# Kültür incisi üretiminin desteklenmesine yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/25419
- **Veren:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 7 Mart 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 159 gün sonra, 13 Ağustos 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/78bd0b0c-5dfb-48a2-aaaa-01957ef03375
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25419-kultur-incisi-uretiminin-desteklenmesine-yonelik-yurutulen-calismalara-iliskin

> Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 7 Mart 2025 tarihinde 7/25419 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 159 gün sonra, 13 Ağustos 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. .

Türkiye'de kültür incisi üretimi konusunda sınırlı sayıda araştırma ve girişim bulunmaktadır. Özellikle Akdeniz ve Ege kıyılarında yayılım gösteren Pinctada radiata ve Pteria hirundo gibi istiridye türleri, kültür incisi üretimi için büyük bir potansiyel taşımaktadır. Bu türlerin suyu süzerek beslenmeleri nedeniyle çevreye zarar vermemekte, aksine suyun berraklığını artırmaktadır. Ayrıca, kültür incisi çiftlikleri gezi turizmi açısından da ekonomik katkılar sağlayabilir. Ancak mevcut kaynaklar incelendiğinde, Türkiye'de kültür incisi üretimine dair geniş çaplı bir planlama veya gelecek hedeflerine yönelik somut bir bilgiye rastlanmamaktadır.

Bu bağlamda;

1. Türkiye'nin son 10 yılda kültür incisi üretim miktarı ve ithalat miktarları kg/ton miktarı olarak ne kadardır?

2. Türkiye'de kültür incisi üretiminin artırılması ve teşvik edilmesi amacıyla Bakanlığınız tarafından herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?

3. Kültür incisi üretimi için elverişli bölgelerin tespiti amacıyla herhangi bir bilimsel araştırma veya fizibilite çalışması yapılmış mıdır?

4. Türkiye'de kültür incisi üretimi konusunda yerli girişimcilerin desteklenmesi için herhangi bir teşvik veya hibe programı mevcut mudur?

5. Dünyada kültür incisi üretiminde önde gelen ülkelerle rekabet edebilmek ve bu alanda Türkiye'yi söz sahibi yapmak adına bir yol haritası belirlenmiş midir, belirlenmişse yol haritasının ana başlıkları nelerdir?

6. Cilt aydınlatıcı ve yaşlanma karşıtı kremlerde, güneş lekeleri ve cilt tonunu dengelemek için yüz maskelerinde kullanılan ve kolajen üretimini destekleyerek * kırışıklıkları azaltmaya yardımcı olabilen, içeriğinde bulunan kalsiyum, amino asitler ve mineraller sayesinde kemik sağlığına katkıda bulunabilen Kültür incisi üretiminin hem ekonomik katkıları hem de ekosistem faydaları göz önüne alındığında, Bakanlığınızın kültür incisi yatırımı için bir teşvik programı oluşturma planı var mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Kültür incisi dış ticaretine ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.

Ülkemizde son 10 yılda kültür incisi üretimi yapılmak amacıyla Bakanlığımız tarafından onaylanan kültür incisi yetiştiricilik projesi bulunmamaktadır.

Bakanlığımızca inci üretiminde kullanılan istiridyenin de aralarında yer aldığı tüm çift kabuklu yetiştiricilik alanlarının belirlenmesine yönelik olarak Ege ve Güney Marmara kıyılarında potansiyel çift kabuklu yetiştiricilik alanlarında sediment kalitesinin değerlendirmesi için çalışmalar devam etmektedir.

Çift kabuklu su ürünleri yetiştiricileri "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" kapsamında işletme ve yatırım kredisi kullanabilmektedir. Denizlerde ve iç sularda su ürünleri yetiştiriciliği yapmak isteyen müteşebbislerin, Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından 2025 yılı için ilan edilen IPARD |Ill programı veya Bakanlığımızın Kırsal Kalkınma Yatırımlarını Destekleme Programlarına, gerekli şartları yerine (ogetirerek (başvuruda bulunması halinde hibe desteği (programlarından yararlanabilmektedir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Kültür incisi üretiminin desteklenmesine yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25419, 7 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25419-kultur-incisi-uretiminin-desteklenmesine-yonelik-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/78bd0b0c-5dfb-48a2-aaaa-01957ef03375

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.