# Bir üniversitede bazı akademisyenler hakkında derslerinde Kürtçe kitap kullandığı gerekçesiyle soruşturma açıldığı iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/22267 - **Veren:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 17 Ocak 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 53 gün sonra, 11 Mart 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a0b6b762-9879-43b3-a530-019487c67cfb - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22267-bir-universitede-bazi-akademisyenler-hakkinda-derslerinde-kurtce-kitap-kullandigi-gerekces > Serhat Eren (DEM Parti), 17 Ocak 2025 tarihinde 7/22267 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 53 gün sonra, 11 Mart 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96. ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. i cCc Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili Muş Alparslan Üniversitesi Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümünde bir öğretim üyesine, derslerinde Kürt edebiyatının önemli isimlerine ait eserleri kullandığı gerekçesiyle soruşturma açıldığı kamuoyuna yansımıştır. Bu eserler; Fatma Savcı'nın Avesta Yayınları'ndan çıkan kitabı, Arjen • Ar'nin Sor Yayınları'ndan çıkan eseri ve Cegerxwin'in Lis Yayınları'ndan yayımlanan şiir kitabıdır. Söz konusu eserlerin tamamı Kültür Bakanlığı onaylı, bandrollü ve üniversite kütüphanelerinde yer alan kitaplardır. Bu durum hem bilimsel özgürlüğün hem de ifade özgürlüğünün açık bir ihlalidir. Özellikle Kürt edebiyatının önemli eserlerine ve bu eserlerin toplumla buluşmasına yönelik keyfi yasaklamalar, dilin ve kültürün kriminalize edilmesi çabalarının bir parçasıdır. Bu olay, Kürtçe üzerinde çifte standartlı bir yaklaşımı bir kez daha ortaya koymuştur. Üniversiteler, bilimsel düşüncenin ve özgür tartışmanın merkezi olması gerekirken, siyasi gerekçelerle Kürt Dili ve Edebiyatı gibi alanlarda akademik çalışmalara yönelik engellemeler yapılması, anadil eğitimi ve kültürel haklar konusunda ciddi endişeler doğurmaktadır. Benzer şekilde, Diyarbakır Kitap Fuarında Aram Yâyınları standına yönelik polis müdahalesi ve bandrollü kitaplara hukuksuzca el konulması, Kürtçe yayınların hedef alındığına dair kaygıları artırmaktadır. Bu tür müdahalelerin, Kürtçenin kamusal alanda görünür olmasını engellemek amacıyla yapıldığı, bandrollü ve yasal kitaplara yönelik yasaklama ve el koyma kararlarının, hukukun temel ilkeleriyle bağdaşmayan keyfi uygulamalar olduğu ifade edilmektedir. Kürtçenin kriminalize edilmesi ve kamusal alandaki görünürlüğünün engellenmesi, yalnızca Kürt kültürüne değil, aynı zamanda Türkiye?deki çok dilli, çok kültürlü toplumsal yapıya zarar vermektedir. Bu tür uygulamalar, anayasayla güvence altına alınmış olan ifade özgürlüğü, bilimsel özgürlük ve kültürel hakların ihlalidir. Bu bağlamda; 1. Muş Alparslan Üniversitesi Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümünde bir öğretim üyesine soruşturma açılmasının gerekçesi nedir? Bu soruşturmanın yasal ve idari dayanağı nedir? 2. Derslerde kullanılan Fatma Sâvcı, Arjen Ari ve Cegerxwin'in eserlerinin, Kültür Bakanlığı onaylı ve bandrollü olduğu dikkate alındığında, bu eserlerin kullanılmasının "uygunsuz" olarak değerlendirilmesinin nedeni nedir? Kürt Dili ve Edebiyatı gibi anadil eğitimi kapsamında yer alan bir bölümde, Kürtçenin edebi ve kültürel mirasını temsil eden eserlerin okutulmasının engellenmesi akademik özgürlük açısından nasıl değerlendirilmektedir? Son dönemde Kürtçe yayınlara yönelik artan baskılar ve keyfi yasaklama uygulamaları hakkında Bakanlığınızın bir incelemesi bulunmakta mıdır? Bu bağlamda Kürtçe yayınların hedef alınmasının ifade ve bilimsel özgürlük üzerindeki etkilerine ilişkin bir değerlendirme yapılmış mıdır? Üniversitelerde anadil eğitimi veren bölümlerde, ders materyallerinin seçiminde akademik özgürlük ve bilimsel bağımsızlığı güvence altına almak adına Bakanlığınızın bir politikası bulunmakta mıdır? Kürtçenin kamusal alanda daha görünür hale getirilmesi ve bu tür hak ihlallerinin sona erdirilmesi amacıyla, Bakanlığınızın yürütmekte olduğu bir çalışma veya geliştirmeyi planladığı bir strateji bulunmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı ©) 27/01/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1572455 sayılı yazınız. Hİ 270983 ç) 06/02/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1578602 sayılı yazınız. 