# Türkiye aleyhine AİHM'e yapılan başvurularda yaşanan artışa ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/24794 - **Veren:** Sevda Erdan Kılıç (CHP, İzmir) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 5 Mart 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 21 Nisan 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/423d1705-8538-4d49-95ee-01956652a6d1 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24794-turkiye-aleyhine-aihm-e-yapilan-basvurularda-yasanan-artisa-iliskin > Sevda Erdan Kılıç (CHP), 5 Mart 2025 tarihinde 7/24794 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 21 Nisan 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci TBMM, İçtüzüğünün 96'ncı Maddeleri gereğince Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. / Sevda ERDAN KILIÇ İzmir Milletvekili Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 2024 istatistiklerine göre Mahkeme önünde toplam 60 bin 200 derdest başvuru bulunmaktadır. Bu başvurulardan 21,600'ü yani yüzde 35,4'ü Türkiye'ye aittir. AİHM istatistiklerine göre Uluslararası Mahkeme'ye en fazla başvuruda bulunan ülke Türkiye'dir. Tüm ülkeler açısından 2024 yılında Türkiye'yi 8 bin 150 dosya ile Rusya, 7 bin 700 dosya ile Ukrayna, 3 bin 850 dosya ile Romanya izlemektedir. Verilere göre sadece 2024 yılında AİHM'e Türkiye aleyhine yapılan başvuru sayısı 4 bin 450'dir. AİHM önünde Türkiye?den bekleyen 21 bin 613 başvuru bulunmaktadır. AİHM verilerine göre 2024 yılında toplam 73 yargılama yapılmış, 67 yargılamada en az bir ihlal kararı verilmiştir. Mahkeme, 19 başvuruda özgürlük ve güvenlik hakkı ihlali, 13 • başvuruda adil yargılanma hakkı ihlali tespit etmiştir. Özel hayata ve aile hayatına saygı ihlali, düşünce ve vicdan özgürlüğünün ihlali, ifade özgürlüğünün ihlali, insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele yasağının ihlali konularında da tespitlerde bulunmuştur. Bu kapsamda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne son 10 yılda yapılan başvuru istatistikleri nelerdir? 2. Elimizdeki verilere göre AİHM'e 2012'de 16 bin 876 başvuru yapılmışken; 2024 yılında başvuru sayısı 21 bin 613'e çıkmıştır. Son 10 yılda AİHM'e yapılan başvurulardaki artışın nedeni nedir? LUYgu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yapılan başvurularda tüm ülkeler nezdinde Türkiye, aleyhte en fazla başvuru yapılan ülkedir. Şu an savaş halinde olan Rusya ve Ukrayna ülkeleri dahi Türkiye'den sonra gelmektedir. Yapılan başvuru oranlarında 2023 ve 2022 yıllarında da Türkiye birinci sırada bulunmaktadır. Türkiye?den yapılan başvuru oranlarının aşağı çekilmesine ilişkin olarak Bakanlığınızda ne gibi çalışmalar yapılmaktadır? Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin 2024 yılı boyunca verdiği kararlar arasında en fazla ihlal özgürlük ve güvenlik hakkı ihlali ve adil yargılanma hakkının ihlali konularında verilmiştir. AİHM'in ihlal kararı verdiği alanlar kapsamında ne gibi çalışmalar yapılmıştır? Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2024 yılında yaptığı yargılamalar içinde 67 yargılamada en az bir ihlal tespit etmiştir. Bu tespitlere ilişkin olarak AİHM kararları uygulanmış mıdır? Hangi dava kapsamında hangi kararlar uygulanmıştır? Son beş yılda uygulanmayan AİHM kararları hangileridir? Neden uygulanmamıştır? Bu konuda Türkiye?ye verilen cezalar nelerdir? ## Bakanlığın cevabı 1595879 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, İzmir Milletvekili Sevda Erdan Kılıç tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/24794 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) ise ADALET BAKANLIĞI Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-420-1403/2042 Konu : Yazılı soru önergesi 24 (84 /2025 Sayın Sevda ERDAN KILIÇ İzmir Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/24794 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Bakanlığımız ile Dışişleri Bakanlığı arasında imzalanan 14/11/2011 tarihli işbirliği protokolü gereğince; 01/03/2012 tarihinden geçerli olmak üzere, daha evvel Dışişleri Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) yapılan başvurularda Hükümeti savunma ve AİHM'in ihlâl kararlarının icrası görevi, dış politikayı ilgilendiren başvurular ve Devlet başvuruları için öngörülen istisnalar saklı kalmak kaydıyla, Bakanlığımız tarafından üstlenilmiştir. H- 10/07/2018 tarihli 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 40. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı, Bakanlığımız hizmet birimleri arasında sayılmış olup, anılan Kararnamenin 49. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre; Dışişleri Bakanlığı ile işbirliği yapmak suretiyle, Türkiye Cumhuriyeti aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuruları takip etmek, bu başvurulara ilişkin, ilgili tüm kurum ve kuruluşlardan her türlü bilgi, belge ve görüş istemek, savunmaları hazırlamak ve gerektiğinde oturumlara temsilci göndermekle görevlendirilmiştir. I- AİHM'e yapılan bir başvuru, AİHM tarafından Ülkemize iletildiği zaman bilgi sahibi olunmaktadır. Başvuruların, AİHM tarafından Ülkemize iletilmesi, yapıldığı yıla göre değil, kendi kurduğu sistem çerçevesinde ele alma sırasına göre gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle, AİHM'e hangi yılda kaç başvuru yapıldığı, ancak AİHM tarafından yapılacak bir istatistiki çalışma sonucunda öğrenilebilecek bir konudur. IV- AİHM tarafından Ülkemiz aleyhine verilen kararlara ait istatistiklere Bakanlığımız İnsan Hakları Dairesi Başkanlığının "https://www.inhak.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir. > Yılmaz TUNÇ Bakan UY AP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden PUCCOTN - eTbe18l1. - f8V1160 - İNZİICYZ ile erişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Sevda Erdan Kılıç (CHP, İzmir). “Türkiye aleyhine AİHM'e yapılan başvurularda yaşanan artışa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24794, 5 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24794-turkiye-aleyhine-aihm-e-yapilan-basvurularda-yasanan-artisa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/423d1705-8538-4d49-95ee-01956652a6d1 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.