# 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası yıkılan binalar ile yapılması planlanan konutların akıbetine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/24205
- **Veren:** Ahmet Eşref Fakıbaba (İYİ Parti, Ankara)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 17 Şubat 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 21 Nisan 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1befc5dd-dd20-43cc-b0da-01951825d974
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24205-6-subat-2023-tarihli-kahramanmaras-merkezli-depremler-sonrasi-yikilan-binalar-ile-yapilmas

> Ahmet Eşref Fakıbaba (İYİ Parti), 17 Şubat 2025 tarihinde 7/24205 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 21 Nisan 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddeleri gereğince Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

ALM

6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli meydana gelen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremler, Türkiye'yi derinden sarsan büyük bir felakete yol açtı. Bu depremler, 11 ilde milyonlarca insanı etkileyerek ağır yıkımlara ve büyük can kayıplarına neden oldu. Sadece konutlar değil; tarihi ve kültürel yapılar, okullar, idari binalar, hastaneler ve oteller de ciddi hasar aldı.

Bu felaket, Türkiye'nin yapı denetim sistemindeki ciddi eksiklikleri bir kez daha gözler önüne serdi. Eski binaların yetersiz denetimi, yönetmeliklere uyulmaması ve imar aflarıyla kaçak veya güvensiz yapıların yasallaştırılması, depremin yıkıcı etkilerini daha da artırdı. Tüm bu ihmaller, sorumluların net bir şekilde belirlenmesini zorlaştırdı.

Depremin üzerinden iki yıl geçmiş olmasına rağmen, birçok depremzede hâlâ konteynerlerde yaşamını sürdürüyor. Oysa 31 Mart 2023'te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yaptığı açıklamada bir yıl içinde 319 bin konutun teslim edileceğini ve toplamda 650 bin yeni konut inşa edileceğini duyurmuştu. Ancak aradan geçen zamana rağmen, depremzedelerin barınma sorunu tam anlamıyla çözülebilmiş değil ve yeterli ilerleme kaydedilemedi.

Bu bilgiler doğrultusunda;

1. 6 Şubat depremlerinde iller ve ilçeler bazında kaç münferit yapı yıkılmıştır?

2. Yıkılan binaların kaçı 1999 depreminden sonra yapılmıştır? Bu binalar deprem yönetmeliğine uygun mu yapılmış? Yönetmeliğe uygun yapıldıysa neden yıkılmıştır?

3. Şu ana kadar depremzede vatandaşlarımıza kaç konut teslim edildi ve il ve ilçelere göre dağılımı nasıldır?

4. Deprem bölgesinde kaç konteyner kent kuruldu ve hala konteyner kentlerde yaşayan kaç aile vardır?

5. İmar barışı kapsamında yasal statü kazanan binalardan kaçı depremde yıkıldı?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

6 Şubat 2023 'te Kahramanmaraş merkezli meydana gelen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremler, Türkiye'yi derinden sarsan büyük bir felakete yol açtı. Bu depremler, 11 ilde milyonlarca insanı etkileyerek ağır yıkımlara ve büyük can kayıplarına neden oldu. Sadece konutlar değil; tarihi ve kültürel yapılar, okullar, idari binalar, hastaneler ve otellerde ciddi hasar aldı.

Bu felaket, Türkiye'nin yapı denetim sistemindeki ciddi eksiklikleri bir kez daha gözler önüne serdi. Eski binaların yetersiz denetimi, yönetmeliklere uyulmaması ve imar aflarıyla kaçak veya güvensiz yapıların yasallaştırılması, depremin yıkıcı etkilerini daha da artırdı. Tüm bu ihmaller, sorumluların net bir şekilde belirlenmesini zorlaştırdı.

Depremin üzerinden iki yıl geçmiş olmasına rağmen, birçok depremzede hâlâ konteynerlerde yaşamını sürdürüyor. Oysa 31 Mart 2023'te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yaptığı açıklamada bir yıl içinde 319 bin konutun teslim edileceğini ve toplamda 650 bin yeni konut inşa edileceğini duyurmuştu. Ancak aradan geçen zamana rağmen, depremzedelerin barınma sorunu tam anlamıyla çözülebilmiş değil ve yeterli ilerleme kaydedilemedi.

Bu bilgiler doğrultusunda;

I- 6 Şubat depremlerinde iller ve ilçeler bazında kaç münferit yapı yıkılmıştır?

