# Özel durumdaki vatandaşlara şehiriçi ücretsiz toplu taşıma hizmeti sunan esnafın desteklenmesine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/2404
- **Veren:** Cavit Arı (CHP, Antalya)
- **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş)
- **Veriliş tarihi:** 28 Temmuz 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 6 Eylül 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/04604b7d-1180-4909-bfdd-0189aae1c2a2
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2404-ozel-durumdaki-vatandaslara-sehirici-ucretsiz-toplu-tasima-hizmeti-sunan-esnafin-desteklen

> Cavit Arı (CHP), 28 Temmuz 2023 tarihinde 7/2404 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 6 Eylül 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özden tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Av. Cavit ARI Antalya Milletvekili

2020 yılı Mart ayından itibaren tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 virüs salgını ülkemizde zaten yaşamakta olduğumuz ekonomik sıkıntıları daha da ağırlaştırmiştır. Her kesimden esnafı iflas noktasına getiren ekonomik dar boğaz, ihtiyacı olan vatandaşlarımıza ücretsiz toplu taşıma hizmeti sunan şehir içi özel halk otobüsü esnafımızı da ciddi anlamda etkilemiştir.

Bugün Türkiye geneli tüm il ve ilçelerde faaliyet gösteren 28 bin 100 Özel Halk Otobüsü

• bulunmaktadır. Özellikle toplu taşıma özel tüketim değil insanların zorunlu ihtiyaçlarından biridir. Salgın dönemi, artan maliyetler, son dönemde akaryakıt üzerinden alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarlarında yapılan düzenlemeler neticesinde kurşunsuz benzinin litre fiyatı üzerinden alınan ÖTV tutarı 2,52 liradan 7,52 liraya, motorinin litre fiyatı üzerinden alınan vergi tutarı ise 2,05 liradan 7,05 liraya yükseltilmesi ve bu zamların tüm gider kalemlerine yansıması toplu taşımayı özel sektör açısından sürdürülemez hale getirmiştir.

Esnafın azalan gelirlerine karşın sürekli artan girdi maliyetlerine bir de bakanlık tarafından yapılan gelir desteği ödemelerinin yetersiz kalması eklenince esnafımızın dayanacak gücü kalmamıştır.

Ülkemizde 28 bin 100 özel halk otobüsü, düzenlenmiş olan ücretsiz taşıma hükümleri çerçevesinde bu kapsama giren vatandaşımızı ücretsiz taşımaktadır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca engelli, yaşlı, şehit yakınları ve gazileri ücretsiz olarak taşıyan şehir içi özel halk otobüsü sahiplerine yapılan aylık gelir desteği ödemeleri Ankara ve Istanbul Büyükşehir belediyelerinde şehir içi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım aracına ödenen aylık destek 1995 TL sonra temmuz ayı dahil 2992 TL bugün ise ağustos ayından geçerli olmak üzere 4500 TL'ye yükseltilmiş, Büyükşehir belediyesi olan diğer illerde şehir içi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım aracına ödenen aylık destek önce 1500 TL, sonra 2250 TL bugün ise 3375 TL'ye, Büyükşehir belediyesi olmayan illerde şehir içi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım aracına ödenen aylık destek önce 1200 TL sonra 1800 TL bugün ise 2700 TL'ye çıkarılmıştır. Örneğin Antalya ilimizde günlük Haziran ayı ücretsiz yolcu sayısı 882.698'dir. Ancak bunun karşılığında Aile Bakanlığından Antalya ilimizde otobüs başına aylık sadece 3375 TL'dir.

Antalya ilimizde bir otobüs aylık yolcu taşıma süreci içerisinde bu sayıda geçerli ücret üzerinden, ücretli olarak taşımış olsaydı 24.214.00 TL para alacaktı. İndirimli olarak taşımış olsaydı 21.184.00 TL alacaktı. Ancak yukarıda izah edildiği gibi otobüs esnafına sadece 3.375 destek verilmektedir.

Son yapılan zamlarla beraber normal yolcu ücretinin 15 TL olduğu dikkate alınır ise Antalya ilimizde bir otobüs aylık yolcu taşıma süreci içerisinde ücretsiz yolcularını ücretli veya indirimli taşımış olsaydı 36.000 - 38.000 TL arası ücret alacaktı. Bugün için bakanlığınızın vermiş olduğu destek Antalya ve sınıflandırdığınız iller için 3.375 TL'dir. Bugün bu koşullarda desteğin en az 15.000 TL olması gerekmektedir.

Şu anda Türkiye genelinde ücretsiz taşımanın oranı yüzde 40'lara kadar ulaşmıştır. Buradan hareketle vatandaşlarımızı sıkıntıya sokmadan ve mağduriyete yol açmadan, on binlerce ailenin geçim kaynağı ve mesleği olan bu sektörün de yok olmasına izin vermemeliyiz. Çünkü çözüm bulunmadığı takdirde bırakın ücretsiz taşıma yapmayı yakıt dahi alamayacak olan esnaflarımız zaten çalışamayacaktır.

Bu bağlamda;

1. Yasal mevzuatla belirlenen şartlar ve sınırlar çerçevesinde yer alan özel durumdaki vatandaşlarımıza şehir içi ücretsiz toplu taşıma hizmeti sunan otobüsçü esnafımızın yaşadığı mağduriyetin önlenmesine yönelik destek ödemesi, rakamlarının arttırılması ihtiyacı bulunmaktadır. Bu miktarların tekrardan gözden geçirilip artırılması konusunda bir çalışmanız var mıdır?

2. Şayet yok ise, mağduriyetlerin yaşanmaması ve zararlarının telafisine yönelik vakit kaybetmeden bir çalışma yapmayı düşünüyor musunuz?

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazı ekinde alınan Antalya Milletvekili Sayın Cavit ARI tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/2404 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: Cevap Metni (1 sayfa) Eskişehir Yolu Söğütözü Mah. 2177 Sokak No:10/A Ayrıntılı bilgi için irtibat: Burcu TUNAY Antalya Milletvekili Sayın Cavit ARI'ya Ait 7/2404 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Ücretsiz seyahat hizmeti 24.05.2023 tarihli ve 32200 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ücretsiz Seyahat Kapsamında Yapılacak Gelir Desteği Ödemesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik doğrultusunda uygulanmaktadır. Söz konusu yönetmelikte 24.05.2023 tarihinde yapılan değişiklikle ücretsiz seyahat kapsamında yapılacak gelir desteği ödemesi 01.07.2023 tarihinden geçerli olmak üzere 9050 oranında artırılmıştır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Cavit Arı (CHP, Antalya). “Özel durumdaki vatandaşlara şehiriçi ücretsiz toplu taşıma hizmeti sunan esnafın desteklenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2404, 28 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2404-ozel-durumdaki-vatandaslara-sehirici-ucretsiz-toplu-tasima-hizmeti-sunan-esnafin-desteklen (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/04604b7d-1180-4909-bfdd-0189aae1c2a2

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
