# Eğitim amacıyla yurt dışına giden genç sayısındaki artışa ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/23516 - **Veren:** Fethi Açıkel (CHP, İstanbul) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 31 Ocak 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 52 gün sonra, 24 Mart 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5dcf31ca-e97a-45eb-8d59-0194cb8587c7 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23516-egitim-amaciyla-yurt-disina-giden-genc-sayisindaki-artisa-iliskin > Fethi Açıkel (CHP), 31 Ocak 2025 tarihinde 7/23516 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 52 gün sonra, 24 Mart 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96.maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. da Tarih: 29.01.2025 | E L Prof. Dr. Fethi Açıkel İstanbul Milletvekili AKP hükümetinin eğitim ve istihdam politikalarındaki yetersizlikler, eğitimde firsat eşitsizliği ve adaletsiz sınav-atama sistemi, Türkiye?de ciddi insan ve kaynak kayıplarına yol açmaktadır. Eğitimin özelleşmesi, liyakatsizlik ve istihdam süreçlerindeki kayırmacılık, gençlerin umutlarını tüketmektedir. Özel okul ücretlerinin astronomik seviyelere ulaşması ve masrafların yüksek enflasyon değerlerini bile aşması, eğitimin ekonomik olarak sürdürülemez hale geldiğini göstermektedir. 2023-2024 eğitim-öğretim yılında veliler, özel okullarda 96300"e varan zamlarla karşılaşmıştır. AKP'nin dogmatik politikaları nedeniyle üniversitelerimiz dünya sıralamalarında gerilemiştir. Türkiye'nin en iyi üniversitelerinden olan ve kayyım rektör atamaları başta olmak üzere yoğun bir siyasal baskıya maruz bırakılan Boğaziçi Üniversitesi, OS Dünya Üniversiteleri Sıralamasında 2015'te 399. sırada iken, 2023 yılında 701-750 bandına kadar gerilemiştir. Güncel çalışmalar en az 12 bin Türk akademisyenin yurtdışına gittiğini ve akademik çalışmalarını Türkiye'de devam etmediğini göstermektedir. Akademisyenlerin liyakatsiz atamalar, baskılar ve ekonomik sorunlar nedeniyle üniversitelerden ayrılması, yükseköğretimdeki nitelik kaybını daha da derinleştirmiştir. Dünya yenilikçi sektörlere yönelirken Türk üniversiteleri bu trendleri yakalamakta başarısızdır. Başarılı kamu üniversitelerinde yeterince kontenjan açılmaması, nitelikli öğrencilerin yurtdışında eğitim arayışına girmesine neden olmaktadır. Türkiye, Boğaziçi, ODTÜ, İTÜ, Hacettepe veya Ankara Üniversitesi gibi nitelikli yeni üniversiteler açacak bir vizyon geliştiremediği için genç yeteneklerini kaybetmektedir. Eğitimde nitelik düşüşü ve eğitim masraflarının kontrolsüz artışı, Türkiye'yi ciddi bir beyin göçü sorunuyla karşı karşıya bırakmıştır. Yurtdışına göçenlerin sayısı 2016'da 69 binden, 96324 artışla 2023'te 292 bine yükselmiştir. Göç edenlerin büyük kısmının 15-34 yaş aralığındaki gençlerden oluşması, eğitimin ortaöğretim düzeyinde bile yurt dışına yöneldiğini göstermektedir. AKP'nin uyguladığı baskıcı ve bilimsellikten uzak politikalar, Türkiye'yi uluslararası rekabetin dışına iterken, yurtdışına göç ve vize başvurularında yaşanan bürokratik sorunlar gençlerin gelecek umutlarını tüketmektedir. 2023 yılında Schengen vize reddi oranı yüzde 15'ten "421'e yükselmiş, Türk öğrenciler yurt dışında eğitim alma süreçlerinde ciddi zorluklarla karşılaşmıştır. Türk öğrenciler, yurt dışında eğitim alma süreçlerinde pasaport itibarındaki düşüş ve ekonomik belirsizlik nedeniyle ciddi zorluklarla karşılaşmaktadır. İtalya hükümetinin "iltica riski" iddiasıyla Türk öğrencilere yönelik eğitim vizesi başvurularını durdurması, Türkiye'nin uluslararası alandaki itibar kaybını daha da görünür hale getirmiştir. Gençlerin ve ailelerinin yaşadığı bu mağduriyetleri gidermek için acil adımlar atılmalıdır. Türkiye'nin ihtiyacı olan nitelikli eğitim ve liyakat temelli politikalar derhal hayata geçirilmelidir. Kamu üniversitelerinde kontenjanların artırılması ve bilimsel üretimin teşvik edilmesi, beyin göçünü durdurmak için en temel gerekliliklerdir. Bu çerçevede, 1. İlk öğretimi Türkiye'de almış olmasına rağmen potansiyel beyin göçü potasına artan ölçüde giren gençlerimizin ortaöğretim ve yüksek öğretim düzeyinde yurtdışında eğitim alan toplam öğrenci sayısı kaçtır? 2. Türk gençlerin yurt dışına eğitim için yönelmesine neden olan Türkiye'deki akademik koşullar, ekonomik ve sosyal faktörlerin analizine yönelik öz eleştirel bir çalışma yapılmış mıdır? Bu konuda yapılan çalışmalar, eğitim göçünü durdurabilmekte midir? 