# Basın özgürlüğünü korumak için yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/22206 - **Veren:** Gülcan Kış (CHP, Mersin) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 16 Ocak 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 362 gün sonra, 13 Ocak 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/893bddd9-56b3-41f0-a07d-0194735d0dc0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22206-basin-ozgurlugunu-korumak-icin-yapilan-calismalara-iliskin > Gülcan Kış (CHP), 16 Ocak 2025 tarihinde 7/22206 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 362 gün sonra, 13 Ocak 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ncı maddeleri gereğince Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Gülcan KIŞ Mersin Milletvekili Basın özgürlüğü, demokrasinin temel unsurlarından biridir. Ancak Türkiye, Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) tarafından yayımlanan 2024 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde 158. sırada yer almıştır. Bu sıralama, önceki yıla göre 7 basamaklık bir iyileşmeyi ifade etse de, Türkiye'nin hâlâ "çok vahim" kategorisinde bulunması, basın ve ifade özgürlüğü konusundaki sorunların sürdüğünü göstermektedir. Türkiye Cumhuriyeti, 2002 yılında aynı endekste 99. sırada yer alırken, 2021 yılında 153. sıraya gerilemiş ve 2022 yılında 149. sıraya yükselmiştir. Ancak, 2023 yılında yaşanan 16 basamaklık düşüş, basın özgürlüğü alanındaki sorunların derinleştiğini ortaya koymuştur. Özellikle medya temsilcilerinin tutuklanması, keyfi davaların artması, internet yasakları ve RTÜK tarafından verilen caydırıcı cezalar, bu gerilemede etkili olmuştur. 2024 yılı itibarıyla Türkiye'nin sıralamada iyileşmesine rağmen, ülkede gazetecilere yönelik baskılar, internet sansürleri ve medya kuruluşlarına uygulanan cezalar devam etmektedir. Basın kartlarının Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından verilmesi, gazetecilerin uzun tutukluluk süreleri ve internet erişim engelleri gibi konular, basın özgürlüğünü doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, Türkiye'de basın özgürlüğünün daha fazla gerilemesini önlemek, gazetecilerin mesleklerini özgürce icra edebilmelerini sağlamak ve ifade hürriyetini güçlendirmek amacıyla aşağıdaki soruların Adalet Bakanı tarafından yanıtlanmasını elzemdir. 1112596 . 2024 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde Türkiye'nin 158. sırada yer almasının nedenleri nelerdir? Hükümet bu gerilemeyi önlemek ve daha üst sıralara çıkmak için hangi adımları atmayı planlamaktadır? Gazetecilerin yargılama süreçlerinde uzun tutukluluk süreleri ve keyfi adli kontrol uygulamaları devam etmekte midir? Bu konuda adil yargılama ilkesinin sağlanması adına hangi reformlar planlanmaktadır? Basın kartlarının Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından verilmesi, meslek örgütleri tarafından eleştirilmektedir. Basın kartı verilme prosedürünün bağımsız meslek örgütlerine devredilmesi için bir çalışma yapılması düşünülmekte midir? Cezaevlerinde bulunan gazetecilerin durumu ile ilgili kapsamlı bir değerlendirme yapılmış mıdır? Basın faaliyetleri nedeniyle tutuklu bulunan gazetecilerin serbest bırakılmasına yönelik bir çalışma yapılacak mıdır? Türkiye'de internet haber sitelerine ve çevrimiçi içeriklere yönelik erişim engelleri artmaktadır. İnternet yasaklarının ifade özgürlüğünü ihlal etmemesi adına hangi yasal düzenlemeler yapılacaktır? RTÜK ve Basın İlan Kurumu tarafından uygulanan cezalar ve ilan ambargoları, medya kuruluşlarının özgürce haber yapma hakkını kısıtlamaktadır. Bu kurumların bağımsızlığını sağlamak için hangi reform adımları atılacaktır? Geçtiğimiz yıllarda gazetecilere yönelik fiziksel ve psikolojik şiddet vakaları artış göstermiştir. Bu tür saldırıların önlenmesi ve gazetecilerin can güvenliğinin sağlanması için Adalet Bakanlığı tarafından hangi tedbirler alınmaktadır? Basın özgürlüğünün güçlendirilmesi, gazetecilerin özgürce çalışabileceği bir ortamın yaratılması ve kamuoyunun doğru haber alma hakkının korunması için Adalet Bakanlığı'nın kısa ve uzun vadede planladığı somut adımlar nelerdir? ## Bakanlığın cevabı 1572455 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Mersin Milletvekili Gülcan Kış tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/22206 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-202-6940/9568 Konu : Yazılı soru önergesi (2/9/2026 Sayın Gülcan KIŞ Mersin Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/22206 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Kuruma alınma ve kayıt işlemleri" kenar başlıklı 21. maddesinde hükümlülerin