# Bir üniversitede bazı akademisyenler hakkında derslerinde Kürtçe kitap kullandığı gerekçesiyle soruşturma açıldığı iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/22266
- **Veren:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 17 Ocak 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 53 gün sonra, 11 Mart 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c63db02d-e947-43e7-8ef3-019487c2a004
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22266-bir-universitede-bazi-akademisyenler-hakkinda-derslerinde-kurtce-kitap-kullandigi-gerekces

> Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti), 17 Ocak 2025 tarihinde 7/22266 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 53 gün sonra, 11 Mart 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü *nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. yye BOZ Muş Milletvekili

Basında yer alan haberlere göre, Kürt dili ve edebiyatı akademisyenleri, Mehmet Emin Purçak ve Ayhan Tek, görev yaptığı Muş Alparslan üniversitesinde öğrencilerine kütüphane kaynaklarını tanıtmak ve eğitim materyali sağlamak amacıyla Kürtçe kitaplar okutması nedeniyle haklarında soruşturma açılmıştır. Söz konusu kitapların, üniversite kütüphanesine ait olduğu ve yasal yayınlar olduğu bilinmektedir. Ancak bu durumun bir suç unsuru gibi değerlendirilmesi, akademik özgürlük ve bilimsel özerklik açısından ciddi endişeler doğurmuştur.

Bu olay, Anayasa'nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim ve öğretim hakkı ile Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin (örneğin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Birleşmiş Milletler Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi) "eğitim hakkı" ve "dilsel ve kültürel hakların korunması" ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir. Akademisyenlerin, özellikle Kürt dili gibi dezavantajlı ve yeterince desteklenmeyen bir alanda, bilimsel çalışmalarını yürütmesi ve öğrencilerine materyal sunması doğal bir görevdir. Ancak bu gibi soruşturmalar, Kürtçe dil eğitimi ve kültürel çalışmalar üzerindeki mevcut baskıları artırmakta ve çokdillilik ilkesine zarar vermektedir.

Ayrıca, bu durum yalnızca akademik özgürlük değil, aynı zamanda eğitimde firsat eşitliği ve çok kültürlü toplumsal yapının korunması açısından da sorun teşkil etmektedir. Üniversiteler, farklı dillerde bilimsel çalışmaların yapılmasını desteklemesi gereken kurumlar olarak, bu tür soruşturmalarla bilimsel özgürlüğü baltalama tehlikesiyle karşı karşıya kalmaktadır.

Bu bağlamda, soruşturmanın hukuki gerekçelerinin açıklanması ve akademik özgürlüğün korunmasına yönelik tedbirlerin artırılması gerektiği açıktır. Türkiye'nin eğitimde çokdilliliği desteklemek ve kültürel çeşitliliği teşvik etmek gibi temel yükümlülükleri olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bu olayın daha geniş kapsamda tartışılması elzemdir.

Bu bağlamda:

Bir üniversite akademisyenlerinin, öğrencilerine üniversite kütüphanesinde bulunan Kürtçe kitapları tanıtması ve okutması gerekçesiyle haklarında soruşturma açılması hângi yasal dayanaklara dayanmaktadır?

Üniversite kütüphanelerinde yasal olarak bulunan Kürtçe kitapların akademik çalışmalar kapsamında kullanılmasını engellemek amacıyla uygulanan bu tür soruşturmaların akademik özgürlük üzerindeki etkileri Bakanlığınızca değerlendirilmiş midir?

Söz konusu olayda, soruşturmayı başlatan Muş Alparslan üniversitesi yönetimine veya ilgili birimlere Bakanlığınızca herhangi bir denetim ya da inceleme yapılmış mıdır? Türkiye'de Kürt dili ve edebiyatı bölümlerinin etkin bir şekilde işleyebilmesi ve uluslararası standartlara uygun eğitim sunabilmesi için ne tür politikalar geliştirilmektedir?

Kürt dili ve kültürüne yönelik çalışmalar yapan akademisyenlerin bilimsel faaliyetlerini özgürce sürdürebilmeleri için Bakanlığınızca alınan önlemler nelerdir?

Eğitimde firsat eşitliğinin ve çok dillilik ilkesinin korunması amacıyla üniversitelerde Kürtçe dil eğitiminin desteklenmesine yönelik yeni bir politika veya düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

Akademisyenlere yönelik bu tür uygulamaların, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler bağlamında doğurabileceği hukuki ve siyasi sonuçlar hakkında Bakanlığınız bir değerlendirme yapmış mıdır?

