# 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası yapılması planlanan konutların akıbetine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/23472 - **Veren:** Mustafa Yeneroğlu (Bağımsız, İstanbul) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 7 Şubat 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 73 gün sonra, 21 Nisan 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8c7c6b4a-b2aa-425e-b04c-0194eeca94fc - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23472-6-subat-2023-tarihli-kahramanmaras-merkezli-depremler-sonrasi-yapilmasi-planlanan-konutlar > Mustafa Yeneroğlu (Bağımsız), 7 Şubat 2025 tarihinde 7/23472 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 73 gün sonra, 21 Nisan 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Barınma hakkı Anayasa ile güvence altına alınmış temel haklardan biridir. Bu hak kapsamında depremden etkilenen afetzede vatandaşlarımıza temel insani ihtiyaçlarını karşılayabilecek, insan onuruna yakışır standartlarda, güvenli, ulaşılabilir, dayanıklı ve aynı zamanda elektrik, su, doğalgaz, internet gibi asgari yaşamsal hizmetleri içeren barınma hizmeti sağlanması Anayasal bir zorunluluktur. Çadır ve konteyner gibi barınma çözümlerinin kısa vadeli olarak kullanılması, afetzedelerin mümkün olduğunca kısa sürede kalıcı konutlara erişiminin sağlanması gerekmektedir. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının 2023 Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Raporu'na göre Şubat 2023 depremlerinde 35.355 binanın yıkılmış olduğu, 17.491 binanın acil olarak yıkılması gerektiği ve 179.786 binanın ağır hasarlı olduğu tespit edilmiştir. Raporda bu binalardaki (yıkılmış, acil yıkılması gereken, ağır hasarlı) bağımsız bölüm sayısı da 651.416 olarak ifade edilmiştir. Aynı raporda orta hasarlı bina sayısının 40.228 ve orta hasarlı bağımsız bölüm sayısının 166.132 olduğu belirtilmiştir. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının 21/11/2023 tarihli ve 2023/8 sayılı Genelgesi ile orta hasarlı olduğu kesinleşen binaların başka bir işleme gerek kalmaksızın ağır hasarlı binalar gibi işlem göreceği düzenlenmiştir. Ancak anılan Genelge ile bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası ile orta hasarlı binalarının güçlendirmeye uygun olduğuna dair rapor alan hak sahiplerinin, yapı ruhsatı almaları halinde binalarını güçlendirebilmelerine de imkân sağlanmış ve güçlendirme işlemleri için azami bir yıllık bir süre öngörülmüştür. Sayın Cumhurbaşkanı?nın müteaddit açıklamasına baktığımızda ise; • 12 Mart2023'teorta hasarlı binaların da dahil edilmesiyle 650 bin konut ihtiyacı olduğunu ve 244 bin konut ve 75 bin köy evinin inşasının bir yıl içerisinde bitirileceğini, • 12 Mayıs 2023'te 650 bin yeni konut yapılacağını ve bunun 319 bininin | yıl içerisinde tamamlanacağını, • 26 Ekim 202/4"te 130 bin konutun teslim edildiğini, yılsonuna kadar 201.688 konutun teslim edileceğini ve 2025 sonu itibarıyla da 452.958 konutun teslim edilmiş olacağını, • Son olarak 6 Şubat 2025'te 201 bin konutun teslim edildiğini ve 2025 yılı sonuna kadar toplam 453 bin konut yapılacağını ve evine girmeyen, işyerine kavuşmayan tek bir vatandaşımızın dahi bırakılmayacağını, ifade ettikleri görülmektedir. TBMM Halkla İlişkiler Binası 4. Kat, Oda: B 404 Bakanlıklar/Ankara Bu bağlamda; 1. 6 Şubat depremlerinin üzerinden 2 yıl geçmesine rağmen 1 yıl içerisinde tamamlanması öngörülen 319 bin konut yerine neden sadece 201 bin konut teslim edilebilmiştir? 2. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının Raporu'nda orta hasarlı binalar dahil edilmeden yıkılmış, acil yıkılması gereken ve ağır hasarlı bağımsız bölüm sayısı 651.416'dır. Orta hasarlı binalardaki bağımsız bölüm sayısını da dahil ettiğimizde bu rakam 817.548'e yükselmektedir. Oysa Sayın Cumburbaşkanı'nın açıklamalarında orta hasarlı binaların da dahil edilmesiyle 650 bin konut ihtiyacı olduğu belirtilmektedir. Bu rakamlardaki tutarsızlık nereden kaynaklanmaktadır ve gerçek konut ihtiyacı sayısı kaçtır? 