# Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği ile belirlenen %10'luk can suyu miktarının artırılması talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/24102
- **Veren:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 13 Şubat 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 22 gün sonra, 7 Mart 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8c851ae4-818f-4dab-a400-019504562027
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24102-cevresel-etki-degerlendirmesi-yonetmeligi-ile-belirlenen-10-luk-can-suyu-miktarinin-artir

> Elvan Işık Gezmiş (CHP), 13 Şubat 2025 tarihinde 7/24102 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 22 gün sonra, 7 Mart 2025).

## Önerge metni

ai 24109

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını arz ederim.11.02.2025 Na

Elân IŞIK GEZMİŞ Giresun Milletvekili

• TEMM Katip Üyesi

Hidroelektrik enerji üretiminin birçok olumsuz etkileri olduğu görülmektedir. HES'ler biyolojik çeşitliliği tehdit etmekle kalmıyor, beraberinde erozyon ve heyelan riskini artırdığı gibi, su akış rejimini değiştirmesi nedeniyle sel ve benzeri felaketlere yol açmaktadırlar. 20 yıllık süreçte, Karadeniz Bölgesinde neredeyse bütün derelerin üzerinde hidroelektrik santralleri faaliyete geçirilmiştir. Yaşanan her sel felaketinde tahribat gücünü arttıran temel sebebin, HES inşaatları nedeniyle vadi ve dere yataklarına yapılan fiziki müdahale olduğu görülmüştür. Giresun ilinde işletmedeki HES'lerin sayısı 43 olup, toplam kurulu güçleri 942 MW'dir.

HES"lerde üzerine inşa edilen dere içerisinde yaşayan canlılar için can suyu bırakılmaktadır ancak sular boruların ve tünellerin içinde hapsedildiğinde Can Suyu adı altında bırakılan su, ekolojik döngü için yeterli olmamaktadır. Ayrıca, Su Kullanım Hakkı Anlaşması çerçevesinde suyun yüzde 90'ı şirketlerin kullanımına tahsis edilmiştir. Can Suyu adı altında doğaya bırakılan yüzde 10 su ise ekolojik ihtiyaç debisi belirlenmediği için mevcut doğayı, doğadaki mevcut dengeyi korumak adına yeterli olmayacaktır. Santrallerin faaliyetleri sırasında barajlarda yüksek oranda buharlaşma meydana gelmektedir. Bu buharlaşma da çevre yörelerdeki toprakların tuz oranını artırmakta, toprağın verimliliğini azaltmakta ve ayrıca su kıtlığı yaşanmasına sebebiyet vermektedir. HES'ler yapıldığı bölgelerde birçok bitki ve suda yaşayan endemik türün yok olmasına sebebiyet vermektedir. Ayrıca, maden, inşaat, enerji yatırımlarında ÇED raporu zorunluluğunun kaldırılması, endemik türlerin yok olmasına neden olmaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda;

I- Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği'ne göre, hidroelektrik santral projelerinde akarsu. ekosisteminin devamlılığını sağlamak amacıyla, su kaynağının doğal akışının W10'undan az olmamak üzere yeterli miktarda Can Suyu bırakılması zorunludur. Ancak, bu oranın nehir ekosistemlerinin korunması için yeterli olmadığı görülmektedir. Can Suyu miktarının artırılması için Bakanlığınız tarafından herhangi bir çalışma var mıdır?

2- Bakanlığınızca Giresun İlinde "Can Suyu" miktarlarını ölçen Akım Gözlem İstasyonları (AGİ) kaç adettir? Nerelere kurulmuştur?

3- Can Suyunu ölçümünü yapan Akım Gözlem İstasyonları hangi aralıkta (AGİ) denetlenmektedir? Denetlenen bu Akım Gözlem İstasyonları (AGİY'nın raporlarında yer alan sonuçlar nelerdir?

4- Burapor sonuçlarına göre herhangi bir işlem yapılmış mıdır?

5- Giresun ilinde Akım Gözlem İstasyonları tarafindan HESlerdeki yapılan Can Suyu ölçümleri son 6 aylık günlük minimum ve günlük ortalama akımları nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o :21/02/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1586833 sayılı yazınız.

Giresun Milletvekili Sayın Elvan IŞIK GEZMİŞ'in tarafıma tevcih ettiği 7-24102 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.

Bilgilerinizi arz ederim. 7

Bakan Ek: 7-24102 Esas Numaralı Önerge Cevabı (1 Sayfa) 03125464646 ETK Uzmanı 03122225760 Telefon No:(3 12) 546 58 80

GEZMİŞ'İN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN (| DÖNEM | ESASNO CEVAPLAR l 283 İ 724102

Ülkemizdeki hidroelektrik santrallerin yıllık işletme programlarının yağış tahminleri ve tahmini su gelirlerini de dikkate alacak şekilde belirlenmesi ile Önergeye konu Akım Gözlem İstasyonları'nın işletilmesi hususları Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) uhdesinde bulunmaktadır.

Bu çerçevede Önergede yer alan ve diğer kurum/kuruluşların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Alparslân BAYRAKTAR
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun). “Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği ile belirlenen %10'luk can suyu miktarının artırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24102, 13 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24102-cevresel-etki-degerlendirmesi-yonetmeligi-ile-belirlenen-10-luk-can-suyu-miktarinin-artir (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8c851ae4-818f-4dab-a400-019504562027

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.