# Belevi-Tire İl Yolu Projesi'nin çevresel etkilerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/24277
- **Veren:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir)
- **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu)
- **Veriliş tarihi:** 19 Şubat 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 69 gün sonra, 29 Nisan 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bfd5a095-ac60-48d7-a662-01952209c2e9
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24277-belevi-tire-il-yolu-projesi-nin-cevresel-etkilerine-iliskin

> Mustafa Bilici (Yeni Yol), 19 Şubat 2025 tarihinde 7/24277 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 69 gün sonra, 29 Nisan 2025).

## Önerge metni

Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALOĞLU tarafından ya olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

18/02/2025

İzmir'in Tire ilçesine bağlı Çayırlı Köyü'nde yürütülen Belevi-Tire İl Yolu Projesi kapsamında yapılan acele kamulaştırma işlemleri sonucunda, köylülerin binlerce zeytin ve incir ağacının bulunduğu araziler risk altına girmiştir. Projenin başlangıçta köyün altındaki düz ovadan geçeceği belirtilirken, sonradan yapılan değişiklikle zeytinlik ve incir bahçelerinin bulunduğu alanların kamulaştırıldığı iddia edilmektedir. Bu durum, köylülerin geçim kaynaklarını tehdit etmekte ve tarımsal üretime zarar vermektedir.

Bölge halkı, acele kamulaştırma kararının ve proje güzergahındaki değişikliklerin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle yürütmeyi durdurma davası açmış ve kamuoyunda projenin şeffaflığına dair ciddi soru işaretleri oluşmuştur. Ayrıca, projenin çevresel etkileri konusunda detaylı bir değerlendirme yapılmadan, ağaç kesimleri ve yol açma çalışmaları başlatılmıştır.

Bu bilgilendirme ışığında:

1. Belevi-Tire İl Yolu Projesi'nin güzergahı neden değiştirilmiştir? İlk etapta farklı bir alan planlanmışken, sonradan zeytinliklerin ve incir bahçelerinin kamulaştırılmasına neden ihtiyaç duyulmuştur?

2. Acele kamulaştırma sürecinde köylülerin itirazları dikkate alınmış mıdır? Yerel halkın rızasının alınması yönünde herhangi bir bilgilendirme veya müzakere süreci işletilmiş midir?

3. Zeytinliklerin ve tarım arazilerinin korunmasına yönelik olarak Bakanlığınızın belirlediği standartlar nelerdir? Tarımsal üretime zarar vermeden alternatif güzergah belirleme konusunda bir değerlendirme yapılmış mıdır?

4. Proje kapsamında Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) süreci tamamlanmış mıdır? Yol güzergahı değişikliği sonrası ÇED raporunda yeni bir düzenleme yapılmış mıdır?

5. Belevi-Tire İl Yolu Projesi'nde, ormanlık ve tarım arazilerini koruyarak güzergah değişikliği yapılması mümkün müdür? Bu yönde bir revizyon planlanmakta mıdır?

E-mail: mustafa.bilici((tbmm.gov.tr

Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA

## Bakanlığın cevabı

Belevi-Tire İl Yolu proje güzergâhında herhangi bir değişiklik bulunmamaktadır. Yol güzergahı üzerinde; Tire ilçesi, Çayırlı, İbni Melek, Hisarlık ve Turan mahalleleri sınırları içerisinde kalan taşınmazlardan, yol yapım çalışmalarının tamamlanması için ihtiyaç duyulan kısımlarının kamulaştırma işlemlerinin Acele Kamulaştırma yöntemiyle yapılması için Cumhurbaşkanlığı Kararı alınmıştır.

Ancak bahse konu güzergahta Karayolları Genel Müdürlüğünce Kamu Yararı Kararına istinaden öncelikle kamulaştırmaya konu taşınmaz sahipleri ile 24-25.02.2025 tarihlerinde pazarlık görüşmeleri yapılmış olup yaklaşık 9050 oranında anlaşma sağlanmıştır. Kamulaştırma İşlemleri İlgili Kadastro ve Tapu Müdürlüğünde devam etmekte olup ferağ işlemlerinin tamamlanmasına müteakip ödeme süreci başlayacaktır. Anlaşma sağlanamayan taşınmaz sahiplerine yönelik ise alınan Acele Kamulaştırma kararı doğrultusunda işlem yapılacaktır.

Güzergâh belirlenmesi aşamasında mevcut yapılaşma, imar durumu, tarımsal amaçlı kullanım alanları ve topoğrafik durum değerlendirilerek Karayolları Tasarım Kriterleri çerçevesinde gerekli Kurum izinleri alınarak yol projesi tasarlanmıştır.

Diğer yandan; (Belevi-Tire) Ayrım-Ödemiş İl Yolu projesine yönelik devam eden yenileme çalışmalarında 17.07.2008 tarihli ve 26939 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği ile 30.06.2011 tarihli ve 27980 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan ÇED Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik çerçevesinde incelenerek söz konusu yenileme çalışmalarında ÇED Yönetmeliği hükümlerinin uygulanmasına gerek bulunmadığı tespit edilmiştir.

Abdulkadir URALOĞLU
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Belevi-Tire İl Yolu Projesi'nin çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24277, 19 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24277-belevi-tire-il-yolu-projesi-nin-cevresel-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bfd5a095-ac60-48d7-a662-01952209c2e9

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.