# Mezbahalarda hijyen standartlarına uygunluğun denetlenmesine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/25111
- **Veren:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 5 Mart 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 76 gün sonra, 20 Mayıs 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/05c993ea-0292-4ab1-951b-01956b680346
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25111-mezbahalarda-hijyen-standartlarina-uygunlugun-denetlenmesine-iliskin

> Evrim Karakoz (CHP), 5 Mart 2025 tarihinde 7/25111 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 76 gün sonra, 20 Mayıs 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98. ve

"TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırmasını dilerim. 04.03.2025

EN Karakoz

NAONN

Kesimi yapılan hayvanların halk sağlığına uygun bir şekilde tüketiciye; MM a mezbahaların hijyen durumu çok önemlidir.

Mezbahalarda gerekli denetimlerin yapılmaması ya da eksik yapılması halinde halk sağlığı ciddi bir şekilde risk ve tehdit altında olacaktır. Halk sağlığı ve sağlıklı hayvansal gıda tüketimi için mezbahalarda hijyen standartlarının en üst seviyede tutulması gerekmektedir.

Bu Bağlamda;

1. Mezbahalarda hijyen denetimleri hangi sıklıkla yapılmaktadır? Yapılan denetimler ya da ihbarlar sonucunda ülkemizde ruhsatı olmadan faaliyet gösteren kaç mezbaha tespit edilmiş ve bu mezbahalara hangi yaptırımlar uygulanmıştır?

2. Yapılan denetimler sonucu 2022 yılından bu yana kaç mezbahanın hijyen koşullarına uymadığı tespit edilmiştir? Bu mezbahalarda tespit edilen başlıca hijyen sorunu nedir?

3. Hijyen standartlarına uymadığı tespit edilen mezbahalara ne gibi yaptırımlar uygulanmaktadır? Bu mezbahaların belirtilen hijyen kriterlerine uygun hale getirilmesi için hangi önlemleri ve ek denetimleri yapıyorsunuz?

4. Ülkemizde bulunan mezbahaların hijyen koşulları bakımından yeterli denetlenmediği iddiaları doğru mudur? Avrupa Birliği ülkelerinde yapılan denetimler ile ülkemizde yapılan denetimlerin aynı ciddiyette yapılmadığı yönündeki iddialar doğru mudur?

5. Mezbahaların hijyen ve gıda güvenliği açısından uluslararası standartlara uygun, olmadığı, özellikle kırsal bölgelerdeki mezbahaların yeterince hijyen olmadığı bilindiği halde neden yeterli ve güvenilir denetimleri yapmıyorsunuz?

## Bakanlığın cevabı

Gıda işletmelerinin denetim sıklığı; Gıda ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmelik kapsamında "İşletmelerin Riske Dayalı Denetim Sıklığının Belirlenmesi Prosedürü"ne göre belirlenmektedir.

Denetim sıklığı işletmenin ürettiği veya tüketime sunduğu ürün riski ve işletmenin teknik ve hijyenik koşullarından kaynaklanan riskle orantılı olmaktadır. Bu kapsamda gıda işletmesinde tespit edilen uygunsuzluklara göre gıda işletmesinin denetim sıklığı artırılmaktadır.

Gıda güvenilirliğinin temini için Bakanlığımız risk esasına göre, ön bildirim gereken hâller dışında, resmi kontroller, yıllık numune alma programları yanı sıra şüphe, şikâyet, ihbar, TİMER, CİMER ve Alo 174 Gıda Hattı kapsamında şikâyet edilen ürün ve firmalara yönelik olarak da gerçekleştirilmektedir.

Kontrol görevlilerince mezbahalara yönelik yapılan denetimlerde uygunsuzluk tespit edilmesi halinde 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu çerçevesinde gerekli idari yaptırımlar uygulanmaktadır.

Kesimhanelerin faaliyet gösterebilmesi için, 5996 sayılı Kanun ve bu Kanuna istinaden yayımlanan "Gıda Hijyeni Yönetmeliği" ve "Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği" hükümlerine uygun olması gerekmektedir. 2022 yılından günümüze

Bakanlığımızca mezbahalara yönelik olarak 20.587 resmi kontrol gerçekleştirilmiştir.

5996 sayılı Kanunun "Hijyen esasları ve iyi uygulama kılavuzları" başlıklı 29*uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında da belirtildiği üzere Bakanlık tarafından belirlenen hijyen esaslarına aykırı hareket eden işletmecilere idari para cezası uygulanmaktadır.

Ayrıca 5996 sayılı Kanun'un 41'inci maddesinin birinci fikrası (e) bendinde yer alan "Yapılan resmi kontroller sırasında, işyerinin tamamının veya bir bölümünün insan sağlığı ve gıda güvenilirliği, hayvan sağlığı ve yem güvenilirliği açısından tehlike oluşturması ve acil tedbirleri gerektirmesi durumunda, üretimin tamamı veya tehlike oluşturan bölümünün faaliyetleri durdurulur ve üretim yerlerine idari para cezası verilir. Bunların, eksikliklerini giderinceye kadar faaliyetine izin verilmez. İnsan sağlığı ve gıda güvenilirliği, hayvan sağlığı ve yem güvenilirliği açısından tehlike oluşturmayan ve acil tedbirleri gerektirmeyen di Şer durumlarda, görülen uygunsuzlukların giderilmesi için altı ayı aşmamak üzere süre verilir. Verilen süre sonunda uygunsuzlukların giderilmemesi durumunda, üretimin tamamı veya uygunsuzluğun olduğu bölümünün faaliyetleri durdurulur, üretim yerlerine idari para cezası verilir." hükmüne göre gerekli işlemler tesis edilir.

5996 sayılı Kanun'un 31'inci maddesinin sekizinci fıkrası hükmüne göre, kesimhanelerde kesim öncesi ve sonrası muayeneler ile et parçalama işlemi yapılan yerlerde muayene ve diğer resmi kontrolleri yapmak üzere, Bakanlığımızca resmi veteriner hekim görevlendirmesi yapılmaktadır. Kesimhanede görev yapan resmi veteriner hekimlerin görev ve sorumlulukları da "Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelik" ile düzenlenmiştir.

Mevzuatımız "Hayvansal Gıdaların Özel Hijyen Kurallarına İlişkin Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğüne" uygun olarak olarak hazırlanmıştır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın). “Mezbahalarda hijyen standartlarına uygunluğun denetlenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25111, 5 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25111-mezbahalarda-hijyen-standartlarina-uygunlugun-denetlenmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/05c993ea-0292-4ab1-951b-01956b680346

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
