uzak yerlere sevk uygulaması uluslararası hukuka aykırı olduğu bilinmesine rağmen sevkler devam etmekte ve beraberinde hak ihlalleri yaşanmaktadır.

Tarafıma iletilen ve basında yer alan bilgilere göre; Erzurum'un Karayazı ilçesinde 27 Kasım 2012 tarihinde tutuklanan Yılmaz ÜSTEK, yakın zamanda Konya Ereğli Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi'nden Burdur Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi'ne sevk edilmiştir. Talebi dışında sevk edilen, görme sorunu yaşayan ve kalp hastası olan ÜSTEK"'in sevk sırasında hak ihlallerine maruz kaldığı, yapılan sevkin ailesine bildirilmediği ve ailenin mahpusun başka cezaevine sevk edildiğini yapılan telefon görüşmesinde öğrendiği belirtilmiştir.

Ayrıca ÜSTEK'in sevk edildiği cezaevinde tüm eşyalarına el konulduğu, ÜSTEK'in "Getirildiğini cezaevinde, cımbıza kadar tüm eşyalarımı aldılar. Şu an hiçbir eşyanı yok" diyerek yaşadığı hak ihlalini dile getirdiği aktarılmıştır. ÜSTEK"in sevk edildiği cezaevinde gardiyanlar tarafından tehdit edildiği, hücre cezası aldığı, DAİŞ"lilerle yakın hücrelerde tutulduğu ve gardiyanlar tarafından kendisine "Bundan sonra sana açık görüş yok" denildiği basında yer almıştır. ÜSTEK ailesiyle yaptığı telefon görüşmesinde "yaşanabilecek herhangi bir olumsuz durumdan cezaevi yönetiminin sorumlu olacağını" da belirtmiştir.

Bu bağlamda;

I. Mahpusların ailelerinden uzak illerdeki cezaevlerine sevk edilmesinin gerekçesi nedir?

2. Talep dışında ve ailelerden uzâk cezaevlerine yapılan sevklerin uluslararası hukuka açıkça aykırı olmasına rağmen yapılan sevklerin hukuki gerekçeleri nelerdir?

3. Yılmaz ÜSTEK"in Konya Ereğli Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi'nden bulunduğu Burdur Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi'ne ailesine haber verilmeden sevk edildiği iddiası doğru mu? Doğru ise bunun gerekçesi nedir?

4. Aileden habersiz ve mahpusun talebi dışında yapılan bu sevk bakanlığınızca alınmış bir merkezi karara dayanmıyorsa uygulamadan kaynaklı yaşanan hak ihlalleri ve mağduriyetlerin giderilmesine ilişkin bakanlığınızca bir çalışma yürütülecek midir?

5. Yaşanan hak ihlallerine ilişkin herhangi bir soruşturma başlatılacak mıdır?

6. Bakanlığınız tarafından, Yılmaz ÜSTEK'in gardiyanlar tarafından tehdit edildiği iddialarına ilişkin başlatılan bir soruşturma var mıdır? Şayet başlatılan bir soruşturma var ise hangi aşamadadır?

7. Yılmaz ÜSTEK, Konya Ereğli Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi'nden Burdur Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi'ne hangi tarihte ve neden sevk edilmiştir?

8. Son 5 yılda başka cezaevlerinden Burdur Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi'ne sevk edilen mahpus sayısı kaçtır? Sevk edilme gerekçeleri nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

1570626 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Van Milletvekili Gülderen Varli tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/22010 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) mel

Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-192-664/992 Konu : Yazılı soru önergesi 90. /9S 1/2025

Sayın Gülderen VARLİ Van Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/22010 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.

Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.

Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca Ziyaretler düzenlenebilecektir.

Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafindan düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.

Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.

H- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun; A) "Hükümlülerin Nakilleri" başlıklı Dokuzuncu Bölümünün "Kendi istekleri ile Mevzuat Genel Müdürlüğü nakil" kenar başlıklı 54. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için; gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri, çocuk hükümlüler ile maddi durumunun yetersiz olduğunu belgelendiren hükümlüler hariç olmak üzere nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri, ceza infaz kurumlarında bulunması gereken sürenin üç aydan fazla olması, iyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması, istekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması ve tutukevi olmaması, mahkumiyet sürelerine uygun hükümlülerin barındırıldığı bir kurum olması, daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması gerektiği; ikinci fıkrasında ise bu hükümlülerin nakledildikleri kurumlarda, eğitim öğretim veya hastalık nedeniyle nakil hariç, bir yıl kalmak zorunda olduğu, çocuklar bakımından bu sürenin altı ay olarak uygulanacağı,

B) "Zorunlu nedenlerle nakil" kenar başlıklı 56. maddesinde, kurumların elverişsiz ve yetersiz kalması, kapsama gücünün aşılması, kullanılamaz hâle gelmesi, asayiş, güvenlik, doğal afet, yangın ve büyük onarım gibi zorunlu nedenlerle başka kurumlara nakledilmeleri gerekli görülen hükümlülerin, yargı çevresi dışında Adalet Bakanlığınca belirlenen ve konumlarına uygun olan diğer kurumlara nakledilebileceği,

Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır.

MI- Burdur Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 29/01/2025 tarihli cevapta;

A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Ereğli (Konya) Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılmaktayken 07/11/2024 tarihinde zorunlu nedenlerle Burdur Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledildiği ve halen anılan Kurumda barındırıldığı,

B) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, CO) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “Burdur Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun yaşadığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/22010, 17 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22010-burdur-yuksek-guvenlikli-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-yasadigi-iddia-edilen-hak (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/433980b3-2c98-4019-ae2c-019487cb6881

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