## Bakanlığın cevabı

ç) 06/02/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1578602 sayılı yazınız.

d) 07/02/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1579279 sayılı yazınız.

Tİ24655 ec 86 HJA726 ! popo 1424704 7102267

422265 | çva3 H122266 1237167

490482. 7 HA 243 g2 423 H23oYyu Şek 495 HIZAR

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN "'ın 7/21655, Mersin Milletvekili Perihan KOCA'nın 7/21786, İstanbul Milletvekili Engin ALTAY'ın 7721791 ve 7/22263, Tokat Milletvekili Kadim DURMAZ"'ın 7/22265, Muş Milletvekili Sümeyye BOZ'un 7/22266, Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7122267, İstanbul Milletvekili Birol AYDIN"ın 7/22982, Manisa Milletvekili Şenol SUNATın 7/22983 ve 7/22984, Amasya Milletvekili Reşat KARAGÖZ"ün 7/23044 ile Hakkari Milletvekili Onur DÜŞÜNMEZ-'in 7/23048 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ekte sunulmuştur.

2127265 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı hi YÜZYILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 10406 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı

Sayı (o :E-57802651-610-10406 Konu : Soru Önergeleri - 7/22266

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Başkanlığı)

b) Muş Alparslan Üniversitesi Rektörlüğünün 04.02.2025 tğiihiğve ve 31732808. 800.001.001-E. 181428 sayılı yazısı.

Muş Milletvekili Sümeyye BOZ tarafından verilen 1282 20Oğğsas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiştir.

Konuya ilişkin soru önergesine verilecek cevapl Üniversitesi Rektörlüğünün vermiş olduğu bilgiler ekte Bilgilerinize arz ederim. s teşkil etmek üzere Muş Alparslan

Prof. Dr. Metin TOPCUOĞLU

Başkan Vekili Ek: İlgi (b) yazı (2 Sayfa)

Genel Sekreterlik Yazı İşleri Müdürlüğü

Sayı . E-51732808-800-181428 Konu : Soru Önergesi Hakkında

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı)

Muş Milletvekili Sayın Sümeyye BOZ tarafından Türkiye Buy ik Millet Meclisi Başkanlığına hitaben kaleme almış olduğu ve Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf"EEKİN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını talep ettiği hususlara dair Muş Alparslan Üniv tesi Rektörlüğümüzün konuya yönelik açıklamaları aşağıda bilgilerinize sunulmuştur. i

1. Soruya Karşı Cevabımız; Öncelikle Üniversitemizde.öğretim üyesi olarak görev yapan Doç. Dr. Ayhan TEK hakkında iddia edildiği üz ürütülmekte olan bir soruşturma bulunmamaktadır. Ancak Üniversitemizde görev yapdiakta "olan Doç. Dr. M. Emin PURÇAK hakkında açılan bir soruşturmanın ise derdest olduğu arilaşılmiştır. Doç. Dr. Emin PURÇAK'a yönelik olarak açılan soruşturmanın ana sebebi, kendisi aleyfij ğrenciler tarafından yapılan yakınma ve sözlü şikâyetlere binaen hakkında tesis edilen bir ön, eleme neticesinde ilgilinin girmiş olduğu derslerinde açıkça terör propagandası yapması, devletih bölünmez bütünlüğüne karşı kendince bir müfredat geliştirerek öğrencileri "dağ yaşamına gözendirmesine dayalı olduğu açıktır. Her eğitim-öğretim dönemi boyunca toplamda 25 dersin işlendiği Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümünde sadece ilgili öğretim üyesinin ders içeriğinde Türk dü iği ve bölücü propagandası yönüyle bir takım yakınma ve şikâyetlerin bulunması nedeniyle plin soruşturması başlatılmıştır. Başlatılmış olan soruşturmanın yasal dayanağı 2947 sa İkseköğretim kanunun 53 ve devamındaki maddelerdir. Ayrıca, 2547 sayılı yükseköğretim kanüri gun Yükseköğretimin Amacı Başlıklı dördüncü maddesinin (b) fıkrası şu şekilde derç edilmişt

"b) Türk Devletinin ülke artırmak amacıyla; ekonomik, 5d, programlar uygulayarak, çağdaş, sağlamak," i

Yine 2547 sayılı fıkrasında da;

"b) Milli evrensel kültür milletiyle bölünmez bir bütün olarak, refah ve mutluluğunu ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunacak ve hızlandıracak iygarlığın yapıcı, yaratıcı ve seçkin bir ortağı haline gelmesini kâeköğretim Kanunun Ana İlkeler Başlıklı beşinci maddesinin (b) ümüz, örf ve adetlerimize bağlı, kendimize has şekil ve özellikleri ile de, korunarak geliştirilir ve öğrencilere, milli birlik ve beraberliği irade gücü kazandırılır." denilmektedir.

