# Zararlı bakteri içermesi sebebiyle ülkemize iade edilen tarım ürünlerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/24466
- **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 21 Şubat 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 130 gün sonra, 1 Temmuz 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b7af392d-af48-4aea-b665-01953d149223
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24466-zararli-bakteri-icermesi-sebebiyle-ulkemize-iade-edilen-tarim-urunlerine-iliskin

> Ali Karaoba (CHP), 21 Şubat 2025 tarihinde 7/24466 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 130 gün sonra, 1 Temmuz 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın T.C Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

17.02.2025 tarihinde ulusal basına da yansıyan haberlere göre Tunus, Türkiye'den ihraç ettiği 2 bin 500 ton patatesi insan sağlığı açısından tehlikeli bulduğu bakterileri barındırdığı gerekçesiyle iade etmiştir. İade edilen patateslerin imhasına Mersin'in Tarsus ilçesindeki TURYAM Geri Kazanım ve Bertaraf Tesisinde başlandığı duyurulmuştur.

Bu haberle birlikte Türkiye, dünyanın birçok farklı bölgesine ihraç ettiği gıda ürünlerinde sürekli eksiklik bir şekilde iade haberleriyle karşılaşmakta, bu durum Bakanlığın denetimlerindeki leri ve Türkiye'de yaşayan vatandaşlarımızın sağlığı ile ilgili ciddi endişeler doğurmaktadır.

İç piyasaya dağıtılan patateslerde de benzer şekilde insan sağlığını tehdit eden bakterilere rastlanmakta mıdır?

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın patates üretimindeki denetimleri "nelerdir? Bu denetimlerin yapılmaması durumundaki cezai yaptırımlar nelerdir?

Türkiye'den yurtdışına ihraç edilmeden önce gıdalar üzerinde yapılan sağlık analizlerini Bakanlık mı özel kuruluşlar mı gerçekleştirmektedir? Bu denetimlerin sıklığı, kriterleri ve bu denetimler sonunda zararlı olduğu tespit edilen gıdaların akıbeti nedir?

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın eksik, hatalı ya da kriterlere uygun gerçekleştirmediği denetimleri sonucunda Türkiye'nin gıda ihracatıyla ilgili itibarının zedelenmesi konusunda zarar tespit çalışması bulunmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Tunus'tan iade edilen patateslerde tespit edilen Patateste Kahverengi Çürüklük (Ralsfonia solanacearum) ve Patates Halka Çürüklüğü (Clavibacter sepedenecus) bakteriyel hastalıkları ülkemizde sınırlı alanlarda bulunmaktadır. Bu hastalıklar yalnızca patateste çürüklük ve bozulmalara neden olmaktadır.

Yemeklik patates denetim planı kapsamında bitki sağlığı kontrolleri yapılmaktadır. Karantinaya tabi zararlı organizma tespiti halinde ilgili mevzuat kapsamında gerekli karantina tedbirleri alınmaktadır.

Bitki, bitkisel ürünler ülkemizden yurtdışına ihraç edilmeden önce bitki sağlığı konusundaki laboratuvar analizleri, alıcı ülkenin bitki sağlığı şartlarına göre zirai karantina müdürlükleri, zirai mücadele araştırma enstitüsü müdürlükleri, ormancılık araştırma enstitüsü müdürlükleri ile Bakanlıkça yetkilendirilmiş diğer araştırma enstitüsü müdürlüklerinde yapılır.

Denetimlerin kriterleri ve analiz sıklıkları alıcı ülkelerin bitki sağlığı ve gıda güvenliği gerekliliklerine göre belirlenmektedir. Analiz sonucunda kriterleri karşılamayan ürünler için bitki sağlık sertifikası düzenlenmemektedir.

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile bu Kanun'a dayanan Bitki Karantina Yönetmeliği kapsamında ve ilgili mevzuat doğrultusunda resmi kontroller tamamlandıktan sonra sadece denetim sonuçları uygun olan ürünlere ihracat izni verilmektedir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Zararlı bakteri içermesi sebebiyle ülkemize iade edilen tarım ürünlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24466, 21 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24466-zararli-bakteri-icermesi-sebebiyle-ulkemize-iade-edilen-tarim-urunlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b7af392d-af48-4aea-b665-01953d149223

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
