# Bakanlığın özel sektör yatırımlarını teşvik etmek için yaptığı çalışmalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/25505 - **Veren:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 10 Mart 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 65 gün sonra, 14 Mayıs 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/462aa9ed-9693-4e13-b1ff-01958ab0db4f - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25505-bakanligin-ozel-sektor-yatirimlarini-tesvik-etmek-icin-yaptigi-calismalarina-iliskin > Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 10 Mart 2025 tarihinde 7/25505 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 65 gün sonra, 14 Mayıs 2025). ## Önerge metni © Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca, yazılı, olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim. . Av. Dr.'Sezgi ık Diyarbakır Milletvekili Son yıllarda Türkiye'de yaşanan yüksek enflasyon ve ekonomik belirsizlikler, firmalarin yatırım eğilimlerini .olumsuz yönde etkilemiştir. Merkez Bankası tarafından yayımlanan veriler - incelendiğinde, sabit sermaye yatırım harcamalarındaki azalma dikkat çekmektedir. Özellikle. 2025 yılı Şubat ayı İktisadi Yönelim Anketi sonuçları, firmaların yatırım iştahında ciddi bir ivme kaybına işaret etmektedir. Ayrıca, 2025 yılı Enflasyon Raporu'nda yatırım duruşunun zayıf seyrettiği belirtilmiş, firmaların yatırım planlarında finansman maliyetleri ve talep belirsizliklerinin önemli bir rol oynadığı vurgulanmıştır. o Bu bağlamda; Firmaların yatırım iştahını artırmak amacıyla hükümet tarafından alınması planlanan yeni Ni teşvik, destek ve düzenlemeler nelerdir? Küçük ve. orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) büyüyerek uluslararası rekabet gücünü artırmaları için hangi politikalar uygulanmaktadır? Türkiye'de yapılan yatırımların büyük bir kısmının ' yıpranmış tesis ve ekipmanlarin değişimi' olduğu görülmektedir. Üretimde verimliliği artırmak amacıyla yapılan yatırımların kapsamı genişletilecek midir? Üretimde verimliliği artırmak amacıyla yapılan yatırımlar içerisinde dijital dönüşüm ve yapay zekâ teknolojilerine yönelik özel bir teşvik programı düşünülmekte midir? 2024 yılı verilerine göre, firmaların yatırımı artıracak en önemli faktör olarak 'talep' unsurunu öne çıkardığı görülmektedir. İç talebi güçlendirmek adına hükümetin aldığı ya da. almayı planladığı önlemler nelerdir? . 0 Yatırım Eğilimi İstatistikleri ve İktisadi Yönelim Anketleri kapsamında, verilerin daha fazla al başlık ve detay ile takip edilmesi yönünde bir çalışma yapılacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Mavfke. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 7125505 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Katma değerli üretimi ve rekabet gücünü artırmak için sanayide teknolojik dönüşümü sağlamaya yönelik adımlar atılmaktadır. Ar-Ge ve yenilik ekosistemini güçlendirecek politikalar hayata geçirilmekte, yeşil ve dijital dönüşümü sağlamaya yönelik çalışmalar hızlandırılmaktadır. Ülkemizi yüksek teknoloji yatırımlarının odağı haline getirmek amacıyla HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı hazırlanmıştır. Program kapsamında yarı iletkenler, mobilite, yeşil enerji, ileri imalat, sağlıklı yaşam, dijital teknolojiler, haberleşme ve uzay alanları ile bu alanlardaki değer zincirlerini tamamlayıcı yatırımları geliştirecek 30'un üzerindeki başlıktaki yüksek teknoloji yatırımlarına 30 milyar dolar destek sağlanması hedeflenmektedir. Ayrıca, 2024 yılında duyurulan Yeşil Dönüşüm ve Dijital Dönüşüm Destek Programları ile yatırım teşviklerinin bu alanlara yönlendirilmesi hedeflenmiştir. Bu kapsamda karbon emisyonlarını azaltma ve dijitalleşme süreçlerine dair yol haritaları hazırlayan firmaların projeleri öncelikli yatırım statüsünde teşvik edilmektedir. Diğer taraftan, Türkiye'de faaliyet gösteren işletmelerin yüzde 99,7'sini Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ) oluşturmaktadır. Ayrıca istihdamın yüzde 70,5'ini, cironun yüzde 47,4'ünü, üretim değerinin yüzde 41,6'sını, ihracatın yüzde 35'ini ve ithalatın yüzde 20'sini KOBİ'ler gerçekleştirmektedir. Bu kapsamda, KOSGEB'in sunduğu destek programları sırasıyla Girişimci Destek Programı, Dijital Dönüşüm Destek Programı, Stratejik Ürün Destek Programı, TEKMER Destek Programı, Küresel Rekabetçilik Destek Programı, Kapasite Geliştirme Destek Programı, İstihdamı Koruma Destek Programı ve YÖNDE Destek Programı'dır. KOSGEB destekleri kapsamında, 1990-2002 döneminde destek alan KOBİ sayısı 4 bin iken 2002-2025 yılı Şubat ayı arasında 1,4 milyona yükselmiştir. Destek miktarı ise aynı dönemde 1,8 milyar TI.