3. Herne kadar daha önce yapılan açıklamalarda 650 bin konut ihtiyacı olduğu belirtilse de son yapılan açıklamalarda 2025 yılı sonuna kadar 453 bin konut yapılacağı ifade edilmektedir. Kalan 197 bin konutun yapılmamasına mı karar verilmiştir yoksa 2025 yılından sonra mı yapılması planlanmaktadır? 4. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının 21/11/2023 tarihli Genelgesi sonrasında orta hasarlı olduğu tespit edilen 40.228 binadan kaç bina güçlendirme yapı ruhsatı almıştır? Yapı ruhsatı alan binalardan kaçı verilen süre içerisinde güçlendirme işlemlerini tamamlayabilmiştir? Güçlendirme işlemi için yapı ruhsatı başvurusunda bulunmayarak ağır hasarlı kabul edilen bina sayısı kaçtır? Güçlendirme yapı ruhsatı başvurusunda bulunmuş ancak süresi içerisinde güçlendirme işlemi tamamlanamadığından 7269 sayılı Kanun gereği ağır hasarlı kabul edilen bu binaların yıkımları tamamlanmış mıdır? Sonradan ağır hasarlı kabul edilerek yıkılan bu binalardaki hak sahipleri için konut yapılması planlanmakta mıdır? TBMM Halkla İlişkiler Binası 4. Kat, Oda: B 404 Bakanlıklar/Ankara ## Bakanlığın cevabı İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI SORULAR Barınma hakkı Anayasa ile güvence altına alınmış temel haklardan biridir. Bu hak kapsamında depremden etkilenen afetzede vatandaşlarımıza temel insani ihtiyaçlarını karşılayabilecek, insan onuruna yakışır standartlarda, güvenli, ulaşılabilir, dayanıklı ve aynı zamanda elektrik, su, doğalgaz, internet gibi asgari yaşamsal hizmetleri içeren barınma hizmeti sağlanması Anayasal bir zorunluluktur. Çadır ve konteyner gibi barınma çözümlerinin kısa vadeli olarak kullanılması, afetzedelerin mümkün olduğunca kısa sürede kalıcı konutlara erişiminin sağlanması gerekmektedir. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının 2023 Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Raporu'na göre Şubat 2023 depremlerinde 35.355 binanın yıkılmış olduğu, 17.491 binanın acil olarak yıkılması gerektiği ve 179.786 binanın ağır hasarlı olduğu tespit edilmiştir. Raporda bu binalardaki (yıkılmış, acil yıkılması gereken, ağır hasarlı) bağımsız bölüm sayısı da 651.416 olarak ifade edilmiştir. Aynı raporda orta hasarlı bina sayısının 40.228 ve orta hasarlı bağımsız bölüm sayısının 166.132 olduğu belirtilmiştir. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının 21/11/2023 tarihli ve 2023/8 sayılı Genelgesi ile orta hasarlı olduğu kesinleşen binaların başka bir işleme gerek kalmaksızın ağır hasarlı binalar gibi işlem göreceği düzenlenmiştir. Ancak anılan Genelge ile bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası ile orta hasarlı binalarının güçlendirmeye uygun olduğuna dair rapor alan hak sahiplerinin, yapı ruhsatı almaları halinde binalarını güçlendirebilmelerine de imkân sağlanmış ve güçlendirme işlemleri için azami bir yıllık bir süre öngörülmüştür. Sayın Cumhurbaşkanı'nın müteaddit açıklamasına baktığımızda ise; 12 Mart 2023 'te orta hasarlı binaların da dahil edilmesiyle 650 bin konut ihtiyacı olduğunu ve 244 bin konut ve 75 bin köy evinin inşasının bir yıl içerisinde bitirileceğini, 12 Mayıs 2023'te 650 bin yeni konut yapılacağını ve bunun 319 bininin 1 yıl içerisinde tamamlanacağını, 26 Ekim 2024'te 130 bin konutun teslim edildiğini, yılsonuna kadar 201.688 konutun teslim edileceğini ve 2025 sonu itibarıyla da 452.958 konutun teslim edilmiş olacağını, Son olarak 6 Şubat 2025'te 201 bin konutun teslim edildiğini ve 2025 yılı sonuna kadar toplam 453 bin konut yapılacağını ve evine girmeyen, işyerine kavuşmayan tek bir vatandaşımızın dahi bırakılmayacağını, ifade ettikleri görülmektedir. Bu bağlamda; 1) 6 Şubat depremlerinin üzerinden 2 yıl geçmesine rağmen 1 yıl içerisinde tamamlanması öngörülen 319 bin konut yerine neden sadece 201 bin konut teslim edilebilmiştir? 2) Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının Raporu'nda orta hasarlı binalar dahil edilmeden yıkılmış, acil yıkılması gereken ve ağır hasarlı bağımsız bölüm sayısı 651.416'dır. Orta hasarlı binalardaki bağımsız bölüm sayısının da dahil ettiğimizde bu rakam 817.548'e yükselmektedir. Oysa Sayın Cumhurbaşkanı'nın açıklamalarında orta hasarlı binaların da dahil edilmesiyle 650 bin konut ihtiyacı olduğu belirtilmektedir. Bu rakamlardaki tutarsızlık nereden kaynaklanmaktadır ve gerçek konut ihtiyacı sayısı kaçtır? 3) Her ne kadar daha önce yapılan açıklamalarda 650 bin konut ihtiyacı olduğu belirtilse de son yapılan açıklamalarda 2025 yılı sonuna kadar 453 bin konut yapılacağı ifade edilmektedir. Kalan 197 bin konutun yapılmamasına mı karar verilmiştir yoksa 2025 yılından sonra mı yapılması planlanmaktadır? 4) İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının 21/11/2023 tarihli Genelgesi sonrasında orta hasarlı olduğu tespit edilen 40.228 binadan kaç bina güçlendirme yapı ruhsatı almıştır? Yapı ruhsatı alan binalardan kaçı verilen süre içerisinde güçlendirme işlemlerini tamamlayabilmiştir? Güçlendirme işlemi için yapı ruhsatı başvurusunda bulunmayarak ağır hasarlı kabul edilen bina sayısı kaçtır? Güçlendirme yapı ruhsatı başvurusunda bulunmuş ancak süresi içerisinde güçlendirme işlemi tamamlanamadığından 7269 sayılı Kanun gereği ağır hasarlı kabul edilen bu binaların yıkımları tamamlanmış mıdır? Sonradan ağır hasarlı kabul edilerek yıkılan bu binalardaki hak sahipleri için konut yapılması planlanmakta mıdır? CEVAP 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremler sonucu deprem bölgesindeki illerimizde oluşan hasarların giderilmesi, inşa ve ihya çalışmaları; ilgili mevzuatları çerçevesinde, hak sahibi tercihlerinin de dikkate alınması suretiyle Bakanlığımız ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve yapım faaliyetlerine iştirak eden Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) işbirliğinde sürdürülmektedir. Ayrıca, 7269 sayılı Kanun kapsamındaki hak sahipleri için uygun konumlarında belirlenen yeni yerleşim alanlarında AFAD Başkanlığı koordinasyonunda üretilen yeni bağımsız birimler (toplu konutlar veya alanın özelliğine göre köy konutları) hak sahiplerine sunulmakta, ayrıca hasarın yoğun şekilde yaşandığı kent merkezleri (Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malaiya, Gaziantep, Osmaniye İllerimiz başta olmak üzere) önceliğinde belirlenen alanlardaki kentsel dönüşüm uygulamalarına 6306 sayılı Kanun kapsamında süratle devam edilmekte olup, bu çalışmaların yanı sıra 7452 sayılı Kanun kapsamında depremden etkilenen ilimizdeki orta ve üzeri hasarlı olarak tespit edilen yapıların yerinde yeniden yapılmasına yönelik hibe ve kredi destekleri sağlanmaktadır. Önümüzdeki süreç dâhilinde, 6306 sayılı Kanun kapsamında kent merkezleri önceliğinde Bakanlığımızca sürdürülen kentsel dönüşüm faaliyetleri ve 7452 sayılı Kanun kapsamında Bakanlığımızca sağlanan hibe ve kredi destekleri ile yürütülen yerinde dönüşüm uygulamalarıyla; kültürüne ve tarihi dokusuna, sosyolojisine, demografik yapısına uygun inşa ve ihya faaliyetleri sonucu geçici barınma koşullarında ikamet eden vatandaşların deprem felaketinin olumsuz etkilerinden kurtarılarak, kalıcı konut ve ticarethanelerine kavuşturulması ve gündelik hayata süratle dönülmesi sağlanacaktır. Bakanlığımızca 6306 sayılı Kanun kapsamında uygulama yürütülen alanlarda, konut karşılığı anlaşma sağlanan hak sahiplerine isabet edecek bağımsız bölümler, Noter huzurunda gerçekleştirilen çekilişler ile belirlenmekte ve kura işlemleri internet ortamında canlı olarak yayınlanmaktadır. 7269 sayılı Kanun uyarınca yürütülen uygulamalar ile ilgili olarak İçişleri Bakanlığı'ndan (AFAD Başkanlığı) bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Yeneroğlu (Bağımsız, İstanbul). “6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası yapılması planlanan konutların akıbetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/23472, 7 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23472-6-subat-2023-tarihli-kahramanmaras-merkezli-depremler-sonrasi-yapilmasi-planlanan-konutlar (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8c7c6b4a-b2aa-425e-b04c-0194eeca94fc Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.