# Olası bir depreme karşı ceza infaz kurumlarında alınan önlemlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/24388
- **Veren:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 21 Şubat 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 59 gün sonra, 21 Nisan 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa271a0a-5128-4530-be68-0195380fa9ec
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24388-olasi-bir-depreme-karsi-ceza-infaz-kurumlarinda-alinan-onlemlere-iliskin

> Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 21 Şubat 2025 tarihinde 7/24388 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 59 gün sonra, 21 Nisan 2025).

## Önerge metni

HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİS GRUP BAŞKANLIĞI say... 6.1

Tarihi. 22202 24388

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPNA

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM ? tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim 20.02.2025.

Son günlerde ardı ardına gerçekleşen depremlerle birlikte depreme dayanıklı, güvenli şehirlerin inşa edilmesi ve deprem sonrası krizlere yönelik çalışmaların yapılması gerektiği kamuoyunda sıkça tartışılmaya başlanmıştır. Ancak ceza infaz kurumları ve diğer kapalı kurumlar maalesef gerektiği kadar bu gündemdeki yerini alamamıştır.

Son dönemde, deprem olasılıklarının çokça gündeme geldiği Marmara ve Ege Bölgesinde, 26's1 İstanbul'da, 22'si İzmir'de olmak üzere toplam 202 ceza infaz kurumu. bulunmaktadır. Türkiye?deki 405 ceza infaz kurumunda ise yaklaşık 400 bin mahpus tutulmaktadır. Bununla birlikte kurumlarda çalışan personel, yerleşkelerin içindeki lojmanlarda yaşayan kişiler ve çalışanlar eklendiğinde bu sayı en az 500.000 olmaktadır.

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ve alt mevzuatta alınmayan tedbirler dolayısıyla deprem, yangın ve sel gibi olayların felakete dönüşmesi durumunda isyan, firar gibi güvenlik sorunu teşkil edebilecek olaylar birlikte düzenlenmiştir. Ancak bu mevzuatta bakıldığında, yaşanacak doğa olayının alınmayan önlemler nedeniyle bir afete, felakete dönüşmesi anında mahpusların yaşam hakkı, vücut bütünlüğü ve sonrasında insan onuruna yakışır bir şekilde muamele görme hakkından daha çok güvenlik politikalarına öncelik verildiği görülmektedir.

Yaşam hakkını geri plana atan mevzuat ve güvenlikçi bakış açısı, toplamda 11 ili doğrudan etkileyen 6 Şubat depremlerinde yarattığı sonuçlarla net bir şekilde görülmüştür. Ceza infaz / kurumlarında göçük ve benzeri sebeplerle hayatını kaybeden mahpus bulunmazken güvenlik gerekçesi ile yapılan müdahaleler esnasında 9 mahpus yaralanmış, ateşli silahla yaralanan 3 mahpus ise hayatını kaybetmiştir.

Bu bağlamda;

1. Ceza infaz kurumlarında can kayıplarına yol açabilecek olası bir deprem sonrası uygulanacak afet müdahale planınız var mı?

2. Ceza infaz kurumları ile personel lojmanları ve eklentileri depreme dayanıklı mıdır?

.3- Acil durum ekiplerinin müdahalesine yönelik bir müdahale planı var mıdır, nedir?

4- Mahpusların alınacağı güvenli bölgeler, bu bölgelerin kapasiteleri, iklim koşulları uyumu ve acil tıbbi ve insani ihtiyaçların nasıl karşılanacağına yönelik müdahale planı ve hazırlığınız var mıdır?

S- Kurumda bulunan yaşlılar, çocuklar, engelliler, ciddi sağlık sorunları olanlar, hamile kadınlar, anneleriyle birlikte kalan çocuklar gibi özel ihtiyaçları olan mahpuslara yönelik afet müdahale planı ve hazırlığınız var mıdır?

6- Ceza infaz kurumu personelinin ailelerine ulaşılması ve yerlerine depremden etkilenmemiş personelin aktarılmasına yönelik acil müdahale planlaması yapılmış mıdır?

7- Elektrik, temiz su, yiyecek, temizlik malzemesi gibi temel ihtiyaçlarının nasıl karşılanacağına dair herhangi bir plan ve hazırlığınız var mı?

8- Mahpusların aileleri, avukatları ve sağlık birimleriyle iletişim kurmaları ve deprem hakkında haber almalarının sağlanmasına yönelik plan ve hazırlığı var mıdır?