*den 268 milyar TL*ye yükselmiştir. Ayrıca, girişimcilik destekleri kapsamında 187 bin girişimciye toplam 50 milyar TL destek sağlanmıştır. Bunlara ek olarak 78 bin kadın girişimci, KOSGEB desteği ile kendi işini kurmuştur. Önümüzdeki dönemde de KOBİlerin kapasite gelişiminin desteklenmesi, yeşil ve dijital dönüşümlerinin sağlanması, küresel değer zincirlerine entegrasyonlarının artırılması amacıyla destek çalışmaları devam edecektir. Bununla birlikte, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu (Kanun) ve bu Kanuna dayanarak yapılan Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 düzenlemelere istinaden bankalar aracılığıyla firmalara kredi sağlanmaktadır. Kanun'un 45'inci maddesi uyarınca bankalarca getirilen ticari senetlerin reeskont veya avansa kabul edilmesi suretiyle kredi kullandırılmaktadır. Reeskont yöntemiyle sağlanan krediler dış ticaretin finansmanına yönelik olurken avans yöntemiyle sağlanan yatırım taahhütlü avans krediler (YTAK) cari açığı azaltıcı ve katma değerli yatırımların Türk lirası olarak finansmanına yöneliktir. Bununla birlikte, TCMB kredi programları sadece yurt içinde yerleşik firmalara açıktır. İlk olarak 2020 yılı Haziran ayında uygulamaya konan YTAK imkanı 2023 yılı Kasım ayında yayımlanan yeni Uygulama Talimatı ile yenilenmiştir. Yeni uygulama çerçevesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından yeter seviyede Teknoloji/Strateji Puanı alan yatırımlara bankalar aracılığıyla YTAK sağlanabilmektedir. Sağlanan kredi imkanından faydalanma koşulları ve kredilere uygulanan faizler kamuoyuyla paylaşılan Uygulama Talimatı ile tespit edilmektedir. Söz konusu kredileri düzenleyen Uygulama Talimatlarına "https:/www.temb.gov.ir/wps/wcm/conneci/TR/TCMB--TR/Main* Menw/Banka* Hakkinda/M evzual/Bankacilik/" internet adresinden ulaşılabilmektedir. Öte yandan, T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Katılım Bankası A.Ş. tarafından tarımsal üretimin ve T. Halk Bankası A.Ş. tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen Hazine faiz/kâr payı destekli krediler kullandırılmaktadır. T. Halk Bankası A.Ş. aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan kredilere cari faiz oranları esas alınarak 9050 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır. Bu kapsamda bahsi geçen uygulama çerçevesinde; 2024 yılı içinde faaliyet gösteren 232.192 esnaf ve sanatkâra yaklaşık 115 milyar TL"lik, 2025 Şubat sonu itibarıyla ise 34.209 esnaf ve sanatkâra yaklaşık 17 milyar TI.'lik Hazine faiz destekli kredi kullandırılmıştır. Böylelikle 2025 Şubat sonu itibarıyla faaliyet gösteren 796.984 esnaf ve sanatkârın Hazine faiz destekli kredi bakiyesi 248 milyar TL'ye ulaşmıştır. Sağlanan bu imkân kapsamında, yıllar içinde geniş bir kesime ulaşılmış olup tarımsal üreticiler ile esnaf ve sanatkârlar için finansmana erişim kolaylaştırılmıştır. Böylece ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği desteklenmiş, yıllar içinde artan talebe paralel olarak bütçede ayrılan ödenekler de bu ihtiyacı karşılayacak şekilde düzenlenmiştir. Bu kapsamda ülke genelinde 2025 yılı için esnaf ve sanatkârlara tahsis edilen bütçe tutarı 60 milyar TL olarak öngörülmektedir. Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar ise, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Bakanlığın özel sektör yatırımlarını teşvik etmek için yaptığı çalışmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25505, 10 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25505-bakanligin-ozel-sektor-yatirimlarini-tesvik-etmek-icin-yaptigi-calismalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/462aa9ed-9693-4e13-b1ff-01958ab0db4f Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.