# İşsizlik Sigortası Fonuna ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/22409
- **Veren:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 14 Ocak 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 227 gün sonra, 29 Ağustos 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9d88a4d2-bc39-486d-89ba-019468cdc976
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22409-issizlik-sigortasi-fonuna-iliskin

> İskender Bayhan (EMEP), 14 Ocak 2025 tarihinde 7/22409 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 227 gün sonra, 29 Ağustos 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince istanbul Milletvekili

Bilindiği gibi 2002 yılında işçilerin ücretlerinden yapılan kesintilerle oluşturulan İşsizlik Sigortası Fonu (İSF) hesabı, işten atılan işçilere "işsizlik ödeneği sağlamak" amacıyla kuruldu. Ancak gelinen süreçte, AKP iktidarının sermaye taraftarı politikaları ile fon kapitalistler için yağmaya açıldı. İşçilerin ödediği milyarlar işsizlere değil kapitalistlere ve AKP İktidarına her yıl katlanarak aktarılıyor. İşsizlik fonu bugüne kadar GAP projesi harcamaları, kısa çalışma ödeneği, konkordato ilan edenlere ücret garanti fonu, kurs ve eğitim giderleri, yol ve enerji santralleri yapımı, engellilerin işsizlik sigortası işveren payı, patronların sigorta payları vb harcamalarla talan edildi.

Fon hesabı iktidarın uygulamaları ile özellikle 2017 yılı ve sonrasında açıkça bir "sermayedarların destek fonu" haline getirilmiştir. 2016 yılında kapitalistler fona 6,6 milyar lira prim ödemiş iken, fondan 7,4 milyar lira (012 fazlasını) aldılar, 2017.yılında ödedikleri primin 96105'ini alan kapitalistler 2018 yılında ise 90188' ini aldılar. ii

Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) "İşsizlik Sigortası Fonu Bülteni" nde bünyesinde bulunan ve işçilerin ücretlerinden yapılan kesintilerle oluşan İşsizlik Sigortası Fonu hesabında 9 Ocak 2025 tarihi itibarıyla Fon Varlığının 354 milyar 669 milyon 455 bin TL ya ulaştığını, bu fondan kapitalistlere 124,2 milyar liranın teşvik adı altında aktarıldığının, işten atılmış işçilere ise sadece 45 milyar lira ödendiğinin-bilgisini ,vermiştir. Böylece kapitalistlerin aldıkları doğrudan teşvik ve destek ödemeleri,:2023 yilina'göre yüzde 77 artarak 39.9 milyar TL'den 71 milyar TL'ye ulaşmıştır. Görüldüğü üzere, 2024 yılında rekor kıran artış yalnızca fon büyüklüğünde değildir. Kapitalistlerin aldığı teşvik ve destek ödemeleri de rekor düzeye yükselmiştir. İşçinin ödediği prim sermaye sınıfının kaynağına çevrilmiştir.

Diğer yandan bu politikaların kaçınılmaz sonucu kapitalistlerin kullandığı teşvik fonları artarken işçilere ayrılan payın her yıl daha da azalmakta oluşudur.

Bu bağlamda;

1. İŞKUR kayıtlarına göre 2002 yılından bu yana işsizlik sigortası fonuna işçiler ne kadar, işverenler ne kadar ödeme yapmıştır? Aynı süre zarfında fon hesabından işsizlere toplamda ne kadar, kapitalistlere ne kadar ödeme yapılmıştır?

2. Kasım 2022'de 100 resmi işsiz kişiden sadece 13'ü işsizlik maaşı alabilmiştir. Bakanlığınızın tespitlerine göre Ocak 2025 itibariyle ülkemizdeki işsiz sayısı kaçtır? İşsizlik maaşı almak için İŞKUR" a başvuran işsiz sayısı yıllara göre kaçtır? Bu işsizlerden kaçına hangi tutarda, hangi süreler için işsizlik maaşı bağlanmıştır? İşsizlik maaşından faydalanmak için başvuran işsizlerden işsizlik maaşı ödemesi reddedilenler, çalışırken kendi ödedikleri fondan neden yararlanamamaktadır?

3. 2024 yılında yerli ve yabancı kapitalistler İşsizlik Sigortası Fonu'na ne tutarda ödeme yaptılar? Ve ne tutarda, hangi kalemler adı altında, kimler teşvik aldılar? İşsizlik Fonu'na işçilerin brüt ücretleri üzerinden 2024 yılında yaptıkları ödemenin tutarı ne kadardır? Karşılığında aynı yıl içinde işçiler toplam ne tutarda işsizlik ödeneğinden faydalanmıştır?

4. Fonda "rekor artış" diye övünçle söz edilen bunca para birikmesinin nedeni işsiz sayısının düşmesi midir yoksa işçilerin fondan yararlanma koşullarının imkansız hale getirilmiş olması mıdır?

5. İşçiye geldiğinde ödediği fondan yararlanmasının önüne "kaynak yok, koşulları tamamla öyle işsizlik ödeneği al" biçiminde engeller çıkaran ancak kapitalistlere verdiği destek ve teşvikleri ver ver bitiremeyen, üstüne vergi muafiyetleri getiren sermayenin saray iktidarının Çalışma Bakanı olarak İSF kaynaklarının sadece işçiler için kullanılması, işsizlik Sigortası Fonunun prim ödemelerinin tamamının işveren kapitalistler tarafından ödenmesi, her işsizin iş buluncaya kadar işsizlik ödeneğinden yararlanması ve bu ödeneğin asgari ücret düzeyine çıkarılması hakkında bir çalışmanız var mıdır? Yoksa neden yoktur?

