# İhracatı yapıldıktan sonra çeşitli sebeplerle ülkemize iade edilen bazı tarım ürünlerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/22280
- **Veren:** Mustafa Bilici (Saadet Partisi, İzmir)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 21 Ocak 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 119 gün sonra, 20 Mayıs 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bd48fd57-f680-4d25-ab89-01948d3f0064
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22280-ihracati-yapildiktan-sonra-cesitli-sebeplerle-ulkemize-iade-edilen-bazi-tarim-urunlerine-i

> Mustafa Bilici (Saadet Partisi), 21 Ocak 2025 tarihinde 7/22280 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 119 gün sonra, 20 Mayıs 2025).

## Önerge metni

Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Son dönemde Türkiye'nin tarımsal ihracat ürünlerinden olan kuru incir ve Antep fıstığının, alıcı ülkelerden gelen kalite ve güvenlik bildirimleri nedeniyle geri gönderildiği haberleri basına yansımaktadır. Bu durum, yalnızca ülkemizin ihracat pazarındaki itibarını zedelemekle kalmamakta aynı zamanda üreticiler ve ihracatçılar üzerinde ciddi ekonomik kayıplara yol açmaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ihracattan geri dönen ürünler için aldığı yeni tedbirler ve denetim süreçlerinin etkinliği, bu sorunun çözümünde büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda, ihracatın sürdürülebilirliğini sağlamak, kalite standartlarını artırmak ve alıcı ülkelerle ticari ilişkilerimizi güçlendirmek adına Bakanlığın yürüttüğü çalışmaların detaylarının kamuoyuyla paylaşılması gereklidir.

Bu bilgilendirme ışığında:

1. İhracattan geri dönen kuru incir ve Antep fistığı ürünlerinin sayısında son 5 yıl içinde nasıl bir değişim gözlemlenmiştir?

2. Bu ürünlerin geri dönmesine neden olan başlıca kalite ve güvenlik sorunları nelerdir?

3. 1 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe giren yeni önlemler kapsamında, geri dönen ürünlerin denetim süreçleri nasıl değişmiştir?

4. Bu denetimlerin uygulanmasında karşılaşılan zorluklar ve bunların çözümüne yönelik planlar nelerdir?

5.Yeni önlemlerin ihracatçılar üzerindeki ekonomik etkileri nasıl değerlendirilmektedir? 6. Geri dönen ürünlerin iç piyasaya sunulmasının engellenmesi için alınan tedbirler nelerdir?

7. Bu önlemlerin, ihracat pazarlarındaki müşteri memnuniyeti ve ülkemizin tarımsal ürünlerine olan talep üzerindeki etkileri nasıl izlenmektedir? a

E-mail : mustafa.bilici(tbmm.gov.tr

Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA

## Bakanlığın cevabı

Ülkemizden 186'dan fazla ülkeye 2.000*den fazla çeşit ürün ihraç edilmektedir. İhraç edilen ürün miktarlarına göre geri dönen ürün miktarları çok düşük seviyelerde olup bu oran 960,2 gibi diğer ülkelerce de kabul edilebilir derecede düşük bir orandır.

Ülkemizden ihraç edilen ürünler çeşitli sebeplerle geri dönebilmektedir. Bu ürünler; e Alıcı-satıcı arasındaki ticari anlaşmazlık (fiyat, teslim süresi, kalite vb.) e Ürünlerin uygunsuz veya uzun süreli nakliye koşullarında kalitesinin bozulması ve

Alıcıülkenin yetkili otoritesi tarafından yapılan resmi kontroller sonucunda tespit edilen belge eksiklikleri (sertifika eksikliği, etiket uyumsuzluğu, ticari belgelerde eksiklik), mevzuat olumsuzlukları (gıda/yem/hayvan sağlığı/bitki sağlığı) gibi nedenlerle iade edilebilmektedir.

Ülkemizden ihraç edilen ve herhangi bir nedenle ülkemize geri dönen ürünlerin tamamında, öncelikle gümrükte ayniyat tespiti yapılmakta, ayniyat tespiti yapıldıktan sonra ürünler Bitki Karantinası Yönetmeliği/Türk Gıda Kodeksi/Yem Mevzuatı kapsamında 90100 bitki sağlığı ve gıda/yem güvenirliği yönünden resmi kontrollere tabi tutulmaktadır.

Yapılan resmi kontroller sonucunda, mevzuata uygun olmayan ürünlerin ülkemize girişine izin verilmemektedir. Ayrıca, yeni uygulama ile ihracatta geri dönen ürünlere yönelik ek tedbirler getirilmiştir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Bilici (Saadet Partisi, İzmir). “İhracatı yapıldıktan sonra çeşitli sebeplerle ülkemize iade edilen bazı tarım ürünlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/22280, 21 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22280-ihracati-yapildiktan-sonra-cesitli-sebeplerle-ulkemize-iade-edilen-bazi-tarim-urunlerine-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bd48fd57-f680-4d25-ab89-01948d3f0064

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.