9- Mahpuslara ve infaz koruma memurlarına yönelik afet ve acil durum eğitimi veriliyor mu? Bu eğitimlerin sıklığı ve içeriği nedir?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Son günlerde ardı ardına gerçekleşen depremlerle birlikte depreme dayanıklı, güvenli şehirlerin inşa edilmesi ve deprem sonrası krizlere yönelik çalışmaların yapılması gerektiği kamuoyunda sıkça tartışılmaya başlanmıştır. Ancak ceza infaz kurumları ve diğer kapalı kurumlar maalesef gerektiği kadar bu gündemdeki yerini alamamıştır.

Son dönemde, deprem olasılıklarının çokça gündeme geldiği Marmara ve Ege Bölgesinde, 26'sı İstanbul'da, 22'si İzmir'de olmak üzere toplam 202 ceza infaz kurumu bulunmaktadır. Türkiye'deki 405 ceza infaz kurumunda ise yaklaşık 400 bin mahpus tutulmaktadır. Bununla birlikte kurumlarda çalışan personel, yerleşkelerin içindeki lojmanlarda yaşayan kişiler ve çalışanlar eklendiğinde bu sayı en az 500.000 olmaktadır.

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ve alt mevzuatta alınmayan tedbirler dolayısıyla deprem, yangın ve sel gibi olayların felakete dönüşmesi durumunda isyan, firar gibi güvenlik sorunu teşkil edebilecek olaylar birlikte düzenlenmiştir. Ancak bu mevzuatta bakıldığında, yaşanacak doğa olayının alınmayan önlemler nedeniyle bir afete, felakete dönüşmesi anında mahpusların yaşam hakkı, vücut bütünlüğü ve sonrasında insan onuruna yakışır bir şekilde muamele görme hakkından daha çok güvenlik politikalarına öncelik verildiği görülmektedir.

Yaşam hakkını geri plana atan mevzuat ve güvenlikçi bakış açısı, toplamda 11 ili doğrudan etkileyen 6 Şubat depremlerinde yarattığı sonuçlarla net bir şekilde görülmüştür. Ceza infaz kurumlarında göçük ve benzeri sebeplerle hayatını kaybeden mahpus bulunmazken güvenlik gerekçesi ile yapılan müdahaleler esnasında 9 mahpus yaralanmış, ateşli silahla yaralanan 3 mahpus ise hayatım kaybetmiştir.

Bu bağlamda;

1. Ceza infaz kurumlarında can kayıplarına yol açabilecek olası bir deprem sonrası uygulanacak afet müdahale planınız var mı?

2. Ceza infaz kurumları ile personel lojmanları ve eklentileri depreme dayanıklı mıdır?

3. Acil durum ekiplerinin müdahalesine yönelik bir müdahale planı var mıdır, nedir?

4. Mahpusların alınacağı güvenli bölgeler, bu bölgelerin kapasiteleri, iklim koşulları uyumu ve acil tıbbi ve insani ihtiyaçların nasıl karşılanacağına yönelik müdahale planı ve hazırlığınız var mıdır?

5. Kurumda bulunan yaşlılar, çocuklar, engelliler, ciddi sağlık sorunları olanlar, hamile kadınlar, anneleriyle birlikte kalan çocuklar gibi özel ihtiyaçları olan mahpuslara yönelik afet müdahale planı ve hazırlığınız var mıdır?

6. Ceza infaz kurumu personelinin ailelerine ulaşılması ve yerlerine depremden etkilenmemiş personelin aktarılmasına yönelik acil müdahale planlaması yapılmış mıdır?

7. Elektrik, temiz su, yiyecek, temizlik malzemesi gibi temel ihtiyaçlarının nasıl karşılanacağına dair herhangi bir plan ve hazırlığınız var mı?

8. Mahpusların aileleri, avukatları ve sağlık birimleriyle iletişim kurmaları ve deprem hakkında haber almalarının sağlanmasına yönelik plan ve hazırlığı var mıdır?

9. Mahpuslara ve infaz koruma memurlarına yönelik afet ve acil durum eğitimi veriliyor mu? Bu eğitimlerin sıklığı ve içeriği nedir?

CEVAP

Önergede yer alan hususlarla ilgili olarak İçişleri Bakanlığı ( Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı) ve Adalet Bakanlığı'ndan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Olası bir depreme karşı ceza infaz kurumlarında alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24388, 21 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24388-olasi-bir-depreme-karsi-ceza-infaz-kurumlarinda-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa271a0a-5128-4530-be68-0195380fa9ec

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