7122934 d) 07/02/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1579279 sayılı yazınız. Tsoyu 2 w. 105 Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/21655, Mersin Milletvekili Perihan KOCA'nın 7/21786, İstanbul Milletvekili Engin ALTAY'ın 7/21791 ve 7/22263, Tokat Milletvekili Kadim DURMAZ"ın 7/22265, Muş Milletvekili Sümeyye BOZ'un 7/22266, Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/2226), İstanbul Milletvekili Birol AYDIN"'ın 7/22982, Manisa Milletvekili Şenol SUNAT'ın 7/22983 ve 7/22984, Amasya Milletvekili Reşat KARAGÖZ'ün 7/23044 ile Hakkari Milletvekili Onur DÜŞÜNMEZ-"in 7/23048 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. #102167 Eli MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı 2 YUZYILI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 10358 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır. YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı Sayı o :E-57802651-610-10358 Konu : Soru Önergeleri - 7/22267 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Başkanlığı) b) Muş Alparslan Üniversitesi Rektörlüğünün 04.02.2025 tg 181430 sayılı yazısı. Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN tarafından vefilğ Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiştir. Çi Konuya ilişkin soru önergesine verilecek cevapiaı Üniversitesi Rektörlüğünün vermiş olduğu bilgiler e 0 Bilgilerinize arz ederim. as teşkil etmek üzere Muş Alparslan maktadır. Prof. Dr. Metin TOPCUOĞLU Başkan Vekili Ek: İlgi (b) yazı (2 Sayfa) Genel Sekreterlik Yazı İşleri Müdürlüğü Sayı : E-51732808-800-181430 Konu : Soru Önergesi Hakkında YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı) ö Diyarbakır Milletvekili Sayın Serhat EREN tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına hitabene kaleme almış olduğu ve Milli Eğitim Bak yin Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını talep ettiği hususlara dair Muş Alparslan Üniversitesi Rektörlüğümüzün konuya yönelik açıklamaları aşağıya çıkarılmıştır 1. Soruya Karşı Cevabımız; Üniversitemizde görev. hakkında açılan soruşturmanın ana sebebi, kendisinin üniv tanıması veya ders içeriğinde Kürtçe eserlerden i$ fak soruşturmanın ana kaynağı kendisi aleyhine öğren tarafından yapılan yakınma ve sözlü şikâyetlere binaen hakkında tesis edilen bir ön İl e neticesinde ilgilinin girmiş olduğu derslerinde açıkça terör propagandası yapması, dey in bölünmez bütünlüğüne karşı kendincen bir müfredat geliştirerek öğrencileri "dağ yaşamına" özeridirmesine dayalı olduğu açıktır. Her eğitim-öğretim dönemi boyunca toplamda 25 dersin işlendiği Kürt dili ve Edebiyatı bölümünde sadece ilgili öğretim üyesinin ders içeriğinde Türk düşmanlığı ve bölücü propagandası yönüyle bir takım yakınma ve şikayetlerin bulunması nedeniyle " $i plin soruşturması başlatılmıştır. e Başlatılmış olan soruşturmanın yasal dayanağı 2547 sa köğretim kanunun 53 ve devamındaki maddelerdir. Ayrıca, 2547 sayılı yükseköğretim kanı Yükseköğretimin Amacı Başlıklı dördüncü maddesinin (6) fıkrası şu şekilde derç edilmiştir: "* "b) Türk Devletinin ülk artırmak amacıyla; ekonomik, programlar uygulayarak, çağ sağlamak," Yine 2547 sayılı fıkrasında da; "b) Milli Kültürümüz, örf ve adetlerimize bağlı, kendimize has şekil ve özellikleri ile evrensel kültür korunarak geliştirilir ve öğrencilere, milli birlik ve beraberliği kuvvetlendirici ruh VE irâde gücü kazandırılır." denilmektedir. Yukarıda alintısı verilen açıklamalarımız ile derdest yasa maddeleri bir bütün halinde nazara alındığında soruşturmaya konu olan öğretim üyesinin vermiş olduğu ders içeriğinde PKK terör örgütünün kurug kadroları övülmekte, Türk milleti yegâne düşman olarak ifade edilmekte ve açıkça bölücülüğip özendiren propaganda yapılmaktadır. Bu propagandanın etkisinde kalan öğrencilerden bazıları iidalesef terör örgütüne katılma teşebbüsünde de bulunmuş ve bu teşebbüs güvenlik inin;çabasıyla engellenmiştir. Üniversitemiz bünyesinde bulunan ve nitelikli akademik kadrosu lisans ve lisansüstü eğitimini sürdüren Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümü