# Patnos L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan bir mahkumun koşullu salıverilme hakkından yararlandırılmadığına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/2275 - **Veren:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 25 Temmuz 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 118 gün sonra, 20 Kasım 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2a498ff2-46ef-454d-9228-0189920f33d5 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2275-patnos-l-tipi-kapali-ceza-infaz-kurumunda-bulunan-bir-mahkumun-kosullu-saliverilme-hakkind > Serhat Eren (DEM Parti), 25 Temmuz 2023 tarihinde 7/2275 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 118 gün sonra, 20 Kasım 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'nci ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Patnos L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda hükümlü olarak bulunan Abdulaziz Ok'un almış olduğu müebbet hapis cezasının koşullu salıverme tarihi 19 Temmuz 2023'tür. Ancak ailesi o gün cezaevine gidip beklemesine rağmen mahpus tahliye edilmemiştir. Mahpusun koşullu salıverilmemesine gerekçe olarak disiplin cezalarının bulunması ve pişman olmadığı gösterilmiştir. Ancak infaz edilmemiş hiçbir disiplin cezası bulunmamaktadır. 30 yıllık cezaevi sürecinde sadece iki disiplin cezası almış, bunların da infazı tamamlanmış ve kaldırılmıştır. Hatta bir disiplin cezasına konu eylemi nedeniyle hakkında ceza yargılaması da yapılmış ve beraat etmiştir. Hükümlünün yakınlarıyla 21 Temmuz günü yaptığımız görüşmede 18 Temmuz akşamı cezaevi psikoloğunun Ok'u görüşmeye çağırdığı, beş dakika kadar süren görüşmede Ok'a "Çıkınca ne yapacaksın? Pişman mısın?" şeklinde sorular sorduğu öğrenilmiştir. Ok'un pişman olmadığını söylemesi üzerine ertesi gün koşullu salıverme kararı verilmemiştir. Ayrıca HSK'nın 17/07/2023 tarihli 1554 sayılı adli yargı kararnamesinde Patnos Cumhuriyet Başsavcısının başka bir ile gönderildiği, bu tarihten önce koşullu salıverme tarihi gelen mahpusların tahliye edildikleri ancak yeni gelen savcının tahliyeye engel olduğu aktarılmıştır. Bu bağlamda; 1. Abdulaziz Ok'un koşullu salıverilmeme kararında ileri sürülen disiplin cezaları ve gerekçeleri nelerdir? 2. Budisiplin cezaları İnfaz Kanunu'nun m. 48/4 gereği kaldırılmamış mıdır? 3. İnfaz edilmemiş hiçbir disiplin cezası olmamasına rağmen Abdulaziz Ok'un iyi halli olmadığına ve koşullu salıverilmemesine karar verilirken hangi kriterler dikkate alınmıştır? 4. Abdulaziz Ok ile idare ve gözlem kurulu bir görüşme yapmış mıdır? Bu görüşmede kimler hazır bulunmuştur? Abdulaziz Ok ile görüşme yapan psikoloğun idare ve gözlem kurulundaki yetkisi nedir? Anayasa'nın 38., Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesi gereği koşullu salıverme hususunda lehe kanun ilkesi geçerli olmasına rağmen İnfaz Kanunu'nun koşullu salıvermeyi düzenleyen 89. maddesinde, 14/4/2020 tarihli 7242 sayılı Kanun'un 36. maddesiyle yapılan değişiklik, hangi hukuki ilkelere dayanılarak bütün hükümlülere uygulanmaktadır? İdare ve gözlem kurullarının hemen hemen tamamının siyasi hükümlülere iyi hal raporu vermemesinin arkasında Bakanlığınız tarafından alınmış merkezi bir karar mı bulunmaktadır? I Ocak 2021 tarihinden beri hapishanelerde iyi halli olmadığı gerekçesiyle koşullu salıverilmeyen kaç hükümlü bulunmaktadır? Bu hükümlülerden kaçı adli kaçı siyasi hükümlüdür? İdari bir organ olan idare ve gözlem kurulu, "suçu inkar etmesi, pişman olmaması" gibi yargısal tutum içeren bir gerekçeyi Bakanlığınızın hangi biriminden aldığı yetkiyle öne sürmektedir? İdare ve gözlem kurulu yargısal faaliyette bulunma yetkisi olan bir mahkeme midir? Anayasa'nın 10. maddesine göre herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olmasına rağmen siyasi görüşleri nedeniyle koşullu salıverilmeleri engellenen hükümlüleri ayrımcılığa maruz bırakan ve Bakanlığınıza bağlı idari bir organ olan idare ve gözlem kurulları denetlenmekte midir? İdare ve gözlem kurullarıyla ve kararlarıyla ilgili özel bir çalışmanız mevcut mudur? İdare ve gözlem kurulundaki üyelerin huzur hakları nelerdir? İdare ve gözlem kurulundaki cumhuriyet savcısı dışındaki üyelere hukukun genel ilkeleri, anayasa, ceza hukuku, infaz hukuku, kriminoloji, insan hakları gibi alanlarda verilen herhangi bir eğitim var mıdır? ## Bakanlığın cevabı 1259334 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/2275 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-504-2387/4935 Konu : Yazılı soru önergesi 20, N /2023 Sayın Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/2275 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi hükümlü" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır. 1. Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklular hakkında, başta 5275 sayılı Kanun olmak üzere, ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılmakta olup, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin mevzuat hükümleri, tüm ceza infaz kurumlarında, hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefi inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanmaktadır. TMI- A) 5275 sayılı Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. B) 5275 sayılı Kanunun; I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı, 2. "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http:/vatandaş.uyap.gov.ir adresinden j3 /NKXb - mFW6/ gP - dsbtArw - AZBRDMZ ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. 5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. C) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 17. maddesinin ikinci fıkrasında, tutuklu veya hükümlü iken firar veya ayaklanma suçundan mahkum edilmiş bulunanlar ile disiplin cezası olarak üç defa hücre hapsi cezası almış olanların, bu disiplin cezaları kaldırılmış olsa bile şartla salıverilmeden yararlanamayacakları hükmü yer almaktadır. Ç) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin; 1. "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fikrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı, 2. "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü UY AP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden j3J /NKXb - mFWo / gP - dsbtArw - AZBRDM- ile erişebilirsin Ele ili LİLİ Mevzuat Genel Müdürlüğü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir. IV- Patnos Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 14/08/2023 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Patnos L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, B) Hükümlünün disiplin cezası olarak dört hücre hapsi cezası almış bulunduğu, bu nedenle 3713 sayılı Kanunun 17. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında koşullu salıverilmeden yararlanamadığı, C) Kurumdaki tüm uygulamaların mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan El oi ili Hiz Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Patnos L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan bir mahkumun koşullu salıverilme hakkından yararlandırılmadığına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2275, 25 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2275-patnos-l-tipi-kapali-ceza-infaz-kurumunda-bulunan-bir-mahkumun-kosullu-saliverilme-hakkind (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2a498ff2-46ef-454d-9228-0189920f33d5 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.