2- Yıkılan binaların kaçı 1999 depreminden sonra yapılmıştır? Bu binalar deprem yönetmeliğine uygun mu yapılmış? Yönetmeliğe uygun yapıldıysa neden yıkılmıştır?

3- Şu ana kadar depremzede vatandaşlarımıza kaç konut teslim edildi ve il ve ilçelere göre dağılımı nasıldır?

4- Deprem bölgesinde kaç konteyner kent kuruldu ve hala konteyner kentlerde yaşayan kaç aile vardır?

5- İmar barışı kapsamında yasal statü kazanan binalardan kaçı depremde yıkıldı?

CEVAPLAR

6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve "Asrın Felaketi" olarak nitelendirilen 7.7 ve 7.6 şiddetindeki depremler sonucu deprem bölgesindeki illerimizde oluşan hasarların giderilmesi, inşa ve ihya çalışmaları; ilgili mevzuatları çerçevesinde Bakanlığımız ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve yapım faaliyetlerine iştirak eden Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) işbirliğinde sürdürülmektedir.

Bu itibarla, 7269 sayılı Kanun kapsamındaki hak sahipleri için uygun konumlarında belirlenen yeni yerleşim alanlarında Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) koordinasyonunda üretilen yeni bağımsız birimler (toplu konutlar veya alanın özelliğine göre köy konutları) hak sahiplerine sunulmakta, ayrıca hasarın yoğun şekilde yaşandığı kent merkezleri (Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Gaziantep, Osmaniye İllerimiz başta olmak üzere) önceliğinde belirlenen alanlardaki kentsel dönüşüm uygulamaları 6306 sayılı Kanun kapsamında Bakanlığımız Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından süratle devam edilmekte olup, bu çalışmaların yanı sıra 7452 sayılı Kanun kapsamında depremden etkilenen ilimizdeki orta ve üzeri hasarlı olarak tespit edilen yapıların yerinde yeniden yapılmasına yönelik hibe ve kredi destekleri sağlanmaktadır.

Bu çerçevede yapım faaliyetleri tamamlanarak haksahiplerine teslim edilen bağımsız birimlerin yanı sıra önümüzdeki süreç dâhilinde, 6306 sayılı Kanun kapsamında kent merkezleri önceliğinde Bakanlığımız Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca sürdürülen kentsel dönüşüm faaliyetleri ve 7452 sayılı Kanun kapsamında sağlanan hibe ve kredi destekleri ile yürütülen yerinde dönüşüm uygulamalarıyla; kültürüne ve tarihi dokusuna, sosyolojisine, demografik yapısına uygun inşa ve ihya faaliyetleri sonucu geçici barınma koşullarında ikamet eden vatandaşların deprem felaketinin olumsuz etkilerinden kurtarılarak, kalıcı konut ve ticarethanelerine kavuşturulması ve gündelik hayata süratle dönülmesi sağlanacaktır.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16? ncı maddesi kapsamında Yapı Kayıt Belgeleri ilk etapta beyan esasına dayalı olarak alındığından yapıların ada, parsel, adres, yapı/arsa alanı, kullanım amacı, kat sayısı vb. bilgilerinde hata yapılması söz konusu olabilmektedir. Bu sebeple Yapı Kayıt Belgeleri Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esasların 10" uncu maddesinin (1) inci fıkrasında yer alan "Yapı Kayıt Belgesi verilmesine ilişkin iş ve işlemler Bakanlık tarafından denetlenebilir." hükmü çerçevesinde denetlenmekte, bu suretle hatalı beyan içeren belgelerin düzeltilmesi sağlanmakta, Yapı Kayıt Belgesi düzenlenemeyecek yapılar için alınmış olan belgeler ise iptal edilmektedir. Ancak halihazırda Bakanlığımızca yürütülen denetleme süreci tamamlanmadığı için, denetimden geçmemiş birçok belgedeki ada, parsel ve adres beyanın doğru olduğu varsayımı ile bahse konu yapıların yerinde incelemesi yapılmadan deprem nedeniyle hasar gören yapılardan hangileri için Yapı Kayıt Belgesi alındığı hususunun tespit edilebilmesi halihazırda mümkün değildir.

---

**Kaynak gösterme:** Ahmet Eşref Fakıbaba (İYİ Parti, Ankara). “6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası yıkılan binalar ile yapılması planlanan konutların akıbetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24205, 17 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24205-6-subat-2023-tarihli-kahramanmaras-merkezli-depremler-sonrasi-yikilan-binalar-ile-yapilmas (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1befc5dd-dd20-43cc-b0da-01951825d974

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
