# Bankaların uyguladığı kredi faiz oranlarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/25187 - **Veren:** Nail Çiler (CHP, Kocaeli) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 11 Mart 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 122 gün sonra, 11 Temmuz 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9ea9e0b1-d5f3-4d61-9b21-01958a7747d8 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25187-bankalarin-uyguladigi-kredi-faiz-oranlarina-iliskin > Nail Çiler (CHP), 11 Mart 2025 tarihinde 7/25187 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 122 gün sonra, 11 Temmuz 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bâkanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Saygılarımla. Nail ÇİLER Kocaeli Milletvekili Merkez Bankası, Para Politikası Kurulu Kararı ile üst üste 4 aydır politika faiz oranlarında indirim yapmasına rağmen, bankaların kredi faiz oranlarında âynı doğrultuda bir düşüş yaşanmadığı kamuoyunda tartışılmaktadır. Bankaların reel faiz oranlarını düşürmemesi, özellikle vatandaşlarımızın konut, taşıt ve ihtiyaç kredilerine erişimini zorlaştırmakta, küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansmana ulaşımında ciddi sorunlara neden olmaktadır. Merkez Bankası'nın faiz indirim kararlarının reel ekonomiye yansımasının gecikmesi, kredi faiz oranlarındaki düşüşün yetersiz kalması ve bankaların kredi verme konusunda isteksiz davranması, piyasalarda ekonomik daralmaya yol açmaktadır. Bu durum, faiz indirimi politikalarının amacına ulaşıp ulaşmadığı konusunda soru işaretleri yaratmaktadır. Bu bağlamda; I- Merkez Bankası'nın politika faizini düşürmesine rağmen, bankaların kredi faizlerini aynı oranda indirmemesinin gerekçesi nedir? Bununla ilgili bankalarla bir görüşme yapılmış mıdır? 2- Bankaların kredi faiz oranlarını düşünmeleri için herhangi bir düzenleme veya denetim mekanizması uygulanmakta mıdır? 3- Kamu bankaları başta olmak üzere özel bankalara da kredi faizlerini düşünmeleri yönünde bir teşvik veya yaptırım mekanizması düşünülmekte midir? 4- Faiz indirimlerinin reel ekonomiye yansımasının sağlanması için bükümetinizin herhangi bir eylem planı var mıdır? 5- Özellikle KOBİlerin ve bireysel müşterilerin düşük faizli krediye erişimini kolaylaştıracak yeni bir destek paketi veya düzenleme çalışması yapılmakta mıdır? 6- İhracat yapan firmalar için finansman temini için yapılan çalışmalar nelerdir? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Kocaeli Milletvekili Sayın Nail ÇİLER'e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Muvufde. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 7125187 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye e Bakanlığı Cevap Metni Sayın Nail ÇİLER, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 144'üncü maddesi "Merkez Bankası, bankaların ödünç para verme işlemleri ve mevduat kabulünde uygulanacak azami faiz oranlarını, katılma hesaplarında kâr ve zarara katılma oranlarını, özel cari hesaplar dâhil her türlü işlemlerinden elde edecekleri ücret, masraf, komisyon ve diğer menfaatlerin nitelikleri ile azami miktar ya da oranlarını tespit etmeye, bunları kısmen veya tamamen serbest bırakmaya yetkilidir." hükmünü amir olup, anılan hüküm uyarınca azami faiz oranlarını tespit etmeye Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. Buna göre, TCMB kaynaklı kullandırılan reeskont ve avans kredileri ile kredili mevduat hesapları ve kredi kartı faiz oranları üst sınırı TCMB tarafından belirlenmektedir. Bu ürünler dışında kalan kredilere uygulanan faiz oranları bankalarca serbestçe belirlenmektedir. Diğer taraftan, T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Katılım Bankası A.Ş. tarafından tarımsal üretime yönelik finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen, T. Halk Bankası A.