# Gelir dağılımı eşitsizliğinin önlenmesi için alınan tedbirlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/22783
- **Veren:** Ayhan Barut (CHP, Adana)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 29 Ocak 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 22 gün sonra, 20 Şubat 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a603d8f2-99b6-4904-99a7-0194b629d4ca
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22783-gelir-dagilimi-esitsizliginin-onlenmesi-icin-alinan-tedbirlere-iliskin

> Ayhan Barut (CHP), 29 Ocak 2025 tarihinde 7/22783 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 22 gün sonra, 20 Şubat 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplanmasını saygılarımla arz ederim.

Bir ekonomide yaratılan gelirin o ekonomideki bireyler arasında ne şekilde dağıtıldığını ortaya koyan analize "kişisel gelir dağılım analizi" denilmektedir. Ayrıca ülkemizde her yıl "Gelir ve Yaşam Koşulları" araştırması yapılmaktadır.

TÜİK tarafından en son yapılan Gelir ve Yaşam koşulları araştırmasına göre en yüksek gelire sahip yüzde 20'lik grubun toplam gelirden aldığı pay yüzde 48,7 iken, en düşük gelire sahip yüzde 20'lik grubun aldığı pay ise yüzde 6,1 olmuştur. Bu sonuçlar en zengin kesim ile en yoksul kesim arasındaki farkın 8 kat olduğunu göstermektedir.

Finansal sıkıntıda olma durumunu ifade eden maddi yoksunluk; otomobil sahipliği, ekonomik olarak beklenmedik harcamaları yapabilme, evden uzakta bir haftalık tatil masrafını karşılayabilme, kira, konut kredisi ve faizli borçları ödeyebilme, iki günde bir et, tavuk, balık içeren yemek yiyebilme, evin ısınma ihtiyacını karşılayabilme ve mobilyaları eskidiğinde değiştirebilme durumu ile ilgili hane halklarının algılarını yansıtmaktadır.

Diğer taraftan, bu yılın sonuçlarına göre vatandaşlarımızın yüzde 57,5'i evden uzakta bir haftalık tatil masraflarını, yüzde 39,3'ü iki günde bir et, tavuk ya da balık içeren yemek masrafını, yüzde 26,8'i beklenmedik harcamaları, yüzde 15,1'i evin ısınma ihtiyacını, yüzde 59,6'sı ise eskimiş mobilyaların yenilenmesini ekonomik olarak karşılayamadığını beyan etmiştir.

Bu bağlamda; ar

1. Ülkemizde yaşanan gelir dağılımı adaletsizliğinin bu kadar yüksek olmasının sebepleri nelerdir?

2. Gelir dağılımında yaşanan adaletsizliğin ve yoksulluğun sonucunda, vatandaşlarımızın büyük bir kısmının temel ihtiyaçlarını karşılamak dışında başka hiçbir şeye para ayıramaması hususu nasıl giderilecektir?

3. Gelir dağılımında yaşanan söz konusu adaletsizliklerin düzeltilebilmesi için bakanlığınızca yürütülmekte olan bir çalışma var mıdır?

4. Varsa bu çalışmalar nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi . 06/02/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1578425 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ekinde alınan Adana Milletvekili Sayın Ayhan BARUT'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

7122783 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Ayhan BARUT, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

Hükümetlerimiz döneminde uygulanan politikalarla kalkınma sürecinde önemli ilerleme kaydedilmiştir. Bu süreçte yoksulluğun azaltılması ve gelir dağılımının iyileşmesi için önemli adımlar atılmış, büyüme sürecinde refah artışından tüm kesimlerin faydalanması temel amaçlardan biri olmuştur.

Bu kapsamda, işgücü ödemelerinin gayrisafi katma değer içerisindeki payı mevsimsel düzeltilmiş olarak 2024 yılı üçüncü çeyreğinde serinin açıklandığı 1998 yılından beri en yüksek değeri olan 9037,6'ya çıkmıştır.

Sıfıra yaklaştıkça gelir dağılımındaki iyileşmeyi gösteren Gini katsayısı 2006 yılında 0,428 iken 2024 yılında 0,413'e inmiştir. En yüksek gelire sahip yüzde 10'luk grubun kullanılabilir gelirden aldığı payın en düşük gelire sahip yüzde 10'luk grubun aldığı paya oranı (P90/P10) 2006 yılında 17,7 iken 2024 yılında 13,3 seviyesine inmiştir.

Uygulanan ekonomi programı sayesinde makro finansal istikrarın güçlendirilmesinde önemli ilerleme kaydedilmiştir. Bu kapsamda, 2024 yılı Haziran ayında başlayan dezenflasyon süreci devam etmekte olup yıllık enflasyon 2025 yılı Ocak ayında 2024 yılı Mayıs ayına göre

33,3 puan azalmıştır.

Diğer taraftan, maliye politikasının artan desteği, para politikasının gecikmeli etkileri, hizmet enflasyonundaki katılığın azalması ve beklentilerdeki iyileşmeyle enflasyondaki düşüşün devam etmesi öngörülmektedir. Enflasyonun kalıcı olarak tek haneye düşürülmesi, alım gücü ve toplumsal refahtaki artışı beraberinde getirecek ve gelir dağılımındaki iyileşmeyi destekleyecektir. Ayrıca, sürdürülebilir yüksek büyüme ve daha adil bir gelir dağılımı için verimliliği ve rekabet gücünü artıracak yapısal reformlar hayata geçirilmektedir.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ayhan Barut (CHP, Adana). “Gelir dağılımı eşitsizliğinin önlenmesi için alınan tedbirlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/22783, 29 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22783-gelir-dagilimi-esitsizliginin-onlenmesi-icin-alinan-tedbirlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a603d8f2-99b6-4904-99a7-0194b629d4ca

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
