# Tokat T Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun tahliye edilmediği iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/22721 - **Veren:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 29 Ocak 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 82 gün sonra, 21 Nisan 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/847afdc4-7576-4b18-98e6-0194b63e25f4 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22721-tokat-t-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-tahliye-edilmedigi-iddiasina-iliskin > Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti), 29 Ocak 2025 tarihinde 7/22721 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 82 gün sonra, 21 Nisan 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Sümeyye BOZ Muş Milletvekili Tokat T Tipi Cezaevi'nde tutulan Adnan Çelebi isimli mahpusun aldığı cezanın infazını tamamlamasına rağmen, tahliyesinin 2024 yılı Aralık ayında Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu (CİGK) kararıyla 3 ay daha ertelendiği basında yer almıştır. Bu durumun ikinci erteleme olduğu ve Adnan Çelebi'nin tahliyesinin daha önce de 3 ay süreyle geciktirildiği ifade edilmiştir. Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un (CGTİHK) 89. ve 105/A maddeleri, Cezaevi İdare ve Gözlem Kurullarına mahpusların tahliye sonrası toplumla uyumuna ilişkin değerlendirme yapma yetkisi tanımaktadır. Ancak bu yetki, somut kriterlere dayanmalı ve keyfi bir şekilde kullanılmamalıdır. Aksi halde, infazını tamamlayan mahpusların tahliyesinin ertelenmesi, hem ulusal mevzuata hem de Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası insan hakları standartlarına aykırı bir durum yaratmaktadır. Anayasa'nın 17. maddesi, herkesin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını güvence altına alırken, 19. maddesi kişi hürriyeti ve güvenliğini korumaktadır. Bu maddeler ışığında, cezasını tamamlamış bir mahpusun tahliye edilmemesi, kişi hürriyetine keyfi bir müdahale teşkil edebilir. Ayrıca, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 5. maddesi, hürriyet ve güvenlik hakkını düzenlemekte ve bireylerin kanuna aykırı olarak özgürlüklerinden mahrum bırakılmalarını yasaklamaktadır. Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulları tarafından verilen tahliye erteleme kararlarının, mahpusların haklarını ihlal edecek şekilde keyfi biçimde alınması, hukuk devleti ilkesine aykırı bir durum yaratmaktadır. Bu tür kararların gerekçelerinin açıklıkla ortaya konulmaması, denetlenmemesi ve itiraz mekanizmalarının etkin işletilmemesi, hem ulusal hem de uluslararası hukuk açısından ciddi bir sorun teşkil etmektedir. Bu bağlamda: 1. Adnan Çelebi'nin tahliyesinin iki kez ertelenmesinin gerekçesi nedir? Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu'nun bu kararlarının dayandığı somut hukuki kriterler nelerdir? 2. Adnan Çelebi'nin tahliyesinin ertelenmesine ilişkin alınan kararlar; hangi mevzuata dayanılarak verilmiştir? Bu kararların gerekçesi mahpusa yazılı olarak bildirilmiş midir? 3. Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulları tarafından verilen tahliye erteleme kararlarının keyfi olmasını önlemek için bakanlık tarafından yürütülen herhangi bir denetim veya düzenleme çalışması bulunmakta mıdır? 4. Bu tür tahliye erteleme kararlarına karşı mahpusların ve yakınlarının etkili bir itiraz hakkı bulunmakta mıdır? Bu hak, nasıl ve hangi sürede kullanılabilir? 5. Türkiye genelinde cezasını tamamladığı halde tahliyesi ertelenen mahpusların sayısı kaçtır? Bu ertelemelerin gerekçeleri nelerdir? 6. Ulusal mevzuat ve uluslararası insan hakları standartları doğrultusunda, cezaevi yönetimlerinin bu tür kararlarını denetlemek ve mahpusların haklarının korunmasını sağlamak amacıyla etkili bir denetim mekanizması oluşturulması planlanmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı 1578425 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Muş Milletvekili Sümeyye Boz tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/22721 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Na Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-246-1130/1656 Konu : Yazılı soru önergesi NA, A4 /2025 Sayın Sümeyye BOZ Muş Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/22721 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. B) 5275 sayılı Kanunun; 1. "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fikrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fikrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fikrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı, 2. "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fikra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fikrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. 5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana him:/vatandaş uvan env tr adresinden LSd1077 - 5wi8wrD - 9LHGTaS - ©&Gbi88— ileerisehilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü girmiştir. C) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin; 1. "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı, 2. "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fikrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir. 1. Tokat Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen ve Tokat T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlünün koşullu salıverilmesinin uygun olmadığına ilişkin 11/12/2024 tarihinde Kurum İdare ve Gözlem Kurulu tarafından verilen kararın infaz hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin denetiminden geçerek kesinleştiği, B) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansılnadığı, Bildirilmiştir. | v Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htm://vatandaş.uvan. gov.tr adresinden LSd10477 - 5wi8wrD - 9LHGTAa5 - &Gbi88 ile erişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Tokat T Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun tahliye edilmediği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/22721, 29 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22721-tokat-t-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-tahliye-edilmedigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/847afdc4-7576-4b18-98e6-0194b63e25f4 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.