# 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra alınan önlemlere ve yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/24013 - **Veren:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 7 Şubat 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 74 gün sonra, 22 Nisan 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7ddc2101-0bb7-4e54-b6c6-0194f041cdb0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24013-6-subat-2023-tarihli-kahramanmaras-merkezli-depremlerden-sonra-alinan-onlemlere-ve-yapilan > Gülderen Varli (DEM Parti), 7 Şubat 2025 tarihinde 7/24013 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 74 gün sonra, 22 Nisan 2025). ## Önerge metni HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI San. 40243... Tarih :.. ya OZ 2025 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞ''NA Aşağıdaki sorularımın Çevre Şehircilik ve İklim değişikliği bakanı Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 06.02.2025 Gülderen VARLİ Van Milletvekili Elbistan ve Pazarcık merkezli 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremin üzerinden iki yıl geçti. Maraş merkezli meydana gelen depremlerde, on binlerce yurttaş yaşamını yitirmiş, binlerce kişi yaralanmış ve 11 ilde büyük bir yıkıma neden olmuştur. Depremden sonra gerek geç yapılan arama kurtarma çalışmaları gerekse uzun bir süre yaşanan çadır sorunundan dolayı sayısız depremzede soğuktan yaşamını yitirmiştir. Çadırlarda kalmaya başlayan depremzedeler, aylar sonra inşa edilen konteyner kentlerde aradan geçen 2 yıla rağmen hala kalmakta ve yaşamını sürdürmeye çalışmaktadır. Ancak depremin yaşandığı 11 ilde ve konteyner kentlerde çeşitli sorunlar devam etmektedir. Bu sorunlar arasında yolsuzluk, imar problemleri, hijyen eksiklikleri, kadınların güvenlik kaygıları ve istihdam ile geçim sıkıntıları öne çıkmaktadır. Bu durum, depremzedelerin yaşam kalitesini olumsuz etkilemekte ve kalıcı çözümlerin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Özellikle kadınlar ve çocukların en çok etkilendiği bu süreçte, kadınlar barınma, istihdam ve sosyal destek mekanizmalarına erişimde büyük zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır. Deprem bölgelerinde kadınların istihdam edilememesi, ailelerin ekonomik koşullarını ağırlaştırırken, sağlık ve eğitim hizmetlerine erişimde yaşanan eksiklikler, çocukların eğitime devam etmesini zorlaştırmaktadır. Ayrıca, depreme dayanıksız binaların inşa edilmesinde sorumluluğu bulunan kamu görevlileri, müteahhitler ve denetim sorumluları hakkında etkin bir yargı sürecinin" işletilmediği ve cezasızlık politikasının sürdüğü yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır. Bu bağlamda: 1. Bakanlığınız tarafından deprem bölgelerinde alınan tasarruf tedbirleri nelerdir? 6 Şubat depremlerinin yaşandığı 11 ilde bakanlığınız tarafından yapılan çalışmaların eksik ve yetersiz olduğuna dair iddialar hakkında bir açıklama yapacak mısınız? 6 Şubat depremlerinden etkilenen ve hala konteynerlerde yaşayan yurttaşların kalıcı konutlara kavuşması için yapılan çalışmalar geçen 2 yıla rağmen neden tamamlanmamıştır? Mağduriyet yaşayan yurttaşlara ilişkin alınan önlemler nelerdir? Konteyner kentlerde yaşayan depremzedelerin kış şartlarında daha sağlıklı ve insanca yaşayabilmesi için hangi önlemler alınmıştır? Kalıcı konutlara geçemeyen depremzedelere kira yardımı sağlanıyor mu? Eğer sağlanıyorsa miktarı ve kapsamı nedir? Depremde yıkılan veya ağır hasar gören binalarla ilgili açılan soruşturma sayısı kaçtır? Bu soruşturmaların kaçında kamu görevlileri ve müteahhitler hakkında dava açılmıştır? Açılan davaların kaçı bakanlığınız tarafından takip edilmektedir? Deprem sonrası kamu görevlileri ve özel sektör temsilcileri hakkında açılan davaların