# Sayıştayın 2023 yılı Denetim Raporu'nda ÇAYKUR ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/24163
- **Veren:** Orhan Sümer (CHP, Adana)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 13 Şubat 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 96 gün sonra, 20 Mayıs 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ab55aa5e-100d-496a-a468-01950461d2e3
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24163-sayistayin-2023-yili-denetim-raporu-nda-caykur-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitlere-iliskin

> Orhan Sümer (CHP), 13 Şubat 2025 tarihinde 7/24163 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 96 gün sonra, 20 Mayıs 2025).

## Önerge metni

.Aşağıda yer alan sorularımın Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğünün 96. Maddesi gereğince Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından y zuliolarak yanıtlanması için gereğini saygılarımla arz ederim.

Orhan Sümer Adana Milletvekili Çay, Türkiye'de en çok tüketilen içeceklerimizin arasında yer almasıyla birlikte, ÇAYKUR üretici ve tedarikçi olması hasebiyle zaman zaman zarar ettiğini zaman zaman stok yetiştiremediğini gördüğümüz kurumumuzdur. Sayıştay Raporlarında belirtilen bazı konuların ivedilikle açığa kavuşması ve kamuoyunun aydınlatılması gerekmektedir

Bu Bağlamda;

1. 5 ÇAYKUR'un yaş çay alımlarında kalite standartlarına uyulmadığına dair iddialar bulunmaktadır. Bu kapsamda yaş çay yaprağı alım kriterleri nelerdir ve bu kriterlere uyulup uyulmadığını denetlemek için hangi mekanizmalar uygulanmaktadır?

2. ) ÇAYKUR'un borçlanma ihtiyacının ve finansman giderlerinin dönem sonuçları üzerindeki olumsuz etkisi göz önünde bulundurulduğunda, borç yönetimine yönelik Bakanlığınızca alınan önlemler nelerdir? Kurumun mali yapısının sürdürülebilir hale getirilmesi için atılan adımlar nelerdir?

3. ) ÇAYKUR stok sayımlarının etkin yapılmadığı ve envanter yönetiminde aksaklıklar yaşandığı iddiaları hakkında Bakanlığınızın tespit ve değerlendirmeleri nelerdir? Stok yönetim süreçlerini iyileştirmek için hangi önlemler alınmaktadır?

4. ) Üretimi tamamlanmamış çayların satışa sunulması ile ilgili herhangi bir denetim yapılmış mıdır? Bu durumun kurumun finansal ve operasyonel yapısına etkisi nasıl olmuştur?

Bakanlığınız bu durumu önlemek için hangi adımları atmayı planlamaktadır?

5. ) ÇAYKUR'un daha etkin ve verimli çalışmasını sağlamak amacıyla Bakanlığınızın kısa ve uzun vadede hayata geçirmeyi planladığı reform ve iyileştirme projeleri nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

Yaş çay alımları ÇAYKUR'un kalite yönetim sisteminde belirlediği "Yaş Çay Ürün Normu Talimatı"na uygun olarak yapılmaktadır.

Satın alınan yaş çay üretime verilinceye kadar her aşamada kontrol edilmektedir. Uygun olmayan yaş çay yaprağı için gerekli işlemler yapılmaktadır.

Yaş çayın satın alınması ve satın alınan yaş çayın kontrolü TS EN ISO 9001-2015 Kalite Yönetim Sistemi ile de kayıt altına alınmaktadır. ÇAYKUR her yıl ilgili kuruluşlar tarafından denetlenmektedir.

Kapasitenin artırılmasına yönelik yapılan yatırımlar ve satın alınan yaş çay bedelinin alımı takip eden ay içerisinde peşin olarak üreticilere ödenmesi ÇAYKUR'un finansman durumunu etkilemektedir.

Mevzuata uygun olarak yıl sonu envanter sayımları ve mamul ürün stok sayımları yapılmaktadır. Envanter yönetiminde herhangi bir aksaklık yaşanmamaktadır. Ayrıca, rutin sayımların dışında teftiş dönemlerinde de stok sayımları gerçekleştirilmektedir.

Aylık üretim kapasitesini aşması durumunda, üretimi aşan miktarlar için önden fatura kesilerek ve devamında paketleme ünitesinde üretimleri gerçekleştirilip ilgili bayilere sevkleri söz konusu olabilmektedir. Bu çayların bedelleri, vade tarihinde bayilerden tahsil edilmektedir. Operasyonel olarak ise süreç, üretim, satış ve lojistik birimleri tarafından kontrol altında tutulmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Orhan Sümer (CHP, Adana). “Sayıştayın 2023 yılı Denetim Raporu'nda ÇAYKUR ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24163, 13 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24163-sayistayin-2023-yili-denetim-raporu-nda-caykur-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ab55aa5e-100d-496a-a468-01950461d2e3

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.