# Esnaflara sunulan desteklere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/22887 - **Veren:** Uğur Bayraktutan (CHP, Artvin) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 29 Ocak 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 5 Mart 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6fe9730f-e3d7-416c-b558-0194b63e76c7 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22887-esnaflara-sunulan-desteklere-iliskin > Uğur Bayraktutan (CHP), 29 Ocak 2025 tarihinde 7/22887 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 5 Mart 2025). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın Ticaret Bakanı Sayın ÖMER BOLAT tarafından yazılı olarak cevaplandırılması hususunu; Anayasanın 98. ve İçtüzüğü maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. 27.01.2025 verilmesi, Araç kredilerinin araç fiyatlarına göre 3/2 oranına çıkarılmfasr/ faizlerin düşük olduğu dönemde getirilen "6 1 banka komisyonunun kaldfrılması, ayrı meslek gruplarında olup eş durumu nedeniyle ortaya çıkan engellerin düzenlenerek ortadan kaldırılması, Bağ-Kur ve SGK ayrımı yapılmadan tüm esnafımıza eşit şartlarda kredi verilmesinin önünün açılması, yatırım kredi vadelerinin 10 yıla çıkartılması ve günlük şartlara göre güncellenmesi, Nace kodu yaşanan sıkıntıların çözülmesi adına uygulamanın tamamen kaldırılması ya da yeniden güncel koşullara göre düzenlenmesi, esnaf ve sanatkarların kullanmış oldukları kredilerin vadesinin 60 aya çıkartılması, Merkez Bankası faizinin 9 50 düşürülerek esnaf ve sanatkarlar içinde uygulanması Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kooperatiflerine kayıtlı esnafımızın talepleri arasındadır. Bu talepler karşılanarak Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kooperatiflerine kayıtlı esnafımızın mağduriyetleri giderilecek ve güçlendirilmeleri sağlanacaktır. Bu bağlamda; 1. Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kooperatifleri üyesi esnaflarımızın koruyucu ve destekleyici politikalarınız nelerdir? 2. Anayasa'nın 173'üncü maddesinin "devlet esnaf ve sanatkarları koruyucu ve destekleyici önlemler alır" ifadesi gereğince Artvin ili özelinde ve benzer küçük nüfuslu illerde esnaflarımızın güçlendirilmesi adına yürüttüğünüz çalışmaları listeler misiniz? 3. Esnafımızın talepleri doğrultusunda mağduriyetlerinin giderilmesi ve esnafımızın güçlendirilmesine ilişkin gerekli düzenlemelerin hayata geçirilmesi adına bir takvim açıklar mısınız? ## Bakanlığın cevabı İlgi (O: 06.02.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1578425 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Artvin Milletvekili Sayın Av. Uğur BAYRAKTUTAN tarafından verilen 7/22887 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (2 sayfa) Çankaya/ANKARA Soru Önergeleri Birim İiğieti SE Telefon No: 03124491344 Faks No: 03124491341 Telefon No: 03124491344 asla b Sratejisoruonergeleri(Oticaret.gov.tr ti | 7 İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr TİCARET BAKANLIĞI Artvin Milletvekili Sayın Av. Uğur BAYRAKTUTAN'a Ait 7/22887 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1. 3) Ülkemiz genelinde iki milyon iki yüz yirmi beş bini aşkın sayılarıyla esnaf ve sanatkârlarımız, Bakanlık olarak hizmet verdiğimiz en önemli kesimler arasındadır. Bakanlığımızca, içinden geçilen her zorlu süreçte, esnaf ve sanatkârlarımızın ticari faaliyetlerinin korunması ve gözetilmesi ve meslek kuruluşlarımızca iletilen sorunların çözüme kavuşturulması için tüm imkânlarımız dahilinde çalışılmaya devam edilmiştir. 2020 yılında ortaya çıkarak dünyayı etkisi altına alan, büyük ölçekli ekonomileri ve çok uluslu şirketlerin bilançolarını dahi aşınmaya uğratan pandemi sürecinde, Bakanlığımızca uygulamaya konulan farklı tiplerdeki hibe destekleri kapsamında, 8,9 milyar TL'nin üzerindeki kaynak esnaf ve sanatkârlarımıza aktarılmıştır. Yine ilgili dönemde, nakit akışlarının devamlılığını temin etmek üzere, Bakanlığımıza bağlı bine yakın Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri (ESKKK) aracılığıyla veya doğrudan Türkiye Halk Bankası A.Ş kaynaklarından esnaf ve sanatkârlarımıza faiz indirimli krediler sunulmaya devam edilmiştir. 