# TİHEK'in mevsimlik tarım işçilerine yönelik çalışmalarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/24874
- **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **Muhatap:** Cumhurbaşkanı Yardımcılığı (Cevdet Yılmaz)
- **Veriliş tarihi:** 26 Şubat 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 19 gün sonra, 17 Mart 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/74c7cace-022e-4de0-b97f-0195428e01ca
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24874-tihek-in-mevsimlik-tarim-iscilerine-yonelik-calismalarina-iliskin

> Mahmut Tanal (CHP), 26 Şubat 2025 tarihinde 7/24874 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Cumhurbaşkanı Yardımcılığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 19 gün sonra, 17 Mart 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve T.B.M.M. İçtüzüğünün 96. ve 99. paağileleri gereğince talep ederim. 25.02.2025 #

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), 6701 sayılı Kanun ile kurulan, insan haklarının korunması, geliştirilmesi ve eşitliğin sağlanması amacıyla faaliyet gösteren idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişiliğidir. Ancak TİHEK, bugüne kadar Türkiye'de en ağır insan hakları ihlallerine maruz kalan mevsimlik tarım işçileri hakkında kapsamlı bir özel rapor hazırlamamıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 17. maddesi (kişi dokunulmazlığı), 42. maddesi (eğitim hakkı), 49. maddesi (çalışma hakkı), 56. maddesi (sağlık hakkı) ve 60. maddesi (sosyal güvenlik hakkı) çerçevesinde, devletin mevsimlik tarım işçilerinin haklarını güvence altına alması anayasal bir zorunluluktur.

Bilinmelidir ki, mevsimlik tarım işçileri, sigortasız ve düşük ücretle çalıştırılmaktadır. Sağlıksız ve insan onuruna aykırı koşullarda barınmaktadırlar. Mevsimlik tarım işçilerinin temiz su, sağlıklı enerji ve insanca yaşama hakkına erişimleri yoktur. Mevsimlik tarım işçiliğinde, çocuk işçiliği yaygın olup, eğitim hakkı ihlal edilmektedir. Ulaşım koşulları nedeniyle her yıl onlarca mevsimlik tarım işçisi, trafik kazalarında hayatını kaybetmektedir.

Bu kapsamda sorularımın yanıtlanması gerekmektedir:

1. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), bugüne kadar mevsimlik tarım işçileri hakkında herhangi bir özel rapor hazırlamış mıdır? Eğer hazırlamadıysa, gerekçesi nedir?

2. TİHEK"in, mevsimlik tarım işçileriyle ilgili olarak bugüne kadar aldığı başvuru sayısı kaçtır? Kurum tarafından bu başvurulara yönelik kaç inceleme yapılmıştır ve hangi kararlar alınmıştır?

3. Mevsimlik tarım işçilerinin çalışma koşulları, barınma, temiz su ve sosyal güvence gibi temel haklarının ihlal edilmesine yönelik olarak TİHEK tarafından herhangi bir denetim veya raporlama çalışması yapılmış mıdır?

4. Çocuk işçiliğinin yaygın olduğu mevsimlik tarım sektöründe eğitim hakkının ihlal edilmesini önlemek adına TİHEK hangi çalışmaları yürütmüştür? Bu konuda ilgili bakanlıklarla herhangi bir koordinasyon sağlanmış mıdır?

5. Mevsimlik tarım işçilerinin ulaşım güvenliğinin sağlanmasına yönelik olarak TİHEK tarafından herhangi bir rapor hazırlanmış mıdır? Bu konuda İçişleri Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ya da Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile herhangi bir i iş birliği yapılmış mıdır?

6. TİHEK, mevsimlik tarım işçilerinin yaşadığı ağır insan hakları ihlalleri konusunda kapsamlı bir rapor hazırlamayı planlamakta mıdır? Eğer böyle bir çalışma yapılmayacaksa, gerekçesi nedir?

7. Türkiye?de insan hakları konusunda politika üretmekle yükümlü bir kurum olan TİHEK'in, uluslararası insan hakları ihlallerine dair raporlar hazırlarken, Türkiye?deki insan hakları ihlallerine dair rapor hazırlamamasının sebebi nedir? Bu durum, kurumun bağımsızlığı ve tarafsızlığı açısından bir sorun teşkil etmiyor mu?

## Bakanlığın cevabı

Anayasanın 98 inci maddesi uyarınca Başkanlığınızca tarafıma gönderilen yazılı soru önergelerinden, Cumhurbaşkanlığı Merkez Teşkilatı ile Cumhurbaşkanlığına Bağlı Kurum ve Kuruluşların görev alanına giren konulara ilişkin önergeler cevaplandırılmaktadır.

I sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca bakanlıkların görev ve yetki alanına giren önergeler bakanlıklar tarafından cevaplandırılmaktadır.

Bu itibarla, Şanlıurfa Milletvekili Sayın Mahmut TANAL tarafından verilen 7/24874 esas numaralı yazılı soru önergesinde bahsi geçen hususlar Adalet Bakanlığının görev ve yetki alanına girmektedir.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Cevdet YILMAZ Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cumhurbaşkanlığı Külliyesi 06560 Beştepe-ANKARA İETT

İnternet Adresi: www.tecb.gov.tr

Cevdet YILMAZ
Cumhurbaşkanı Yardımcısı

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “TİHEK'in mevsimlik tarım işçilerine yönelik çalışmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24874, 26 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24874-tihek-in-mevsimlik-tarim-iscilerine-yonelik-calismalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/74c7cace-022e-4de0-b97f-0195428e01ca

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.