ceza infaz kurumlarına kabulleri esnasında kaydedilecek kişisel bilgilerin gösterildiği; 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin aynı kenar başlıklı 55. maddesinde de benzer bir düzenlemeye yer verilerek beşinci fıkrasının (d) bendinde hükümlülerin meslek ve sanatı olup olmadığı, var ise seviyesinin belirleneceğine dair hükümlere yer verildiği malumlarıdır. B) Ceza infaz kurumlarına alınan kişilerin mesleğini basın çalışanı olarak beyan etmesi ya da bazı listelerde adının basın çalışanı olarak geçmesi durumunda, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığından basın kartı sahibi olup olmadıkları araştırılmaktadır. I1- İşlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma başlatılması, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine âittir. Bununla birlikte açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar, Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır. I1- Temel hak ve özgürlüklerin daha etkin korunması, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığının o geliştirilmesi, hukuki güvenliğin güçlendirilmesi, adalete erişimin kolaylaştırılması, makul sürede yargılanma hakkının gözetilmesi, yargıya güvenin artırılması ve insan odaklı hizmet anlayışının geliştirilmesi, günümüzde ana ilke ve değerler olarak kabul edilmektedir. Ülkemizde 2002 yılından günümüze kadar aralıksız bir şekilde süregelen reform iradesi de bu ilke ve değerlerin geliştirilmesinin somut bir tezahürüdür. 2009, 2015 ve 2019 yıllarında açıklanan yargı reformu strateji belgeleriyle reform çalışmaları ivme kazanmıştır. Katılımcı bir anlayışla, uygulayıcı hâkim ve savcıların, baro temsilcilerinin, akademisyenlerin, sivil toplum kuruluşları ile birçok paydaşın görüşü alınarak Bakanlığımızca hazırlanan ve Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından 23 Ocak 2025 tarihinde açıklanan 4. Yargı Reformu Strateji Belgesinde "Türkiye Yüzyılı Adaletin Yüzyılı" hedefi doğrultusunda "hukukun üstünlüğünü esas alan, gecikmeyen ve öngörülebilir bir adalet sistemi" vizyonu ön plana çıkarılmıştır. Mevzuat Genel Müdürlüğü Önceki reform belgelerinin devamı ve tamamlayıcısı durumunda olan 2025-2029 dönemini kapsayan ve 5 amaç, 45 hedef ve 264 faaliyetin yer aldığı yeni reform strateji belgesiyle, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığının daha da güçlendirilmesi, hukuki güvenliğin kuvvetlendirilmesi, yargılamaların makul sürede tamamlanması, çözüm merkezli ve öngörülebilir bir adalet sisteminin oluşturulması, yargılama usullerinin sadeleştirilerek verimliliğin artırılması, yargıya ilişkin güven ve memnuniyetin yükseltilmesi, onarıcı ve telafi edici adalet uygulamalarının yaygınlaştırılması, ceza adalet sisteminin etkinlik ve caydırıcılığının tahkim edilmesi hedeflenmiştir. Söz konusu Belgede yer verilen faaliyetler, Bakanlığımızca hazırlanan Eylem Planında öngörülen uygulama takvimi çerçevesinde hayata geçirilecektir. 4. Yargı Reformu Strateji Belgesine Bakanlığımız "https://yargireformu.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir. IV- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden; Ülkemizdeki ceza infaz kurumlarında 15/12/2025 tarihi itibarıyla salt basın faaliyeti dolayısıyla barındırılan herhangi bir hükümlü ve tutuklu bulunmadığı anlaşılmıştır. V- Anayasanın, "Kanunların teklif edilmesi ve görüşülmesi" kenar başlıklı 88. maddesinde kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tasarı ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği hükmü yer almakta iken söz konusu hüküm, 16/04/2017 tarihinde yapılan referandumla kabul edilen 21/01/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 16. maddesiyle; kanun teklif etmeye milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği şeklinde değiştirilmiş, söz konusu düzenleme 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 38. maddesinin birinci fikrasının (e) bendinde; adalet hizmetleriyle ilgili konularda gerekli araştırmalar ve mevzuat hazırlıklarını yapmak ve görüş bildirmek Bakanlığımızın görevleri arasında sayıldığından çalışmalarımız bu çerçevede yürütülmektedir. Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden BWİNİf7 - ty507 IN - syoc kwU - BNPbaE-ile erişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Gülcan Kış (CHP, Mersin). “Basın özgürlüğünü korumak için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/22206, 16 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22206-basin-ozgurlugunu-korumak-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/893bddd9-56b3-41f0-a07d-0194735d0dc0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.