# YLSY programı ile yurt dışında öğrenim gören kişilerden tazminat borcu olanların yaşadığı mağduriyete ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/25202 - **Veren:** Özgür Karabat (CHP, İstanbul) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 11 Mart 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 59 gün sonra, 9 Mayıs 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/96621adc-fe50-496a-bdb6-01958934e68e - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25202-ylsy-programi-ile-yurt-disinda-ogrenim-goren-kisilerden-tazminat-borcu-olanlarin-yasadigi > Özgür Karabat (CHP), 11 Mart 2025 tarihinde 7/25202 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 59 gün sonra, 9 Mayıs 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın TC. Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü"nün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla Özgür KARABAT İstanbul Milletvekili arz ederim. 1416 sayılı Kanun kapsamında öğrenim görmek üzere Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğü (YYEGM) tarafından yurtdışına gönderilen bursiyerlerin döviz üzerinden borçlandırılması, özellikle son yıllarda döviz kurlarındaki hızlı artış nedeniyle büyük bir mağduriyet yaratmaktadır. Borçlarını ödemekte zorlanan bursiyerler ve kefilleri, milyonlarca liralık borçlarla ve ek olarak yüksek vekâlet ücretleri ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu bağlamda; . 1. 1416 sayılı Kanun kapsamında yurtdışına gönderilen bursiyerlerin döviz bazlı borçlarının, döviz kurundaki aşırı yükselişten kaynaklanan mağduriyetleri önlemek amacıyla sabit bir kur üzerinden yapılandırılması için Bakanlığınız tarafından bir çalışma yapılmakta mıdır? 2. Ödeme güçlüğü çeken ve dava sürecine girmiş bursiyerler ile kefillerin mağduriyetlerini gidermek adına, 2006 yılında yürürlüğe giren 5535 sayılı Kanun'un 1. maddesine benzer bir yapılandırma modelinin uygulanması gündemde midir? 3. Mevcut durumda YYEGM tazminat biriminde 1.200'den fazla bursiyere ait yaklaşık 100 milyon Amerikan Dolarını aşan tazminat dosyasının bulunduğu bilgisi doğru mudur? Eğer doğru ise, bu durumdan doğrudan veya dolaylı olarak etkilenen vatandaş sayısı kaçtır? 4. Borçlarını ödeyemeyen bursiyerler ve kefillerine karşı açılan davaların sayısı kaçtır? Bu davalar sonucunda yüklenen vekâlet ücretleri ve mahkeme masraflarının toplam miktarı nedir? 5. YLSY bursunun bir borç programına dönüşmesinin önüne geçilmesi ve bursiyerlerin psikolojik ve ekonomik çöküntüye sürüklenmemesi için, yürütülen herhangi bir düzenleme çalışması var mıdır? Tee ## Bakanlığın cevabı 7/25096 b) 18/12/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1550133 sayılı yazınız. HZS9A ; 4123 ©) 03/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1591250 sayılı yazınız. o 7 25011 ç) 12/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1596918 sayılı yazınız. 7125209 d) 18/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1600185 sayılı yazınız. 7125202. e) 19/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1600965 sayılı yazınız. H 25296) Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen Diyarbakır Milletvekili Sevilay ÇELENK"in 7/17398, Balıkesir Milletvekili Burak DALGIN?ın 7/20407, Mardin Milletvekili Kamuran TANHAN"ın 7124434, Kocaeli Milletvekili Lütfü TÜRKKAN "ın 7/25008, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7/25009, 7/25010 ve 7/25011, İstanbul Milletvekili Özgül SAKİ'nin 7/25200, İstanbul Milletvekili Özgür KARABAT'ın 7/25202 ile Hatay Milletvekili Necmettin ÇALIŞKAN'ın 7/25296 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek"te sunulmuştur. Milli Eğitim Bakan MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI ağrı 7(252092. YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun kapsamında yurt dışına gönderilen ve haklarında tazminat takibatı başlatılan öğrencilerin mağduriyetlerini gidermek ve ödemelerinde kolaylık sağlamak üzere öğrenciler lehine çeşitli yasal düzenlemeler yapılmıştır. 