# Adana Suluca 1 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevinde bulunan mahkumların sağlık hizmetlerine erişimde sorun yaşadığı iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/22431
- **Veren:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli)
- **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya)
- **Veriliş tarihi:** 24 Ocak 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 607 gün sonra, 23 Eylül 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/62dcbcc5-78d0-42e7-ad85-0194a79f1de1
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22431-adana-suluca-1-nolu-yuksek-guvenlikli-kapali-cezaevinde-bulunan-mahkumlarin-saglik-hizmetl

> Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 24 Ocak 2025 tarihinde 7/22431 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 607 gün sonra, 23 Eylül 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Sayın Ali Yerlikaya tarafından Anayasanın

98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Tarafıma iletilen mesajda; "Ben Kendal Barut, Adana Suluca I Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda kalıyorum. Bulunduğum cezaevinde hastaneye erişim ve tedavi olma konusunda çok ciddi sıkıntılar ve zorluklar yaşanmaktadır. Hastane sevklerimiz olmasına rağmen görevli jandarma tarafından tarafımıza ağız içi arama dayatılmaktadır. Bu dayatmayı kabul etmediğimizde jandarma tutanak tutup bizi hastaneye götürmemektedir. Bununla da yetinilmeyip cezaevi yönetimi bu tutanağa istinaden hakkımızda disiplin soruşturması başlatmaktadır. Jandarma sadece ağız içi arama dayatmasıyla kalmıyor, hastaneye götürüldüğümüzde ise çift kelepçe ile muayene olmamızı istiyor. Ayrıca hastanedeyken jandarma bizi hastane içindeki tutuklu ve hükümlüler için ayrılan bölüme götürmüyor. Çift kelepçe ile araçta saatlerce bekletip hastane sevkimizi ve muayenemizi işkenceye dönüştürüyor." ifadeleri yer almaktadır.

Bu bağlamda;

1. Tarafıma iletilen iddialar doğru mudur?

2. Adana Suluca 1 No'lu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda ağız içi arama uygulamasının dayatılmasıyla ilgili iddialar doğru mudur? Ağız içi aramanın hukuki dayanağı nedir?

3. Bu uygulamayı kabul etmeyen mahpusların hastaneye sevk edilmediği ve disiplin soruşturmalarına tabi tutulduğu iddiaları hakkında bir inceleme başlatılmış mıdır?

4. Cezaevlerinde, mahpusların sağlık hizmetlerine erişim hakkını güvence altına almak için hangi tedbirler alınmaktadır?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, 2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara

5. Mahpuslara çift kelepçe takılarak muayene edilme dayatmasının hukuki dayanağı nedir? Bu uygulamanın insan hakları ve mahpusların onurlu bir şekilde tedavi olma hakkı açısından değerlendirmesi yapılmış mıdır?

6. Mahpusların hastanelerde, tutuklu ve hükümlüler için ayrılan özel bölümlerde muayene edilmesi gerekirken saatlerce araçta bekletilmesi iddiaları hakkında bir inceleme başlatılacak mıdır?

7. Bahsi geçen konu ile ilgili Adalet Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı ile birlikte ortak yürütülen çalışmalar bulunmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 28 Ocak 2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1573449 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ekinde yer alan Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'na ait 7/22431 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.

Söz konusu soru önergesinde bahsi geçen olay ile ilgili olarak, Ceza infaz kurumlarında tutulan hükümlü /tutukluların hastaneye/adli makamlara sevki, arama işlemleri, sağlık kuruluşlarında muayene ve tedavilerinde "5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, 2324 Sayılı Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik, 456-3 (C) Ceza İnfaz Kurumlarının Dış Koruması ile Sevk ve Nakil Hizmetleri Yönergesi, Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetim, Dış Koruma, Hükümlü ve Tutukluların Sevk ve Nakilleri ile Sağlık Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Protokol" kapsamında yürütülmektedir.

Ağız içi araması konusunda, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun, 28 Şubat 2017 tarihli, E:2016/800 ve K: 2017/120 sayılı ve 19 Mart 2019 tarihli, E:2016/707 ve K:2019/220 sayılı kararlarında; "cinsel organlar veya anüs bölgesine bakılması haricindeki ağız, koltuk altı gibi beden boşlukları ile ayak, kol, saç arası gibi vücut bölgesine tıbbi araç ve yöntemler kullanmaksızın bakılmasının arama hükümlerine tabi olduğu" belirtilmiştir.

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun 2021/1072 ve 2022/1003 tarihli raporlarında Jandarma personelinin gerçekleştirdiği ağız içi araması hususunda "ihlal bulunmadığı" kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Bahse konu hükümlü, muayene ve tedavi maksadıyla, 26.09.2024 tarihinde Çukurova Devlet Hastanesi Suluca Semt Polikliniği'ne, 30.09.2024 tarihinde ise Adana Şehir Hastanesi'ne sevki planlanmıştır. Ancak, Suluca | No'lu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu mahkum kabul noktasında gerçekleştirilen rutin üst araması esnasında, ağız içi kontrolünün sağlanabilmesi amacıyla ilgili hükümlüden sözlü olarak ağzını açması istenmiştir. Hükümlünün güvenlik aramasını kabul etmeyeceğini beyan etmesi üzerine, sevk işlemi güvenlik ve sağlık protokolleri gereği gerçekleştirilememiştir ve hastaneye sevk için teslim alınamadığına dair tutanak tanzim edilmiştir.

Ceza İnfaz Kurumlarında bulunan hükümlü/tutukluların işlemleri, insan onuruna saygı temelinde; yürürlükteki kanun, yönetmelikler ve ulusal-uluslararası protokoller çerçevesinde eşit, adil ve şeffaf bir şekilde yürütülmektedir.

Mustafa ÇİFTÇİ Bakan Beştepe Mah. Cumhurbaşkanlığı Cad. 8.Sok. No:47 Yenimahalle ANKARA Bilgi İçin: J.Asb.Üçvş. Sibel KOÇ Bi 7 ia

Telefon No.:490(312)6019999 Faks No:-0312(418)9208

Koor.Asb.

Telefon No. / Dahili : 490 (312)601 3622 /

Mustafa ÇİFTÇİ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Adana Suluca 1 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevinde bulunan mahkumların sağlık hizmetlerine erişimde sorun yaşadığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/22431, 24 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22431-adana-suluca-1-nolu-yuksek-guvenlikli-kapali-cezaevinde-bulunan-mahkumlarin-saglik-hizmetl (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/62dcbcc5-78d0-42e7-ad85-0194a79f1de1

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
