# Cumhurbaşkanlığının sunduğu hizmetlerde Kürtçe dilinin kullanımına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/24498
- **Veren:** Mehmet Kamaç (DEM Parti, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Cumhurbaşkanı Yardımcılığı (Cevdet Yılmaz)
- **Veriliş tarihi:** 24 Şubat 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 5 Mayıs 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4a91ed62-6ef3-404f-93e0-01953c0073fa
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24498-cumhurbaskanliginin-sundugu-hizmetlerde-kurtce-dilinin-kullanimina-iliskin

> Mehmet Kamaç (DEM Parti), 24 Şubat 2025 tarihinde 7/24498 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Cumhurbaşkanı Yardımcılığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 5 Mayıs 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından Anayasanın

98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

7) e

Devletler, idari sınırları içindeki farklı dilleri konuşan halkların varlığını ya tehdit olarak görüp bu dillerin kullanımını kısıtlayacak politikalar geliştirmektedir ya da dil çeşitliliğini korumayı teşvik etmektedir. Türkiye, çok dilli bir halk yapısına sahip olup, anadiller coğrafi olarak yayılmaktadır. Kürtçe gibi dillerin eğitimde ve medya alanında teşvik edilmesi önemlidir. Kürtçe medya, Kürt halkının kimlik ve aidiyet duygusunu pekiştiren önemli bir araçtır. Dil, bir halkın kültürel bağlarını ve tarihini taşıyan önemli bir unsurdur. Medya, bu kimliği görünür kılarak toplumsal kabulü artırabilir. Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyelik süreciyle birlikte, Kürtçe'nin resmi alanda kullanılabilmesi için bazı adımlar atılmaya başlanmıştır. 2009 yılında TRT Kurdi kanalının kurulması, Kürtçe'nin medya alanında yer bulmasına olanak sağlamıştır. Sonrasında, Kürtçe'nin eğitimde seçmeli ders olarak yer alması gibi gelişmeler de yaşanmıştır. Bununla birlikte, Kürtçe'nin kullanımı hala bazı sınırlar içinde kalmakta, resmi belgeler ve kamu hizmetlerinde Türkçe hâkim dil olarak vârlığını sürdürmektedir. Bir dilin yaşaması için ekonomik fayda sağlaması gereklidir; dilin ekonomik değer kazanması, iş gücü ihtiyacı, kültür endüstrisi ve medya kullanımı dilin canlılığını korur. Dolayısıyla Kürtçe için adımlar önemli olsa dahi yetersiz kalacağı aşikardır.

Bu bağlamda:

1. Bakanlığınızın sunduğu kamusal hizmetlerden hangileri Türkçe dışında farklı bir dille sunuluyor? Sunulduğu hizmetlere göre ayrıştırılmış bu diller nelerdir? > Kürtçe bu dillerden biri midir? 0

2. Bakanlığınıza bağlı olup, Kürtçe dil bilme zorunluluğu/yeterliliğiyle istihdam edilen * personel var mıdır? Varsa; bunların mesleklerine göre ayrıştırılmış sayıları kaçtır? e-posta; mehmet.kamacOtbmm.gov.ir

Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat C-203 TBMM/ANKARA

3. Türkçe dışında herhangi bir dil bilme zorunluluğu/yeterliliğiyle istihdam edilen personeliniz var mıdır? Varsa; bu personelin dillere ve mesleklere göre ayrıştırılmış sayıları kaçtır?

4. Bakanlık ve bağlı kuruluşlarının resmi web siteleri Türkçe dışında hangi diller için erişim hizmeti sunmaktadır? Kürtçe bu dillerden biri midir?

5. Bakanlık hizmetleri için geliştirip kullanıma sunduğunuz kaç telefon uygulaması (aplikasyon) vardır? Bunlar Türkçe dışında hangi diller için erişim hizmeti sunmaktadır? Kürtçe bu dillerden biri midir?

6. Bakanlık ve bağlı kuruluşlarının bülten, dergi, plan, rapor gibi basılı dokümanları Türkçe dışında hangi dillerde basılmaktadır? Kürtçe bu dillerden biri midir?

7. Bakanlığınızın toplamakla mükellef olduğu vergilerden, Türkçe dışında bir dil bilme zorunluluğu/yeterliliğiyle sağlanan vergi indirimi uygulaması var mıdır? Varsa bunların dillere göre ayrıştırılmış olarak yararlanıcı işletme ve/veya kişi sayısı kaçtır?

