# Suriye'nin kuzeyi ve doğusunda yaşanan çatışmalara dair bazı iddialara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/23279 - **Veren:** Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti, Hakkari) - **Muhatap:** Cumhurbaşkanı Yardımcılığı (Cevdet Yılmaz) - **Veriliş tarihi:** 23 Ocak 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 27 gün sonra, 19 Şubat 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e4394a92-03b7-4534-a057-0194977f437c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23279-suriye-nin-kuzeyi-ve-dogusunda-yasanan-catismalara-dair-bazi-iddialara-iliskin > Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti), 23 Ocak 2025 tarihinde 7/23279 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Cumhurbaşkanı Yardımcılığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 27 gün sonra, 19 Şubat 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından Anayasanın 98. ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Suriye'de Esad/Baas rejiminin 8 Aralık 2024'te devrilmesinden sonra ülkede çatışmalar sona ermemiş, özellikle Kuzey ve Doğu Suriye'de yoğunlaşmıştır. Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'nin verilerine göre 12 Aralık 2024'ten 21 Ocak 2025'e kadar Kuzey ve Doğu Suriye'de 44'ü sivil olmak üzere toplam 457 kişi hayatını kaybetmiştir. Son haftalarda Fırat Nehri üzerinde bulunan Tişrin Barajı çevresinde yoğunlaşan çatışmalar, bölgede yaşayan on binlerce kişinin hayatını tehdit etmektedir. Tişrin Barajı aynı zamanda bölgenin önemli su kaynaklarından biridir. Çatışmalardan dolayı barajın çalışamaması, bu temel su kaynağından mahrum kalacak insanlar için başka bir ciddi tehlikeyi ortaya çıkaracaktır. Bölgedeki sivil halk, baraja yönelik saldırıların durdurulması için baraj çevresinde nöbet tutmaya başlamıştır. Basına ve sosyal medyaya yansıyan görüntülere ve bölgede bulunan gazetecilerin haberlerine göre baraj çevresinde bulunan siviller, hava saldırılarıyla hedef alınmaktadır. 19 Ocak 2025'te yapılan hava saldırısında ünlü Kürt tiyatrocu Cuma Xelil İbrahim (Bav& Teyar) dahil olmak üzere 6 sivil hayatını kaybetmiş, en az 15 sivil de yaralanmıştır. 22 Ocak 2025'te Suriye Milli Ordusu'na yakın sosyal medya hesaplarından yayınlanan bir videoya göre baraj ın yanında halay çeken siviller, hava saldırısının hedefi olmuştur. Basında yer alan bilgilere göre ve hükümet yetkililerinin açıklamalarına göre Suriye Milli Ordusu (SMO) Türkiye tarafından desteklenen bir silahlı gruptur. Dolayısıyla SMO'nun sivillere yönelik yaptığı saldırılar, Türkiye'yi de ilgilendirmektedir. Ayrıca 2016 yılından beri Türk Silahlı Kuvvetleri, Suriye'nin kuzeyine yönelik operasyonlar yürütmekte ve halihazırda bölgedeki askeri varlığını korumaktadır. Tek: (0312) 42055 90-91 Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat B602 Türkiye'nin, askeri varlık bulundurduğu yerlerde sivilleri gözetmesi hem ulusal mevzuattan hem de uluslararası hukuktan doğan bir yükümlülüktür. Türkiye'nin de taraf olduğu ve uluslararası insancıl hukukun temel metinlerinden biri olan 12 Ağustos 1949 tarihli Cenevre Sözleşmeleri'nin Ek 2 Protokolünün 13. Ve 16'üncü maddelerinde, çatışma alanlarında sivillerin hedef alınmaması gerektiği açık biçimde ifade edilmiştir. Dolayısıyla Suriye'nin Kuzey ve Doğusunda, özel olarak da Tişrin Barajı çevresinde sivillerin hedef alınıyor olması, uluslararası insancıl hukukun ağır şekilde ihlal edilmesi anlamına gelmektedir. Bu bilgiler çerçevesinde: 1. Suriye'nin Kuzey ve Doğusunda yaşanan çatışmalarda hayatını kaybeden sivillerle ilgili elinizde bir veri bulunmakta mıdır? 27 Kasım 2024'ten bu yana çatışmalarda kaç sivil hayatını kaybetmiştir? 2. Suriye'nin kuzeyinde hayatını kaybeden siviller arasında kaç Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı vardır? 3. Suriye Milli Ordusu'nun Türkiye tarafından desteklendiğine yönelik iddialar gerçek midir? İddialar doğruysa Türkiye SMO'yu hangi araçlarla desteklemektedir ve bu desteğin ulusal ve uluslararası hukuka göre statüsü nedir? 4. Tişrin Barajı çevresinde sivillere yönelik saldırılarda Türkiye'ye ait herhangi bir araç, silah ya da mühimmat kullanılmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı Anayasanın 98 inci maddesi uyarınca Başkanlığınızca tarafıma gönderilen yazılı soru önergelerinden, Cumhurbaşkanlığı Merkez Teşkilatı ile Cumhurbaşkanlığına Bağlı Kurum ve Kuruluşların görev alanına giren konulara ilişkin önergeler cevaplandırılmaktadır. I sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca bakanlıkların görev ve yetki alanına giren önergeler bakanlıklar tarafından cevaplandırılmaktadır. . Bu itibarla, Hakkari Milletvekili Sayın Vezir Coşkun PARLAK tarafından verilen 7/23279 esas numaralı yazılı soru önergesinde bahsi geçen hususlar Milli Savunma Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığının görev ve yetki alanına girmektedir. Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim. Cevdet YILMAZ Cumhurbaşkanı Yardımcısı İnternet Adresi: www.tccb.gov.tr Telefon No:(312) 525 43 82 | ke Cevdet YILMAZ Cumhurbaşkanı Yardımcısı --- **Kaynak gösterme:** Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti, Hakkari). “Suriye'nin kuzeyi ve doğusunda yaşanan çatışmalara dair bazı iddialara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/23279, 23 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23279-suriye-nin-kuzeyi-ve-dogusunda-yasanan-catismalara-dair-bazi-iddialara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e4394a92-03b7-4534-a057-0194977f437c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.