1416 sayılı Kanun'un 19'uncu maddesinde 2016 yılında yapılan değişikle "Yur? dışına gönderilenlerden ruh veya beden sağlığının öğrenimini sürdürmesine imkân tanımaması durumu, eğitim ve araştırma hastaneleri veya üniversite hastanelerinden alınacak sağlık kurulu raporu ve bu hususla ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığınca istenen diğer destekleyici belgeler ile tespit edilenlerin öğrencilikle ilişiği kesilir. Bu kişilerden tahsil masrafı istenmez ve bu kişiler mecburi hizmetle yükümlü tutulmaz." hükmü eklenerek hastalık hallerinde olası mağduriyetlerin yaşanmaması için gerekli kolaylık sağlanmıştır. Ayrıca, 2021 yılında 1416 sayılı Kanun'da yapılan değişiklikle faiz hesabının başlangıç tarihinde, sarf tarihinin esas alınmasından vazgeçilerek öğrencilerin lehine olacak şekilde taahhüdün ihlal ettiği tarihin faiz başlangıç tarihi olarak esas alınması uygulamasına geçilmiştir. Bunun yanında, Covid-19 salgını sırasında tazminatlı durumda olan öğrencilerin mağdur olmamaları için pandemi boyunca ödeme planları ve ödemeleri ertelenmiştir. Bakanlığımızca hem ilgili mevzuatta hem de idari uygulamalarda yurt dışında öğrenim gören burslu öğrencilerimizin öğrenimlerini başarıyla tamamlamaları için yeterli destek ve kolaylıklar bulunmaktadır. Özellikle belirtmek gerekir ki tazminatlı durumda olan öğrencilerden gönderiliş amacına uygun nihai öğrenim derecesi ile yurda dönenlerin adına öğrenim gördüğü kurumda, yüksek lisans derecesi ile görev talep edenlerin ise Milli Eğitim Bakanlığında memur ünvanlı kadroda para borçları mecburi hizmete dönüştürülmektedir. Bu uygulamayla, hem kamu yararının korunması hem de öğrencilerin mağdur olmaması amaçlanmıştır. Haklarında tazminat takibatı yürütülen kişilerden borcun ödenmesine yönelik gerekli edimlerin yerine getirilmemesi durumunda hazine alacağının tahsili için dava yoluna başvurularak alacak davası açılmaktadır. Söz konusu alacak davaları ilk derecede mahkemelerinde görülmekte olup bu süreç içerisinde borç miktarı olan asıl alacağın ve fer'ilerinin tespitinde kullanılmak üzere bilirkişi raporları düzenlenmektedir. Söz konusu raporlara karşı taraflarca itiraz edilmesi hallerinde birden fazla ek rapor düzenlenmesine sebep olmaktadır. Bu aşamaların istinaf ve temyiz yargı yolunda da geçilmesi davaların sonuçlanma süresini etkilemektedir. Davalar sonuçlanıncaya kadar yürürlüğe giren yapılandırma kanunlarının (7326 ve 7440 sayılı) uygulanması sonucunda dava konusu asıl alacağa işleyecek fer'i alacak miktarı değiştiğinden alacak miktarı da yargılama aşamaları sonuçlanıp davalar kesinleşmeden tespit edilememektedir. Açıklanan nedenlerle nihai mahkeme kararı olmadan dava konusu alacağın net tutarı ile ilgili bir tespitte bulunulamamaktadır. Bu itibarla alacak davalarının sonucu ve davalardaki toplam tutarla ilgili net bir tutar verilememektedir. Hâlihazırda Bakanlığımız tarafından hazine alacağının tahsili için borçlu bursiyer ve müşterek borçlu müteselsil kefil olarak sorumluluğu devam edenlere karşı açılan ve derdest olan dava sayısı ise 218'dir. Bakanlığımız tazminatlı durumda olan öğrenciler mağdur edilmeden ve hakları korunarak mevzuat hükümleri çerçevesinde çalışmalarını sürdürmektedir. Tazminatlı duruma düşen öğrencilerin mağduriyetlerini gidermek ve ödemelerinde kolaylık sağlamak üzere öğrenciler lehine çeşitli yasal düzenlemeler yapılmıştır. Tazminatlı durumda olan öğrencilerin MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı ye YÜZYILI faiz borçlarının affedilmesi ve borçlarının yapılandırılarak ödemelerinde kolaylık sağlanması amacıyla 2006, 2011, 2014, 2021 ve 2023 yıllarında olmak üzere 5 kez yasal düzenleme yapılmıştır. Bakanlığımız dışında diğer kamu kurumlarının da kamu alacağı bulunduğundan, borçların yapılandırılması hususu Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinesinde tüm kamu kurumlarının da dâhil olduğu kanuni düzenleme gerektiren bir husustur. Kişilerin Hazineye olan borçlarını ödemesi sürecinde kolaylık sağlayan sabit kur düzenlemeleri genel bir düzenleme niteliğinde olup tüm kamu alacaklarını kapsamaktadır. Bakanlığımız dışında diğer kamu kurumlarının da ilgililerden döviz cinsi kamu alacağı bulunduğundan, konunun Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinesinde tüm kamu kurumlarının da dâhil olduğu kanuni düzenleme gerektiren bir husus olduğu değerlendirilmektedir. Kamu kaynakları kullanılarak yurt dışına gönderilen burslu öğrencilerin öğrenimlerini başarıyla ve