Yukarıda alıntısı verilen açıklamalarımız ile derdest yasa maddeleri bir bütün halinde nazara alındığında soruşturmaya konu olan öğretim üyesinin vermiş olduğu ders içeriğinde PKK terör rücu kadroları övülmekte, Türk milleti yegâne düşman olarak ifade edilmekte ve açıkça endiren propaganda yapılmaktadır. Bu propagandanın etkisinde kalan öğrencilerden İgsef terör örgütüne katılma teşebbüsünde de bulunmuş ve bu teşebbüs güvenlik güçleri! i çabasıyla engellenmiştir. Üniversitemiz bünyesinde bulunan ve nitelikli akademik kadrosu üirdir lisans ve lisansüstü eğitimini sürdüren Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümü yasal çerçevede öğretim kanununa tabi olarak eğitim ve öğretimini yürütmektedir. Fakat soruşturmaya konu

'elefon: (0436)2494949 o Faks: (0436) 2491022 Unvanı: Memur $ olan akademisyenler maalesef bulundukları konumu devletin, milletin ve ders verdikleri öğrenc aleyhine kullanıp suiistimal etmişlerdir. Ayrıca bu akademisyenler kendilerini kamu görevlisi o değil illegal yapıların temsilcisi olarak gördüklerinden dolayı bölüm içinde kendileri gibistöröi propagandası yapmayan hocaları örgüt jargonuyla "hain, tetikçi ve işbirlikçi" olarak suçlama adın..

2. Soruya Karşı Cevabımız; Üniversite Kütüphanesine alınan kitapların listesi bölümle bulunan akademik personelin talebi ve bölüm başkanlığının onayı ile Üniversitemiz Küfüphah Dokümantasyon Daire Başkanlığına gönderilmektedir. Söz konusu kitaplar yıllar öce:Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümünden gelmiş olan ve içerisinde haklarında soruşturma açılmış akademi talepleri doğrultusunda kütüphaneye alınmıştır. Şikâyetler neticesinde bu eserlerifi içe müfredatına uygun olmadığı değerlendirilmiş ve iddiaların doğru olduğu anlaşılmıştır. Üküversitemiz kütüphanesinde binlerce Kürtçe kitap bulunmaktadır. Muş Alparslan Üniyersitesi merkez kütüphanesi, içerisinde obulundurduğu Kürtçe kitap sayısıyla Türkiye'nin Oönde gelen kütüphanelerinden biridir. Kürt dili ve kültürü çalışmalarına bilimsel düzeyde er,türlü katkıyı sunan kurumumuzun söz konusu akademisyenlere karşı başlattığı işlemlerin $€ ile hiçbir alakası bulunmamaktadır. Bilakis bu akademisyenler devletin tanıdığı yasal, çerçeveyi illegal bir zemine taşıyarak ders müfredatını "Türk düşmanlığı, ayrılıkçı terör Dröpazandasıyla "doldurarak görevlerini kötüye kullanmışlardır.

7. Soruya Karşı Cevabımız; Üniversitemizin yasal çerçeve, tevini yerine getiren Kürt dili ve kültürüne hizmet eden hiçbir akademisyene karşı uyguladı değildir. Üniversitemiz her konuda kendi bünyesinde bulunân i terör propagandası suçtur ve suça engel olmak Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerefâykırılık teşkil etmemektedir.

-gil / ifâsı Milli Eğitim Bak slığına ait olduğu değerlendirildiğinden ötürü tarafımızca cevaplandırılmamıştır.

Prof. Dr. Mustafa ALİCAN Rektör

Adres: Muş Alparslan Üniversitesi Külliyesi 49250- MUŞ Bilgi için Uğu AKTAN düğğii şi Telefon: (0436) 249 4949 o Faks: (0436) 249 1022 Unvanı: Memur $

---

**Kaynak gösterme:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Bir üniversitede bazı akademisyenler hakkında derslerinde Kürtçe kitap kullandığı gerekçesiyle soruşturma açıldığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/22266, 17 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22266-bir-universitede-bazi-akademisyenler-hakkinda-derslerinde-kurtce-kitap-kullandigi-gerekces (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c63db02d-e947-43e7-8ef3-019487c2a004

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.