2002 yılından 2025 yılı Ocak ayı sonuna kadar olan dönemde kullandırılan Hazine sübvansiyonlu faiz indirimli kredilerin toplam tutarının 572 milyar TL'yi aşmış olması da esnaf ve sanatkârlarımızın ticari faaliyetleri sürecinde nakit akışlarının desteklenmesi ve uygun geri ödeme koşullarını haiz finansmana kolay erişimleri bakımından ne derece önemli adımlar atıldığının göstergesi niteliğindedir. Ayrıca, Türkiye genelinde 2025 yılı Ocak ayında ise ESKKK aracılığıyla 17.221 adet kullandırım kapsamında 8,7 milyar TL tutarında faiz indirimli (9050 ve 96100 faiz indirimli) kredi kullandırılmıştır. Söz konusu dönemde ayrıca, Bakanlığımızın girişimleri ve yapılan koordineli çalışmalar ile diğer pek çok önemli düzenlemenin yanında, esnaf ve sanatkârların kredi geri ödemelerine yönelik erteleme ve yapılandırma uygulamaları hayata geçirilmiş, vergi ve SGK primi ödemeleri gibi yükümlülükleri de ertelemeye tabi tutulmuştur. Pandeminin etkilerinin sona ermeye yaklaştığı dönemden itibaren ise farklı bölgelerde tırmanan jeopolitik gerilim ve ortaya çıkan çatışma ortamı nedeniyle ekonomiler yine olumsuz etkilenmiş, global düzeyde enflasyonist bir ortam hasıl olmuş olup, rekabetçi pazar koşulları ve teknolojik gelişmelere yönelik olarak esnafımızın güçlendirilmesi için Bakanlığımız çalışmalar yapmaya devam etmektedir. Bu kapsamda, Artvin ili genelinde ESKKK aracılığıyla, 2024 yılı süresince 1.195 adet kullandırım kapsamında 560 milyon TL tutarında faiz indirimli (9050 ve 90100 faiz indirimli) kredi, 2025 yılı Ocak ayında ise 66 adet kullandırım kapsamında 28 milyon TL tutarında faiz indirimli (9050 ve 90100 faiz indirimli) kredi kullandırılmıştır. Öte yandan, pandemi döneminde 22.12.2020 tarihli ve 3323 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında Bakanlığımızca belirlenen ve ilan edilen NACE kodları itibarıyla esnaf ve sanatkârlar ile gerçek kişi tacirlere Gelir Kaybı Desteği ve Kira Desteği verilmiştir. Bu kapsamda, Artvin ili genelinde, aylık 1.000 TL olarak sağlanan Gelir Kaybı Desteği ile aylık üst limit 750 TL olarak sağlanan Kira Desteğinden faydalanan esnaf ve sanatkârlarımız ile gerçek kişi tacirlere ilişkin veriler aşağıda yer almaktadır: Gelir Kaybı Desteği ile Kira Desteğine İlişkin Bilgiler Gelir Kaybı Desteği Kapsamında Ödeme Yapılanlar (kişi) 3.521 Gelir Kaybı Desteği Kapsamında Yapılan Ödeme (TL) 13.971.000 Kira Desteği Kapsamında Ödeme Yapılanlar (kişi) 465 Kira Desteği Kapsamında Yapılan Ödeme (TL) 782.519 Toplam Ödeme (TL) 14.753.519 Bununla birlikte, 21.05.2021 tarihli ve 31487 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 20.05.2021 tarihli ve 3998 sayılı "Esnaf ve Sanatkârlar ile Gerçek Kişi Tacirlere, Korona Virüs Salgını Nedeniyle Verilecek Hibe Desteği Hakkında Karar" hükümleri doğrultusunda, Bakanlığımıza, yeni bir hibe desteği sağlanması imkânı verilmiştir. Söz konusu Karar hükümleri doğrultusunda; ticaret erbabımız, NACE kodları itibarıyla belirlenen ve ilan edilen iki grup halinde değerlendirilmiş olup, birinci grupta yer alan ticaret erbabına bir defaya mahsus olmak üzere 5.000 TL tutarında, ikinci grupta yer alan ticaret erbabına ise yine bir defaya mahsus olmak üzere 3.000 TL tutarında hibe desteği sağlanmıştır. Bu kapsamda, söz konusu hibe desteklerine ilişkin Artvin ili geneli bilgileri aşağıda yer almaktadır: 3.000 TL ve 5.000 TL Tutarlı Hibe Destekleri 3.000 TL Ödeme Yapılanlar (kişi) 3.347 5.000 TL Ödeme Yapılanlar (kişi) 620 Her İki Destek Tipine Yönelik Toplam Başvuru Sayısı (adet) 3.967 Ödeme Yapılan Kişi Sayısı Toplamı 3.967 Toplam Ödeme (TL) 13.141.000 İlaveten, benzer az nüfuslu illerde de esnaflarımızın güçlendirilmesi amacıyla hibe ve desteklerimiz sağlanmış olup, esnafımızın finansmana erişimini kolaylaştırmak için sübvanse edilmiş, düşük faizli krediler sunulmaya devam edilmektedir. Son olarak, Bakanlığımızca yürütülen rutin iş ve işlemlerin yanında, esnaf ve sanatkârlarımızın karşılaştıkları sorunlara diğer kurum ve kuruluşlar ile iş birliği içerisinde çözümler sunulması için çalışmalara aralıksız şekilde devam edilmekte, sektörlerimizdeki tüm gelişmeler meslek kuruluşlarımızla koordineli şekilde yakından takip edilmektedir. Bakanlığımızca, esnaf ve sanatkarların kısa, orta ve uzun vadeli sorunlarına çözümler üretmek ve rekabet güçlerini artırmak amacıyla Esnaf ve Sanatkârlar Stratejisi ve Eylem Planı hazırlık çalışmaları sürdürülmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Uğur Bayraktutan (CHP, Artvin). “Esnaflara sunulan desteklere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/22887, 29 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22887-esnaflara-sunulan-desteklere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6fe9730f-e3d7-416c-b558-0194b63e76c7 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.