Ş. tarafından ise esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen esnaf ve sanatkârlara Hazine faiz/kâr payı destekli krediler kullandırılmaktadır. Sağlanan bu imkânlar, yıllar içinde geniş bir kesime ulaşmış, tarımsal üreticiler ve esnaf için finansmana erişim kolaylaştırılmıştır. Böylece ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği desteklenmiştir. Yıllar içinde artan talebe paralel olarak, bütçede ayrılan ödenekler de bu ihtiyacı karşılayacak şekilde düzenlenmiştir. Bu kapsamda, 2004 yılından bu yana Ziraat Bankası, Ziraat Katılım Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla üreticilerimize Hazine faiz destekli kredi sağlanmaktadır. 2025 yılı Mayıs ayı itibarıyla yıl içerisinde 650 bin üretici bu imkândan yararlanmış olup, bu kapsamda Bakanlığımızca 76 milyar TL tutarında destek sağlanmıştır. 2025 yılı için toplam 160 milyar TL ödenek ayrılmış olup, kullandırılan kredilere ilişkin faiz/kâr payının ortalama 9670'i Hazine tarafından karşılanmaktadır. Ayrıca, 2002 yılından bu yana Halkbank aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara Hazine faiz destekli krediler sağlanmaktadır. 2025 yılı Mayıs ayı itibarıyla yıl içerisinde 111 bin esnaf bu imkândan faydalanmış olup bu çerçevede Bakanlığımızca 27,9 milyar TL tutarında destek sağlanmıştır. 2025 yılı için toplam 60 milyar TL ödenek ayrılmış olup, kullandırılan kredilere ilişkin faizin yaklaşık 9050'si Hazine tarafından karşılanmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sebsoruonergeleri(&hmb.gov.ir Elektronik AŞ: www .hmb.goy,r Öte yandan, Bakanlığımız tarafından yürütülen Hazine destekli kefalet sistemi (Sistem) ile, KOBİ'lerimiz öncelikli olmak üzere finansmana erişim sorunu yaşayan işletmelere güncel ekonomik ihtiyaçlar doğrultusunda destek sağlanmaktadır. Sistem kapsamında halihazırda 15 adet destek paketi yürürlükte olup, söz konusu destek paketleri kapsamında 16.05.2025 tarihi itibarıyla 65 milyar TL kredi kullandırılmıştır. Halihazırda kullandırılabilecek 115 milyar TL kredi imkânı bulunmaktadır. Bu çerçevede, ihracatçı firmaları desteklemek amacıyla halihazırda yürürlükte altı adet destek paketi bulunmakta olup, söz konusu paketler kapsamında bundan sonraki dönemde firmalara kullandırılabilecek 40,4 milyar TL kefalet karşılığı 47,9 milyar TL kredi imkânı mevcuttur. Bakanlığımıza iletilen muhtelif talepler ve güncel ekonomik ihtiyaçlar sürekli olarak değerlendirilmekte olup, Sistem kapsamında yürürlüğe alınan destek paketleri özelinde gerekli güncellemeler yapılmakta ve gerekli olması halinde yeni destek paketleri hayata geçirilebilmektedir. Bununla birlikte, Türk Eximbank'ın sağladığı finansmanı artırmak amacıyla günlük reeskont kredi limiti 300 milyon TL'den 4 milyar TLye yükseltilmiştir. Eximbank"ın sermayesi ise 41,5 milyar TL artırılarak 55,3 milyar TLye yükseltilmiştir. Ayrıca döviz cinsinden reeskont kredileri yeniden kullandırılmaya başlanmış, reeskont kredilerinde ilave ihracat bedeli satış koşulu kaldırılmış ve reeskont kredileri faiz maliyeti yüzde 35'ten yüzde 29'a düşürülmüştür. Ayrıca, imalat ve ihracat alanlarına çalışmalarımızda öncelik verilmektedir. Bu sebeple, imalatçı KOBİ'lerin yatırım ve işletme harcamaları için yaklaşık 30 milyar TL kredi imkânı oluşturan yeni bir kefalet destek paketi 15.05.2025 tarihinde yürürlüğe alınmıştır. Bununla birlikte, güncel ekonomik koşullar ve muhtelif sektörlerin ihtiyaçları kapsamında gerek görülmesi halinde yeni kefalet destek paketleri oluşturulabilecektir. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nail Çiler (CHP, Kocaeli). “Bankaların uyguladığı kredi faiz oranlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25187, 11 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25187-bankalarin-uyguladigi-kredi-faiz-oranlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9ea9e0b1-d5f3-4d61-9b21-01958a7747d8 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.