3. Türkiye'den yurt dışına eğitim ve ardından da istihdam için göç eden gençlerin geri kazanımı için hükümetin herhangi bir politikası veya eylem planı var mıdır? 4. İtalya hükümetinin veya Avrupa'daki diğer hükümetlerin Türk öğrencilere yönelik büyük mağduriyetler yaratan vize durdurma veya geciktirme kararına karşı Türkiye, herhangi bir girişimde bulunmuş mudur? Bulunduysa bu girişimlerin sonucu nedir? ## Bakanlığın cevabı b) 07/02/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1579279 sayılı yazınız. ©) 11/02/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1581516 sayılı yazınız. ç) 14/02/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1583244 sayılı yazınız. d)21/02/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1586827 sayılı yazınız. ©) 21/02/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1586833 sayılı yazınız. 1/2233C)6w99 7123043 7123046 i 6 109 1İ23378 7123516 76105 7424049 H2YA3Z. pe 7124139 6108 742.y136 GLA0S Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen Amasya Milletvekili Reşat KARAGÖZ'ün 7/22836, İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN"ın 7/23043, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/23046, İzmir Milletvekili Rıfat T. NALBANTOĞLU'nun 7/23378, Hakkari Milletvekili Onur DÜŞÜNMEZ'in 7/23387, İstanbul Milletvekili Fethi AÇIKEL'in 7/23516, İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ'ın 7/24047, Kayseri Milletvekili İsmail ÖZDEMİR'in 7124049, Giresun Milletvekili Elvan IŞIK GEZMİŞ'in 7/24132, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/24135, Osmaniye Milletvekili Asu KAYA'nın 7/24136 ve Erzincan Milletvekili Mustafa SARIGÜL'ün 7/24137 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek*te sunulmuştur. e) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN DM Strateji Geliştirme Başkanlığı hey YuzYıLı 71923516 YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; yayımlanan Milli Eğitim Örgün Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim adlı yayımda yer alan "5.1 Türk Cumhuriyetleri ile Türk ve Akraba Topluluklarında açılan öğretim kurumları ile Türkiye Türkçesi Eğitim Öğretim Merkezlerinde öğrenci, idareci ve öğretmenleri" ile "5.2 Ülkeler, öğrenim düzeyleri ve öğrenim dallarına göre yurt dışında öğrenim gören burslu öğrenciler" başlıklı tablolarda yer almaktadır. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 13650 sayılı konuya ilişkin yazıları Ekte yer almaktadır. YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı Sayı (o :E-57802651-610-13650 Konu :Soru Önergeleri - 7/23516 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Başkanlığı) b) Kurulumuz Veri Yönetimi İzleme Ve Değerlendirme Daf tarihli ve E-14071587-610-12674 sayılı yazısı. ÂŞkanlığının 21.02.2025 alien verilen 7/23516 esas sayılı Soru İstanbul Milletvekili Prof. Dr. Fethi AÇIKEL ta Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiştir. Türk öğrencilerin Yurt dışına çıkışlarındaki vize gö olmayıp, diğer konulara ilişkin ise Kurulumuz V Başkanlığının vermiş olduğu bilgiler ekte sunulmaki Prof. Dr. Metin TOPCUOĞLU Başkan Vekili Ek: İlgi (b) yazı (1 Sayfa) YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Veri Yönetimi İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı Sayı o :E-14071587-610-12674 Konu :Soru Önergeleri - 7/23516 21.02.2025 STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞI İlgide belirtilen yazınızda, İstanbul Milletvekili Prof. Dr. E&hi /23516 esas numaralı yazılı soru önergesi gönderilerek bilgi verğk önergesinin 1. maddesine verilen cevap aşağıda yer almaktadır 1. Yurt dışına yükseköğretim eğitimi almak amacıyl da YÖK tarafından yapılan bir sınavla gerçekleşmemekted Sistemi (YÖKSİS)'nde bu duruma dair veri bulunmamak# Dr. Abdullah Önder TÜRKOĞLU Daire Başkanı --- **Kaynak gösterme:** Fethi Açıkel (CHP, İstanbul). “Eğitim amacıyla yurt dışına giden genç sayısındaki artışa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/23516, 31 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23516-egitim-amaciyla-yurt-disina-giden-genc-sayisindaki-artisa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5dcf31ca-e97a-45eb-8d59-0194cb8587c7 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.