kaçı sonuçlanmıştır? Deprem öncesi binaların mevzuata uygun olup olmadığını denetlemekle yükümlü kamu kurumları hakkında bir soruşturma yürütülmüş müdür? Yapılan denetimlerde eksiklik tespit edilen kurum ve kişiler hakkında herhangi bir idari veya hukuki işlem başlatılmış mıdır? Deprem sonrası yapılan kalıcı konut projelerinde öncelik kimlere verilmiştir? Deprem bölgesindeki sağlık tesislerinin kaçı aktif olarak hizmet vermektedir? Sağlık hizmetlerindeki eksiklikleri gidermek için herhangi bir yeni proje planlanmakta mıdır? Deprem bölgesinde çevreye zararlı enkaz kaldırma işlemlerinin önüne geçmek için hangi önlemler alınmaktadır? Başta asbest olmak üzere zararlı maddelerin halk sağlığını tehdit etmesini engellemek için hangi çalışmalar yürütülmüştür Depremin yaşandığı 11 ilde rezerv alan ilan edilen yerlerin belirlenmesi konusunda şeffaf olunmadığına ilişkin yapılan iddialar hakkında bakanlığınızın bir açıklaması olacak mı? ## Bakanlığın cevabı Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları söz konusu önergelerde yer alan ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur. Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim. -Dosya (1 Takım) Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Şube Müdürü-Haydar DEMİRER Tel: 410 14 57 SAYIN GÜLDEREN VARLİ'NİN TBMM 7/24013 ESAS SAYILI pi yol GK loğ YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI SORULAR 1. Bakanlığınız tarafından deprem bölgelerinde alınan tasarruf tedbirleri nelerdir? 2) 6 Şubat depremlerinin yaşandığı 11 ilde bakanlığınız tarafından yapılan çalışmaların eksik ve yetersiz olduğuna dair iddialar hakkında bir açıklama yapacak mısınız? 3) 6 Şubat depremlerinden etkilenen ve hala konteynerlerde yaşayan yurttaşların kalıcı konutlara kavuşması için yapılan çalışmalar geçen ? yıla rağmen neden tamamlanmamıştır? Mağduriyet yaşayan yurttaşlara ilişkin alınan önlemler nelerdir? 4) Konteyner kentlerde yaşayan depremzedelerin kış şartlarında daha sağlıklı ve insanca yaşayabilmesi için hangi önlemler alınmıştır? 5) Kalıcı konutlara geçemeyen depremzedelere kira yardımı sağlanıyor mu? Eğer sağlanıyorsa miktarı ve kapsamı nedir? 6) Depremde yıkılan veya ağır hasar gören binalarla ilgili açılan soruşturma sayısı kaçtır? Bu — soruşturmaların kaçında kamu görevlileri ve müteahhitler hakkında dava açılmıştır? Açılan davaların kaçı bakanlığınız tarafından takip edilmektedir? 7) Deprem sonrası kamu görevlileri ve özel sektör temsilcileri hakkında açılan davaların kaçı sonuçlanmıştır? 8) Deprem öncesi binaların mevzuata uygun olup olmadığım denetlemekle yükümlü kamu kurumlan hakkında bir soruşturma yürütülmüş müdür? Yapılan denetimlerde eksiklik tespit edilen kurum ve kişiler hakkında herhangi bir idari veya hukuki işlem başlatılmış mıdır? 9) Deprem sonrası yapılan kalıcı konut projelerinde öncelik kimlere verilmiştir? 10) Deprem bölgesindeki sağlık tesislerinin kaçı aktif olarak hizmet vermektedir? Sağlık hizmetlerindeki eksiklikleri gidermek için herhangi bir yeni proje planlanmakta mıdır? 11) Deprem bölgesinde çevreye zararlı enkaz kaldırma işlemlerinin önüne geçmek için hangi önlemler alınmaktadır? Başta asbest olmak üzere zararlı maddelerin halk sağlığım tehdit etmesini engellemek için hangi çalışmalar yürütülmüştür 12) Depremin yaşandığı 11 ilde rezerv alan ilan edilen yerlerin belirlenmesi konusunda şeffaf olunmadığına ilişkin yapılan iddialar hakkında bakanlığınızın bir açıklaması olacak mı? CEVAP 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve "Asrın Felaketi" olarak nitelendirilen 7.7 ve 7.6 şiddetindeki depremler sonucu deprem bölgesindeki illerimizde oluşan hasarların giderilmesi, inşa ve ihya çalışmaları; ilgili mevzuatları çerçevesinde, hak sahibi tercihlerinin de dikkate