# Konteynerlerinin X-RAY cihazından geçirilmesinin ihracatçılar için oluşturduğu ek maliyete ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/24169 - **Veren:** Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 13 Şubat 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 27 gün sonra, 12 Mart 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/596b6343-d924-4b84-be2c-019504997b76 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24169-konteynerlerinin-x-ray-cihazindan-gecirilmesinin-ihracatcilar-icin-olusturdugu-ek-maliyete > Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 13 Şubat 2025 tarihinde 7/24169 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 27 gün sonra, 12 Mart 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanı Sn. Ömer Bolat tarafından Anayasanın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü *nün 96 ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını için gereğini saygılarımla arz ederim. Ülkemizde ihracat süreçlerini zorlaştıran, işletmeler üzerinde ağır mali yük oluşturan ve hukuki açıdan tartışmalı olan bazı gümrük uygulamaları hakkında aşağıdaki sorularımın yanıtlanması, sektörde ve kamuoyunda var olan konu ile ilgili soru işaretleri ve tartışmaları ortadan kaldıracaktır. Buradan hareketle; SORU 1- Bir ihracat konteynerinin gümrük tarafından şüpheli görülerek X-RAY taramasına tabi tutulması durumunda, bu işlemin ihracatçılar açısından ek maliyet doğurması hukuka ve mevzuata uygun mudur? Devletin, zorunlu kontroller için ek bir maliyet talep etmesi makul mudur? SORU 2- Borusan Limanı'nda X-RAY cihazı bulunmadığı için konteynerlerin başka bir limana taşınarak taramadan geçirilmesi, işletmelere ek nakliye masrafları yüklemektedir. Bu uygulamaya yönelik çözüm üretilecek midir? Türkiye'deki tüm ana limanlara X-RAY cihazı yerleştirilmesi planlanmakta mıdır? SORU 3- X-RAY taraması için 1750 TL ek ücret alınması ve konteynerin başka bir limana taşınması için her iki yönde ulaşım için toplam 5000 TL taşıma bedeli istenmesi yasal mıdır? Bu ücretlendirme hangi mevzuata dayanmaktadır? SORU 4- Nakliye ve lojistik sektöründe ihracatçı firmaları mağdur eden bu tür uygulamaların önlenmesi için bakanlığınız tarafından herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır? SORU 5- Yükümlülüklerini yerine getiren, vergilerini düzenli ödeyen ve ihracat yapan işletmelerin keyfi uygulamalar nedeniyle zarara uğramasının önüne geçilmesi adına, bu süreçlerin daha şeffaf ve öngörülebilir hale getirilmesi için ne gibi adımlar atılması planlanmaktadır? Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611 ## Bakanlığın cevabı İlgi (o: 21.02.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1586833 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU tarafından verilen 7/24169 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (1 sayfa) Telefon No: 3124491475 Faks No: 3124491475 İnternet Adresi: www.ticaret. gov.tr TİCARET BAKANLIĞI Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'na Ait 7/24169 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1. 5) X-ray araç ve konteyner tarama sistemleri gümrüklü yer ve sahalarda kaçakçılıkla mücadele amacıyla kullanılan teknik sistemlerdendir. Söz konusu kaçakçılıkla mücadele faaliyetleri kapsamında, Bakanlığımızca x-ray taramalarından kaynaklanan herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Gümrük kapıları ile gümrük işlemlerinin gerçekleştirildiği liman sahalarında gerek kaçakçılıkla mücadelede etkinliğin artırılması gerekse gümrük operasyon süreçlerinin hızlı ve etkili şekilde sürdürülmesi amacıyla, Bakanlığımızca ihtiyaca yönelik olarak farklı modellerde x-ray tarama sistemleri temin edilmekte ve kullanılmaktadır. Gümrüklü sahaların işlem hacmi ve olası risk durumları da değerlendirilmek suretiyle tarama sistemi planlamaları gerçekleştirilmekte ve bütçe olanakları dahilinde sahalarımızdaki tarama sistemleri mevcudu nitelik ve sayı noktasında düzenli olarak geliştirilmektedir. Kaçakçılık fiilleriyle mücadele kapsamında kullanılan önemli enstrümanlardan olan xray taramaları ve taramaya konu araç ve konteynerlerin başka bir limana nakliyesi durumlarında Bakanlığımızca tahsil edilen herhangi bir ücret bulunmamaktadır. Öte yandan, ihraç eşyasının iç gümrüğe uğramaksızın izinli gönderici firmanın kendi tesislerinden doğrudan sınır gümrük idaresine sevk edilmesine imkân sağlayan izinli gönderici uygulaması kapsamında, hem ihracatçı hem de lojistik firmalarının gümrük işlemleri daha hızlı ve düşük maliyetler ile gerçekleştirilmektedir. Bakanlığımızca gümrük yükümlülüklerini yerine getiren, düzenli kayıt tutan, mali yeterlilik, emniyet ve güvenlik standartlarına sahip bulunan, belirli bir dış ticaret hacmine veya sabit sermaye yatırımına sahip güvenilir firmalara yetkilendirilmiş yükümlü ve onaylanmış kişi statüsü kapsamında gümrük işlemlerinde birtakım kolaylıklar sağlanmaktadır. Bu kapsamda, söz konusu statüleri almaya hak kazanan firmalarımızın ihracat beyannameleri yeşil ve mavi hattan işlem görmekte olup, gümrük işlemlerinde diğer firmalara göre daha az muayene ve kontrole tabi tutulmaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “Konteynerlerinin X-RAY cihazından geçirilmesinin ihracatçılar için oluşturduğu ek maliyete ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24169, 13 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24169-konteynerlerinin-x-ray-cihazindan-gecirilmesinin-ihracatcilar-icin-olusturdugu-ek-maliyete (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/596b6343-d924-4b84-be2c-019504997b76 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.