# Bakanlığın zeytinyağı üreticilerinin sorunlarına yönelik çalışmalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/23091 - **Veren:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 31 Ocak 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 109 gün sonra, 20 Mayıs 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f903f1de-47db-4128-b741-0194cadfc0e5 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23091-bakanligin-zeytinyagi-ureticilerinin-sorunlarina-yonelik-calismalarina-iliskin > Mustafa Bilici (Yeni Yol), 31 Ocak 2025 tarihinde 7/23091 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 109 gün sonra, 20 Mayıs 2025). ## Önerge metni Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından olarak cevaplandırılmasını arz ederim. e 31/01/2025 Türkiye, 2024-2025 sezonunda 475 bin ton zeytinyağı üretimiyle İspanya'nın ardından dünyanın en büyük ikinci üreticisi konumuna gelmiştir. Ancak, üretilen zeytinyağının pazarlanması ve tüketiminin artırılması konusunda çeşitli sorunlar yaşanmaktadır. Özellikle, zeytinyağı destekleme primlerinin yıllar içinde erimesi, iç tüketimin düşük seviyelerde kalması ve markalaşma eksikliği gibi faktörler sektördeki üreticileri ve ihracatçıları olumsuz etkilemektedir. Bu durum, Türkiye'nin küresel pazardaki rekabet gücünü zayıflatmakta ve üreticileri zor durumda bırakmaktadır. Bu bilgilendirme ışığında: 1. Zeytinyağı üreticilerine verilen destekleme primlerinin artırılması ve günün ekonomik koşullarına uygun hale getirilmesi için bir çalışma yapılmakta mıdır? Mevcut litre başına 1 TL olan destek miktarının artırılması planlanmakta mıdır? 2. Zeytinyağı ihracatında uygulanan varilli ve dökme yağ ihracatına getirilen yasakların, üreticilerin ve ihracatçıların uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü olumsuz etkilediği belirtilmektedir. Bu yasakların yeniden değerlendirilmesi ve ihracatın teşvik edilmesi yönünde bir düzenleme düşünülmekte midir? 3. Türkiye'de kişi başına düşen zeytinyağı tüketimi yaklaşık 2 litre seviyesindedir. İç tüketimin artırılması ve zeytinyağının tanıtılması için Bakanlığınızın yürüttüğü veya planladığı projeler nelerdir? 4. Zeytinyağı üretiminde dünya ikinciliği hedefinin sürdürülebilirliği için üreticilerin desteklenmesi ve üretim planlamasının yapılması önem arz etmektedir. Bu kapsamda, üreticilerin maliyetlerini düşürmek, verimliliği artırmak ve pazarlama olanaklarını geliştirmek adına ne tür politikalar uygulanmaktadır? . 5- Zeytinyağı üretiminde yaşanan sahtecilik ve tağşiş olayları, hem iç piyasada tüketici güvenini sarsmakta hem de uluslararası pazarlarda itibar kaybına neden olmaktadır. Bu tür olumsuzlukların önlenmesi için denetimlerin artırılması ve caydırıcı önlemlerin alınması yönünde Bakanlığınızın çalışmaları nelerdir? E-mail: mustafa.bilici(Otbmm.gov.tr Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirli ği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir. Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir. 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 24.08.2024 tarihli ve 32642 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Çifçi Kayıt Sistemi (ÇKSY'ne kayıtlı zeytin üreticilerine aşağıdaki destekler verilmektedir. e Zeytinyağı Fark Ödemesi Desteği : 100 krş/kg e Dane Zeytin Fark Ödemesi Desteği : 20 kış/kg e Geleneksel Zeytin Bahçelerinin Rehabilitasyonu Desteği :200 TL/da e Mazot ve Gübre Desteği : 138 TL./da e Katı Organik ve Organomineral Gübre Desteği :40TL/da e Standart/Sertifikalı Fidan Kullanım Desteği : 400-1.000 TL/da e Organik Tarım Desteği :59-110 TL/da • İyi Tarım Uygulamaları Desteği 155-110 TL/da e Küçük Aile İşletmesi Desteği 1200 TL/da e Toprak Analizi Desteği : 30 T/analiz e Biyolojik ve Biyoteknik Mücadele Desteği :870TI/da Ayrıca Bakanlığımızca zeytin üreticilerinin TARSİM poliçe bedelinin 9650'si karşılanmaktadır. Lisanslı depolarda muhafaza edilen zeytin ve zeytinyağında kira desteği ve analiz desteği verilmektedir. Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı çerçevesinde; depolama, ürün işleme, paketleme, ambalajlama, sulama ile makine-ekipman alımı konularında "050 hibe desteği verilmektedir. IPARD Programı kapsamındaki 27 ilde "bitkisel üretimin çeşitlendirilmesi, bitkisel ürünlerin işlenmesi ve paketlenmesi" başlığı altında 9655-65 arasında değişen hibe oranlarında yatırım desteği verilmektedir. 8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlaması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır. Yeni destekleme modeli kapsamında hazırlanan Karar ile üretim maliyetine göre ürünler kategorilere ayrılmış ve her kategori için destek katsayısı belirlenmiştir. 2025 üretim yılı için destek katsayı değeri dekara 244 TL'dir. Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir. e İlk defa bitkisel üretim destekleri 3 yıllık ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. e Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, daha yönlendirici, etkin ve öngörülebilir hâle getirilmiştir. Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. • Kamukuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır. e Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin getirdiği birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir. Dünyada ve ülkemizde zeytin-zeytinyağı üretimi, tüketimi, ithalatı, ihracatı Bakanlığımızca yakından takip edilmektedir. Bakanlığımızca Avrupa Birliği içindeki rekabet gücümüzü artırmak ve modern bahçeler tesis etmek amacıyla uygulanan Standart/Sertifikalı Fidan Kullanım Desteği üreticilere verilmeye devam edilmektedir. 2023-2024 sezonunda ülkemizde ve dünyanın önde gelen zeytin üreticisi ülkelerde yaşanılan rekolte düşüklüğü, zeytinyağı arzında sıkıntılara yol açmış, artan zeytinyağı fiyatları ve dış talep sebebiyle de yurt içi fiyatların daha da atmasının önüne geçilebilmesi için dökme ve varilli zeytinyağı ihracatına yönelik bazı tedbirler alınmıştır. Ancak 2024-2025 sezonu ülkemiz zeytinyağı üretimi bir önceki yıla göre yüksek rekolte nedeniyle zeytinyağı arzında sıkıntı olmayacağı, fiyatların da yükselmesi beklenmediğinden 13 Eylül 2024 yılı itibarıyla zeytinyağı ihracatındaki tüm kısıtlar kaldırılmıştır. Bakanlığımızın 2025 Yılı Denetim Programında zeytinyağı ile ilgili olarak serbest asitlik, peroksit değeri, ultraviyole ışığında özgül soğurma, yağ asidi etil esterleri, yağ asitleri kompozisyonu, sterol kompozisyonu, trans yağ asitleri, eritrodiol, uvaol ve mumsu maddeler ve tohum yağlarının tespiti analizleri yer almakta olup, adı geçen analizler yapılarak zeytinyağlarının Türk Gıda Kodeksine uygun olup olmadığı ve taklit ve tağşiş yapılıp yapılmadığı tespit edilebilmektedir. Bakanlığımızca yapılan denetim ve resmi kontrollere ilave olarak, 81 İl Müdürlüğü tarafından eş zamanlı denetimler başlamış olup denetimlerimiz devam etmektedir. Tüketicinin sağlığının ve menfaatlerinin en üst düzeyde korunması ve ceza maddesinin caydırıcı nitelik kazanması amacıyla 5996 sayılı "Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nda değişiklik yapan 7255 sayılı "Gıda, Tarım ve Orman Alanında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun" 04.11.2020 tarihli ve 31294 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Kanun'un 30'uncu maddesinde yapılan düzenlemeyle taklit ve tağşiş yapılan gıda maddelerini üreten, piyasaya arz eden gıda işletmecileri ile piyasaya arz eden perakende gıda işletmecilerine yönelik yaptırımlar ağırlaştırılmıştır. Taklit/Tağşiş yaptığı tespit edilen gıda işletmelerine artan para cezaları yanında ürünlere el koyma, piyasadan toplatma, imha, mülkiyeti kamuya geçirme gibi yaptırımlar getirilerek, fiilin tekrar edilmesi durumunda idari para cezalarının artırılması, hapis cezası, adli para cezası, gıda sektörü faaliyetinden men vb. caydırıcı yaptırımlar getirilmiştir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Bakanlığın zeytinyağı üreticilerinin sorunlarına yönelik çalışmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/23091, 31 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23091-bakanligin-zeytinyagi-ureticilerinin-sorunlarina-yonelik-calismalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f903f1de-47db-4128-b741-0194cadfc0e5 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.