yasal çerçevede retim kanununa tabi olarak eğitim ve öğretimini yürütmektedir. Fakat soruşturmaya konu emisyenler maalesef bulundukları konumu devletin, milletin ve ders verdikleri öğrencilerin lefon: (0436) 249 4949 O Faks: (0436) 249 1022 Unvanı: Memur o ği; n Doç. Dr. M. Emin PURÇAK temiz kütüphanesinde bulunan eserleri etmesi değildir. Tam aksi yönde letiyle bölünmez bir bütün olarak, refah ve mutluluğunu iü yal,ye kültürel kalkınmasına katkıda bulunacak ve hızlandıracak garlığın yapıcı, yaratıcı ve seçkin bir ortağı haline gelmesini ğretim Kanunun Ana İlkeler Başlıklı beşinci maddesinin (b) aleyhine kullanıp suiistimal etmişlerdir. Ayrıca bu akademisyenler kendilerini kamu görevlisi o değil illegal yapıların temsilcisi olarak gördüklerinden dolayı bölüm içinde kendileri gibi propagandası yapmayan hocaları örgüt jargonuyla "4ain, tetikçi ve işbirlikçi" olarak suçlamaktadii 2. Soruya Karşı Cevabımız İlgili yazarların metinleri içinden Türk milletini aşağılayan; ve manevi değerleri hedef alan, özellikle Fatma SAVCI'nın doğrudan terör örgütü propâgâ dası barındıran kitaplarından seçilen paragrafların öğrencilere okutulduğu tespit edilmiştir. Yürün olan soruşturma, kitapların dilinin Kürtçe olmasına yönelik değildir. Üstelik bölümün; müfredatında bulunan kitapların neredeyse tümü Kürtçe kitaplardan oluşmaktadır. Fatma VCİ'nin soruşturmaya konu olan metinlerinden birinin şu ithafı bile "Nevruz Çiçekleri v&sDağdaki tüm Çocuklar İçin" içeriğine dair bir fikir verebilir. Ayrıca okutulan metinlerden ir"diğerini de (Cegerxwin Metni) paylaşmak isteriz ki bu metinlerden yığınla ders içeriği adı altında işlenmektedir: " Ey felek, felek ey zalim felek © Nerede Kürdistan, nerede nakışlı kalelerimiz? Senden cennet istemem minnetin sana olsun Serbest ve özgür bir şekilde cehenneme gidiyorum Bize mal vermedin ki Hac ve zekâtı istersin Ben de istemem bu orucu ve namazı Kulların kanunlarının hepsini çiğnedi Nerde senin "İsbet-il-imem"' gibi sözlerin? Bin yıldır bizi köle eyledin Bizi hep cennet ve cehennem ile kandırdın Benden başka kimse seni tanımıyor Senin baban Türk'tür anan Acemdir" Esasen yukarıda Türkçe tercümesi verilen eserdi ait sözlerin bile kendi içeriğinde bölücülüğe zemin oluşturduğu aşikârdır. p 3. Soruya Karşı Cevabımız Bilindiği üzere Kürt Dili ve edebiyatı bölümünde edebi ve kültürel mirası temsil eden eserlerin okutulması ile edebi ve kültürel miras adı altında terör örgütü propagandası yapılması birbirinden farklılık a, ettiği açıktır. Nitekim soruşturmada atılı bulunan suça husus asıl mesele Suçun dili değil suçun, isi soruşturmaya konu olmuştur. Bu da ders kitabı olarak okutulan kitapların muhtevası ile ilgilioldüğu tartışmasızdır. Nitekim Akademik özgürlük ve bilimsel bağımsızlık; kimseye milletin de aşağılamaya, öğrencileri belli bir ideolojik müfredata tabi tutmaya, bölümü okumaya g Ocukları dağa gitmeye özendiren içerikleri okutmaya, ki öğrencilerin çoğunluğunu Kürt lar oluşturmaktadır, Modern Kürt Edebiyatı adı altında dağ edebiyatını özendirme yetkisi; vefmemektedir. Kürtler ve Kürtçe bu ideolojik metinlerle terörize edilmek istenmektedir. bulunmamaktadır. Terör.pi ivetsitemizin Kürt ve Kürtçe ile ilgili herhangi bir sorunu ıgandası yapmanın dili yoktur. NOT: 4,5 ve Oh ü, sorular doğrudan Milli Eğitim Bakanlığı muhatap gösterilmek suretiyle kaleme alındığından" dolayı gereğinin takdir ve ifası Milli Eğitim Bakanlığına ait olduğu değerlendirildiğinden tarafımızca cevaplandırılmamıştır. 4 Prof. Dr. Mustafa ALİCAN Rektör dres: Muş Alparslan Üniversitesi Külliyesi 49250- MUŞ Bilgi için Uğur AKTAN pi EM elefon: (0436) 2494949 o Faks: (0436)2491022 Unvanı: Memur --- **Kaynak gösterme:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Bir üniversitede bazı akademisyenler hakkında derslerinde Kürtçe kitap kullandığı gerekçesiyle soruşturma açıldığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/22267, 17 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22267-bir-universitede-bazi-akademisyenler-hakkinda-derslerinde-kurtce-kitap-kullandigi-gerekces (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a0b6b762-9879-43b3-a530-019487c67cfb Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.