# Emekli maaşlarının hesaplanmasında kullanılan gösterge sisteminin yeniden düzenlenmesi talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/24381
- **Veren:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 21 Şubat 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 252 gün sonra, 31 Ekim 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f04dba52-bccc-4557-8880-01953cf6e6bf
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24381-emekli-maaslarinin-hesaplanmasinda-kullanilan-gosterge-sisteminin-yeniden-duzenlenmesi-tal

> Ömer Fethi Gürer (CHP), 21 Şubat 2025 tarihinde 7/24381 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 252 gün sonra, 31 Ekim 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sn. Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Saygılarımla. 20.02.2025

Ömier Fethi Gürer

Aralık 2024 ile Ocak 2025 döneminde emekli olanlar arasında 930 oranında maaş farkı bulunmaktadır. Emekli aylıklarının hesaplanmasındaki bu eşitsizlik, mevcut sistemde adaletin sağlanamadığını ortaya koymaktadır.

2008 yılında AKP iktidarı tarafından getirilen kök aylık hesaplamasındaki ciddi kayıplar, emekliler arasında büyük mağduriyetler yaratmıştır. Bu nedenle, emekli maaşlarında adil bir sistem oluşturulması için düzenlemeler yapılması gerekmektedir.

Bu kapsamda :

1. İntibak düzenlemesi konusunda nasıl bir çalışma yürütülmektedir?

2. Emekli maaşlarının hesaplanmasında kullanılan gösterge sisteminin yeniden düzenlenmesi planlanmakta mıdır?

3. 2000 yılı öncesindeki gösterge sistemine geri dönülmesi için bir çalışma yapılması gündemde midir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 03.03.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1591250 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi GÜRER tarafından yöneltilen 7/24381 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"9510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 4. Maddesinin birinci fikrasını (a) bendi (4/1-(a)) ve (b) bendi (4/1-(b)) kapsamında yaşlılık sigortasından aylığa hak kazanmanın genel koşulları ile aylık hesap yöntemleri 08.09.1999 tarihine kadar 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun ilgili hükümlerine göre belirlenmekteyken söz konusu sosyal sigorta kurumlarının aktif-pasif analizlerinin yapılması sonucunda aktüeryal dengelerinin ve sürdürülebilirliklerinin sağlanması için 4447 sayılı Kanunla 09.09.1999 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları ile aylık hesaplama yöntemleri tekrar düzenlenmiş ve son olarak aynı gerekçelerle ve farklı statülerdeki sigortalıların tek bir çatı altında toplanarak aynı koşullara tabi olmalarını sağlamak amacıyla 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun ile yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları nihai halini almıştır. Ancak, 4447 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce sigortalılık başlangıcı olanların mevcut hakları korunmuştur. Dolayısıyla, 08.09. 1999 tarihi ve öncesi, 09.09.1999 ila 30.04.2008 tarihleri arası ve 01.05.2008 tarihi ve sonrasında ilk defa sigortalı olanların aylıklarının farklı yöntemlerle hesaplanıyor olması eşitsizlik olarak değil; 4447 sayılı ve 5510 sayılı Kanunların yürürlük tarihlerinden önce sigortalılık başlangıcı olanların kazanılmış haklarının korunması olarak değerlendirilmelidir.

Sosyal Güvenlik Kurumunca, sigortalılığı 2008/Ekim (hariç) öncesi başlayıp, 2008/Ekim (dahil) sonrası tahsis talebinde bulunan 4/1-(a) ve 4/1-(b) kapsamındaki sigortalıların aylıkları; gösterge veya basamak sistemi, 4447 sayılı Kanunla getirilen sistem ve 53510 sayılı Kanun ile getirilen yeni sistemin birleşiminden oluşan karma sisteme göre hesaplanmakta olup, aylık bağlama sistemlerinde yıllar itibarıyla değişiklikler yapılmakla birlikte, sigortalılara, aylık talebinde bulundukları tarihte mevcut prim ödeme gün sayıları, prime esas kazançları, prime esas kazançlarının güncellenmesinde kullanılan güncelleme katsayısı ve yaşları gibi emekliliğe esas parametreleri dikkate alınmak suretiyle, yürürlükte bulunan emeklilik sistemi kurallarına göre aylık bağlanmakta, sigortalının dönemler itibarıyla geçen prim ödeme gün sayıları ve prime esas kazançları ile tahsis talep tarihleri bağlanacak aylığı belirlemekte, dolayısıyla bağlanacak aylıklar da sadece güncelleme katsayısı sebebiyle değil, aylık hesaplama oparametrelerindeki farklılıklar sebebiyle her bir sigortalının durumuna göre farklılaşabilmektedir.

Diğer taraftan, aylık miktarında önemli parametrelerden bir diğeri olan aylık bağlama oranı prim ödeme gün sayısına göre belirlenmektedir. 2000 ve 2008 yıllarında yapılan reformlar ile emeklilik sisteminde sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için prim-aylık arasındaki bağ güçlendirilmiştir. Sistemde daha uzun süre kalanın ve daha yüksek prim ödeyenin karşılığını alacağı mali yönden sürdürülgiilir bir sistem kurgulanmıştır. Sistemde kalma süresi uzadıkça aylık bağlama oranı da "

Prot. Dr. Vedat IŞFKHAN

Bakan Çankaya / ANKARA Tel:4312) 296 — 71 68

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Emekli maaşlarının hesaplanmasında kullanılan gösterge sisteminin yeniden düzenlenmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24381, 21 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24381-emekli-maaslarinin-hesaplanmasinda-kullanilan-gosterge-sisteminin-yeniden-duzenlenmesi-tal (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f04dba52-bccc-4557-8880-01953cf6e6bf

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