gönderiliş amaçlarına uygun olarak tamamladıktan sonra yurda dönüp ülkemize hizmet etmeleri esastır. Aksi durumlar için uygulanacak usul ve esaslar ise kanun koyucu tarafından belirlenmiş olup kamu zararına mahal verilmemesi ve Hazine alacağının korunması için taahhütlerini ihlal eden öğrencilere yönelik ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde belirlenen süreçlerin başlatılması yasal zorunluluktur. Burs programı karşılıklı bir burs olup öğrencilerin öğrenimlerini tamamladıktan sonra yurda dönmeleri ve adına öğrenim gördükleri kurumlara ve en nihayetinde ülkemize katkı sunmaları beklenmektedir. Bakanlığımızca bursiyerlerin öğrenimlerini başarıyla tamamlayarak yurda dönmeleri ve ülkemize hizmet etmeleri için tüm öğrenim aşamalarında gerekli destek sağlanmaktadır. Tazminatlı durumda olan öğrencilerden gönderiliş amacına uygun nihai öğrenim derecesi ile yurda dönenlerin adına öğrenim gördüğü kurumda, yüksek lisans derecesi ile görev talep edenlerin ise Milli Eğitim Bakanlığında memur ünvanlı kadroda para borçları mecburi hizmete dönüştürülmektedir. Bu uygulamayla, hem kamu yararının korunması hem de öğrencilerin mağdur olmaması amaçlanmıştır. 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun kapsamında yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı ile kamu kurum ve kuruluşlarının yetişmiş insan kaynağı ihtiyacının karşılanması amacıyla Bakanlığımız tarafından her yıl yurt dışına resmi burslu statüde öğrenci gönderilmektedir. Bu kapsamda yurt dışına gönderilecek öğrenciler, ilgili mevzuat gereğince ve kendi özgür iradeleri ile imzaladıkları taahhütname hükümleri uyarınca öğrenim görmekte; mevzuat ve taahhütname hükümlerine uymak zorundadırlar. Kamu kaynakları kullanılarak yurt dışına gönderilen burslu öğrencilerin öğrenimlerini başarıyla ve gönderiliş amaçlarına uygun olarak tamamladıktan sonra yurda dönüp ülkemize hizmet etmeleri esastır. Aksi durumlar için uygulanacak usul ve esaslar ise kanun koyucu tarafından belirlenmiş olup kamu zararına mahal verilmemesi ve Hazine alacağının korunması için taahhütlerini ihlal eden öğrencilere yönelik ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde belirlenen süreçlerin başlatılması yasal zorunluluktur. 1416 sayılı Kanun'un 19'uncu maddesi ile 657 sayılı Kanunun Ek 34"üncü maddesi gereğince, tazminatlı duruma düşen öğrenciler, kendileri için döviz olarak yapılmış olan her türlü masrafi aynı döviz cins ve miktarı üzerinden ödemekle yükümlüdür. Döviz borcu, ödeme tarihindeki T.C. Merkez Bankasınca tespit ve ilan edilen efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası ile ödenir. Ayrıca borç azami 5 yıla kadar da taksitlendirilebilmektedir. Burs programı karşılıklı bir burs olup öğrencilerin öğrenimlerini tamamladıktan sonra yurda dönmeleri ve adına öğrenim gördükleri kurumlara ve ülkemize katkı sunmaları beklenmektedir. Bursiyerler tarafından öğrenimlerinin başında ilgili mevzuat gereğince ve kendi özgür iradeleri ile imzaladıkları taahhütname hükümlerinde de öğrenimlerini gönderiliş amaçlarına uygun bir dereceyle tamamlamamaları, öğrenimlerinden vazgeçmeleri, MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı 0 YÜZYILI öğrenimlerini tamamladıktan sonra iki ay içinde görev talep etmemeleri, atandığı ya da durumuna uygun teklif edilen göreve yasal süresi içinde başlamamaları, yüklenme senedi ile muteber imzalı müteselsil kefalet senedi hükümlerine uymamaları, mecburi hizmetlerini tamamlamadan görevlerinden istifa etmeleri veya devlet memurluğundan ihraç edilmeleri hâlinde, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kendileri için yapılmış bütün masrafları, masrafın yapıldığı para cinsinden ödemeyi kabul ve taahhüt etmektedirler, --- **Kaynak gösterme:** Özgür Karabat (CHP, İstanbul). “YLSY programı ile yurt dışında öğrenim gören kişilerden tazminat borcu olanların yaşadığı mağduriyete ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25202, 11 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25202-ylsy-programi-ile-yurt-disinda-ogrenim-goren-kisilerden-tazminat-borcu-olanlarin-yasadigi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/96621adc-fe50-496a-bdb6-01958934e68e Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.