# Ülkeye yasa dışı şekilde sokulmaya çalışılan ve zararlı organizma içeren bitkisel ürünlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/24637
- **Veren:** Türker Ateş (CHP, Bolu)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 26 Şubat 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 140 gün sonra, 16 Temmuz 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3b5a0876-207f-4f3b-87ce-01954351fe83
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24637-ulkeye-yasa-disi-sekilde-sokulmaya-calisilan-ve-zararli-organizma-iceren-bitkisel-urunlere

> Türker Ateş (CHP), 26 Şubat 2025 tarihinde 7/24637 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 140 gün sonra, 16 Temmuz 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yanıtlanması için gereğini arz ederim.

( Türker EŞ Bolu Milletvekili ?

Basına yansıyan haberlerde, son kırk beş gün içerisinde Türkiye'nin çeşitli gümrük kapılarında ülkeye giriş yapmak üzere olan ve tarımsal üretim açısından büyük risk oluşturan virüslü domates tohumlarına yönelik altı farklı operasyon düzenlendiği ifade edilmektedir. Yapılan analizler, bu virüslerin tarım sektörüne ciddi zararlar verebilecek nitelikte olduğunu ve dünya genelinde en tehlikeli tarımsal salgınlar arasında yer aldığını göstermektedir. Bu virüslerin yalnızca tarım üretimini tehdit etmekle kalmayıp, aynı zamanda gıda güvenliğini de tehlikeye atarak halk sağlığını olumsuz etkileyebileceği uzmanlar tarafından ifade edilmektedir. Virüslü tohumların tarıma yayılması, ülkemizin tarımsal verimliliğini düşürebileceği gibi, gıda arzında daralmaya ve fiyat artışlarına da neden olabilecek bir risk teşkil etmektedir.

Bu bağlamda;

1. Türkiye'ye yasa dışı yollarla veya hatalı beyanlarla giriş yapmaya çalışan virüslü tohumların tespitine yönelik olarak 2023 ve 2024 yıllarında toplam kaç kez çalışma yapılmıştır?

2. Son beşyıl içerisinde gümrük kapılarında tespit edilen virüslü veya zararlı organizma içeren bitkisel ürünlerin yıllara göre dağılımı nasıldır? Ni il

3. Tespit edilen virüslü tohumlar veya zararlı organizmaların Türkiye'yö girmesi halinde, bunların tarımsal üretime verebileceği muhtemel zararlar hakkında herhangi bir bilimsel etki analizi çalışması yapılmış mıdır?

4. Ülkemize yönelik benzer tarımsal biyolojik tehditlerin önlenmesine ilişkin olarak alınan tedbirler nelerdir ve bu tedbirler ne sıklıkla güncellenmektedir?

5. Kamuoyuna yansıyan haberlerde, bu virüslere karşı mevcut ilaçlamaların etkili . olmadığı belirtilmektedir. Bu konuda Bakanlığın alternatif. bir mücadele yöntemi veya geliştirdiği özel bir eylem planı bulunmakta mıdır?

TBMM Halkla İlişkiler Binası Üçüncü Kat No: B309 Bakanlıklar / Ankara

## Bakanlığın cevabı

Ticaret Bakanlığı Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü tarafından yasadışı kaçak yollarla girişi tespit edilen ve Bakanlığımızın kontrolü talep edilen sevkiyatlar için bitki sağlığı ve gıda güvenliği kontrolü yapılmaktadır.

Gümrük kapılarında tespit edilen zararlı organizma içeren bitkisel ürünlere yönelik 2021 yılında 3, 2022 yılında 9, 2023 yılında 12, 2024 yılında 57 ve 2025 yılında 24 olmak üzere son 5 yılda toplam 105 bildirim yapılmıştır.

Sınır kapılarında yapılan resmi kontroller sonucunda karantina zararlısı organizmalarla bulaşık bulunan bitki ve bitkisel ürünlerin yurda girişine izin verilmemektedir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Türker Ateş (CHP, Bolu). “Ülkeye yasa dışı şekilde sokulmaya çalışılan ve zararlı organizma içeren bitkisel ürünlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24637, 26 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24637-ulkeye-yasa-disi-sekilde-sokulmaya-calisilan-ve-zararli-organizma-iceren-bitkisel-urunlere (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3b5a0876-207f-4f3b-87ce-01954351fe83

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.