# Jandarma tarafından gerçekleştirilen kimlik kontrol uygulamalarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/23898
- **Veren:** Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti, Bingöl)
- **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya)
- **Veriliş tarihi:** 5 Şubat 2025
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8af3f511-e1af-4920-a60d-0194da47969c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23898-jandarma-tarafindan-gerceklestirilen-kimlik-kontrol-uygulamalarina-iliskin

> Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti), 5 Şubat 2025 tarihinde 7/23898 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

30 Ocak 2025 tarihinde Bitlis-Baykan arasında bulunan Tanrıyar Karakolu mevkiinde Jandarma tarafından "rutin kontrol" adı altında kimlik kontrolü uygulaması sebebiyle kilometrelerce araç kuyruğu oluşmuş, ilgili güzergahta seyahat eden yurttaşlar birçok açıdan mağdur edilmiştir. Yurttaşların ticari, sağlık, eğitim gibi temel ihtiyaçlarının bu gibi kontrol uygulamaları sebebiyle sekteye uğradığı belirtilmiştir. Söz konusu uygulamaların keyfi olarak yapıldığı hem tarafıma bildirilmiş hem de bizzat kendim yapmış olduğum seyahat sırasında aynı kontrol uygulamasına defalarca maruz kalarak mağdur edildiğimi, yalnızca Bitlis-Baykan bölgedeki hemen her yerleşim yerleri arasında kontrol noktalarının yoğun bir şekilde "rutin kontrol" adı altında kimlik kontrolü yaptığını ve yurttaşların ciddi mağduriyetlerine yol açtığını ifade etmek gerekmektedir.

Jandarma Genel Komutanlığı resmi internet sitesinde, "Kritik Yollar" olarak ifade edilen bilgilendirme yazısına göre; Diyarbakır-Bingöl Karayolu, Diyarbakır/Kulp-Muş Karayolu, ve Hakkari- Yüksekova (Pirinçeken-Dağlıca) Karayolu ile güvenlik yolları kapsamında 18 ilde yol yapım inşaatı devam eden diğer yolların/şantiyelerin güvenliğini sağlamak üzere görevlendirilmiş birliklerin/unsurlarının konuşlu bulunduğu karakol, üs bölgesi ve yol kontrol noktaları bulunmaktadır.

Temel amacı bütünüyle bölgesel bir güvenlik politikasının sürdürülmesi olan bu uygulama ve pratiklerin Kürt halkının başta seyahat hakkı olmak üzere anayasal tüm haklarının halen keyfi bir şekilde engellendiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Bu bağlamda;

1. Bitlis-Baykan karayolunda sürekli bir şekilde rutin kontrol yapılmasının gerekçesi nedir?

2. Türkiye'de özellikle Jandarma tarafından rutin kontrol yapılan uygulama noktası sayısı kaçtır?

3. Türkiye'de illere göre bulunan karakol-kalekol sayısı kaçtır?

4. Jandarma Genel Komutanlığı resmi sitesinde belirtilen "kritik yollar" ibaresindeki "kritik" kavramının kullanılmasının gerekçesi nedir? Hangi açılardan bu yollar kritiktir?

5. 2024 yılında Bingöl, Bitlis, Muş, Diyarbakır, Hakkari, Van, Şırnak, Ağrı illerinde yapılan rutin kontrollerde kaç yurttaşın kimlik kontrolü yapılmıştır?

6. 2024 yılında Rize, Sinop, Aksaray, Kütahya, Burdur, Maraş illerinde yapılan rutin kontrollerde kaç yurttaşın kimlik kontrolü yapılmıştır?

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti, Bingöl). “Jandarma tarafından gerçekleştirilen kimlik kontrol uygulamalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/23898, 5 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-23898-jandarma-tarafindan-gerceklestirilen-kimlik-kontrol-uygulamalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8af3f511-e1af-4920-a60d-0194da47969c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.