8. Bakanlığınızın burs, hibe/fon dağıtım ve/veya sübvansiyon desteği hizmeti var mıdır? Varsa; herhangi bir dil bilme zorunluluğu/yeterliliğiyle dağıtılan bursların, hibe/ fonların ve/veya sübvansiyonların dillere göre dağılımı nasıldır? Kürtçe bu dillerden biri midir?

9. Bakanlığınızın Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) ile imzalanmış herhangi bir iş birliği protokolü/anlaşması var mıdır? Varsa; bu protokolün/anlaşmanın belge dili nedir? Bu protokolü/anlaşmayı uygulamak, izlemek ve raporlamak için istihdam edilen

Kürtçe bilen kişi sayısı kaçtır?

Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat C-203 TBMM/ANKARA

## Bakanlığın cevabı

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Yayınları, 2018 yılında yayıncılık hayatına başlamış olup, aktif olarak çalışmalarına devam etmektedir. 2020 yılı Mart ayı itibarıyla 160'ı aşkın yayına ulaşan İletişim Başkanlığı Yayınları, Türkçe dilinin yanı sıra Arapça, Arnavutça, Azeri Türkçesi, Boşnakça, Fransızca, İngilizce, İspanyolca, Kazakça, Makedonca, Rusça, Sırpça, Yunanca gibi çeşitli dillerde hazırlanmıştır. "Doğru Habercilik ve Medya Etiği" kitabının Kürtçe çevirisiyle birlikte yayın dili 14'e ulaşmıştır.

Türkiye'nin kamu yayıncılığı yapmakla görevlendirilen tek yayın kuruluşu olan Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu tarafından 11/11/1983 tarihli ve 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununun 21 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Kurum tarafından Türkçe dışında farklı dil ve lehçelerde de yayın yapılabilir." hükmü gereğince farklı dillerde yayın yapılabilmektedir.

Bu kapsamda; Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu bünyesinde 2009 yılında Kürtçe dilinde yayın yapan TRT Kurdi televizyon kanalı ve radyo istasyonu kurulmuştur. Yayınlarda, Kürtçe'nin Kurmanci, Zazaki ve Sorani lehçeleri kullanılmaktadır. Ayrıca söz konusu yayınlara internet ve mobil uygulamalar üzerinden herkes ulaşabilmektedir.

Diyanet İşleri Başkanlığı, din konusunda toplumu aydınlatmak için yaşayan bütün dil ve lehçeleri değerlendirmeye gayret etmektedir. Bu kapsamda 35 farklı dil ve lehçede yapılan Kur'an-ı Kerim Mealleri ve 50 dil ve lehçede yaptığı dini faaliyetleri arasında Kürtçe de yer almaktadır. Ayrıca, Kur'an-ı Kerim ve Kürtçe Meali, Hz. Muhammed'in Hayatı, Hadislerle İslam ve Kur'an Ö greniyorum (Elif-Ba), Kürtçe dilinde yayımlanan başlıca eserlerdir.

Milli Saraylar İdaresi Başkanlığında verilmekte olunan sesli rehberlik hizmeti kapsamında Türkçe dışında, İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca, Rusça, Arapça, Farsça, Japonca, Felemenkçe, Korece, Çince, Ukraynaca, Portekizce (Brezilya) ve İşaret Dili (Türkçe) dillerinde hizmet verilmektedir.

Telefon No : (0312)525 55 55 Fax : (0312) 525 5831

Diğer taraftan Cumhurbaşkanlığı ve Cumhurbaşkanlığına bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarında istihdam edilen personelin statüsü ve niteliklerine, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile anılan Kurumlara ilişkin düzenlemelerin yapıldığı kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde yer verilmektedir.

Cevdet YILMAZ
Cumhurbaşkanı Yardımcısı

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Kamaç (DEM Parti, Diyarbakır). “Cumhurbaşkanlığının sunduğu hizmetlerde Kürtçe dilinin kullanımına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24498, 24 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24498-cumhurbaskanliginin-sundugu-hizmetlerde-kurtce-dilinin-kullanimina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4a91ed62-6ef3-404f-93e0-01953c0073fa

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