alınması suretiyle Bakanlığımız ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve yapım faaliyetlerine iştirak eden Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) işbirliğinde sürdürülmektedir. Ayrıca, 7269 sayılı Kanun kapsamındaki hak sahipleri için uygun konumlarında belirlenen yeni yerleşim alanlarında AFAD Başkanlığı koordinasyonunda üretilen yeni bağımsız birimler (toplu konutlar veya alanın özelliğine göre köy konutları) hak sahiplerine sunulmakta, ayrıca hasarın yoğun şekilde yaşandığı kent merkezleri (Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Gaziantep, Osmaniye İllerimiz başta olmak üzere) önceliğinde belirlenen alanlardaki kentsel dönüşüm uygulamalarına 6306 sayılı Kanun kapsamında süratle devam edilmekte olup, bu çalışmaların yanı sıra 7452 sayılı Kanun kapsamında depremden etkilenen ilimizdeki orta ve üzeri hasarlı olarak tespit edilen yapıların yerinde yeniden yapılmasına yönelik hibe ve kredi destekleri sağlanmaktadır. Diğer taraftan, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında hak sahiplerine kira yardımı yapılması hususu Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında kira yardımı uygulamalarına ilişkin düzenlemeler ise Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin bir ila sekizinci fıkrası ile Kira Yardımı Kılavuzunda yer almaktadır. Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, "Riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esastır. Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine veya malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak bu yapılarda ikamet edenlere veya bu yapılarda işyeri bulunanlara geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir. ", Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında, "Anlaşma ile tahliye edilen uygulama alanındaki yapıların maliklerine tahliye veya yıkım tarihinden itibaren Başkanlıkça kararlaştırılacak aylık kira yardımı yapılabilir. Yardım süresi riskli alan dışındaki riskli yapılarda 18 ay'dır. Riskli ve rezerv yapı alanlarında kira yardımı süresi 48 ayı geçmemek şartı ile ilgili kurumca belirlenir. Aylık kira bedeli Başkanlıkça belirlenir..." ve aynı maddesinin dördüncü fıkrasında "Kira yardımı başvuruları; tahliye tarihinden veya riskli yapının yıktırıldığı tarihten itibaren bir yıl içinde, Başkanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelere istinaden riskli alan veya rezerv yapı alanlarında ilgili kuruma, riskli yapılarda ise Müdürlüğe veya Başkanlıkça yetki devri yapılması durumunda İdareye yapılır..." hükümleri yer almakta ve kira yardımına ilişkin uygulama detayları ile kira yardımı taleplerinde istenilen bilgi ve belgeler Kira Yardımı Kılavuzunda açık bir şekilde sıralanmaktadır. Ayrıca, 6 Şubat 2023 tarihli depremde zarar gören 11 ilimizde, deprem nedeniyle yapısı yıkılan veya ağır hasar gören kişiler için AFAD Başkanlığınca kira yardımı ve geçici konut imkânı (konteyner) sağlanmaktadır. AFAD Başkanlığından yardım almayan veya geçici konut imkânı sağlanmayan ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında belirlenen uygulama alanında yer alan yapılardaki hak sahipleri için Bakanlık Olur'u ile aylık 11.000,00 TL tutarında kira yardımı yapılabilmektedir. Önergede yer alan diğer hususlar ile ilgili olarak İçişleri Bakanlığı'ndan (AFAD Başkanlığı) bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra alınan önlemlere ve yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24013, 7 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24013-6-subat-2023-tarihli-kahramanmaras-merkezli-depremlerden-sonra-alinan-onlemlere-ve-yapilan (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7ddc2101-0bb7-4e54-b6c6-0194f041cdb0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.