6. 301 maden işçisinin aşırı kar hırsı ve alınmayan iş güvenliği tedbirleri nedeniyle hayatını yitirdiği soma holding, aynı yıl 6 ay süresince işsizlik fonundan 66 milyon lira destek almıştı. Kapitalistlerin işçiye verdiği asgari ücret desteğini yine işçinin fonundan, işsizin asgari geçiminden çaldığı bu sömürü ve talan düzeninde sermaye sınıfı bunca teşvik, destek ve vergi muafiyetinden yararlanıyorken, işçiler için insan 271X099 onuruna yaraşır bir ücretin, işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin, örgütlenme ve mücadele özgürlüğünün sağlandığı tek bir fabrika, işyeri var mıdır?

İşçilerin ödemelerinden oluşan fondan işçilerin yararlanamamasının en önemli nedenlerinden biri de Fon hesabının kapitalistlerin ve onların saray iktidarının elinde istenildiği gibi kullanılıyor olması olabilir mi? Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı olarak işçilerin fonunu işçilerin ve onların sendikalarının yönetimine ve denetimine açacak bir yasal düzenlemeyi neden yapmıyorsunuz?

İşsizlik fonu hesabını amacının dışında kullanılmasını önleyecek, işsizlik maaşını her işsizin iş buluncaya kadar yararlanacağı asgari ücret düzeyine yükseltecek bir yasal düzenlemeyi Bakanlık olarak neden yapmıyorsunuz?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 28.01.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1573449 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın İskender BAYHAN tarafından yöneltilen 7/22409 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"İşsizlik Sigortası Fonu, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile kurulmuş olup, Fon kanunların vermiş olduğu görevlerin yerine getirilmesi için yine kanunların öngördüğü amaçlar doğrultusunda kullanılmaktadır.

İşsizlik sigortasının gerektirdiği ödemeleri ve hizmet giderlerini karşılamak üzere işçi, işveren ve Devletten ne oranda pay alınacağı ile ilgili hususlar Kanunda belirlenmiştir. Fonun temel gelir kaynağı olan prim gelirlerinin; 262'si işveren, 961 'i işçi ve W1'i de devlet payından oluşmaktadır.

İşsizlik Sigortası Fonu, Kamu Haznedarlığı Yönetmeliğine tabi olarak sosyal tarafların eşit oranda yer aldığı; işveren, işçi, esnaf konfederasyonlarından birer, Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Genel Müdürü, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı temsilcisi ile Hazine ve Maliye Bakanlığı temsilcisi olmak üzere toplam 6 kişilik İŞKUR Yönetim Kurulu kararları ile ilgili diğer Kanunlar çerçevesinde yönetilmektedir. Ayrıca Fonun denetiminin nasıl yapılacağı 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununda belirtilmiş olup Sayıştay ve bağımsız denetim kuruluşları tarafından da denetlenmektedir.

İşsizlik ödeneği miktarı 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 50 nci maddesinde, ödeneğe hak kazanma şartları ise 51 inci maddede düzenlenmiş olup bu şartları taşımayanların işsizlik ödeneğinden yararlanmaları mümkün değildir.

Ayrıca, başvurular elektironik ortama alınarak Fona erişim kolaylığı sağlanmış ve hesaplama yöntemi değiştirilerek ödenek tutarında artış (net kazançtan brüt kazanca geçilmiştir) gerçekleştirilmiştir. 120 gün kesintisiz çalışma şartında esneklik sağlanarak hak ediş koşulu kolaylaştırılmıştır. Kısmi süreli çalışanların da işsizlik sigortası kapsamına alınması sağlanmıştır.

Öte yandan, Covid-19 pandemi döneminde ve 6 Şubat tarihinde meydana gelen deprem felaketi nedeniyle elde edilen tecrübeler ışığında 2024 yılının başında yapılan mevzuat değişikliğiyle kısa çalışma ödeneğine hak kazanmak için gereken "kısa çalışma başlama tarihinden önceki son 3 yıl içerisinde 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olma' şartı 450 güne düşürülmüş; işsizlik ödeneği ile kısa çalışma ödeneği arasında hak sahipliği üzerinden var olan bağ kaldırılmış ve kısa çalışma kapsamının genişletilmesi amacıyla başvuru gerekçelerine 'Genel Salgın" ifadesi eklenmiş; kısa çalışma ile işsizlik ödeneğine gerekli prim ödeme şartlarını taşımadığı için hak kazanamayanlara Fondan nakdi ücret desteği ödemeleri yapılmıştır.

Bununla birlikte, Fon büyüklüğü, toplam işçi ve işveren prim katkıları ile Fondan yapılan giderler Fonun kuruluşundan itibaren (hangi kalemde ne kadar harcama yapıldığı da dâhil) aylık olarak İŞKUR internet adresinde (www.iskur.gov.ir) İşsizlik Sigortası Fonu Bülteninde kamuoyu bilgisine sunulmaktadır. İşsizlik sigortası fonuna ilişkin istatistiki veriler ise İŞKUR web sayfasında (www.iskur.gov.ir) yayımlanmakta olan işsizlik sigortası bültenleri, aylık istatistik bültenleri ve istatistik yıllıklarında yer almaktadır. "

Prof, Dr. Ve gi IŞIKHAN Bakan

Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Telefan: (210) 904 ANNA

---

**Kaynak gösterme:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “İşsizlik Sigortası Fonuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/22409, 14 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22409-issizlik-sigortasi-fonuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9d88a4d2-bc39-486d-89ba-019468cdc976

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
