# Kırsalda Bereket, Hayvancılığa Destek Projesi'ne ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/25559
- **Veren:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 10 Mart 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 128 gün sonra, 16 Temmuz 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6bca15c0-182c-47c4-9a33-01959359c89d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25559-kirsalda-bereket-hayvanciliga-destek-projesi-ne-iliskin

> Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 10 Mart 2025 tarihinde 7/25559 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 128 gün sonra, 16 Temmuz 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

2? Sezgin TANRIKULU

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 3 Şubat 2025 Pazartesi günü açıkladığı "Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi" ile ilgili olarak,

Bu bağlamda,

Projenin temel amacı nedir? Bu proje ile hangi sorunlara çözüm bulunması hedeflenmektedir? Proje hangi illerde uygulanacaktır? Projenin uygulanacağı bölgeler belirlenirken hangi kriterler göz önünde bulundurulmuştur?

Proje kapsamında kaç adet hayvan dağıtılması planlanmaktadır? Bu hayvanların ırkları ve yaşları nelerdir?

Projeden kaç üreticinin yararlanması beklenmektedir? Bu üreticilerin yaş, cinsiyet ve mesleki dağılımı öngörülmektedir?

Proje kapsamında dağıtılacak hayvanların temini nasıl sağlanacaktır? Bu hayvanlar nereden ve hangi şartlarda satın alınacaktır?

Proje kapsamında üreticilere verilecek hayvanların sağlık kontrolleri nasıl yapılacak, aşıları ve diğer sağlık giderleri kim tarafından karşılanacaktır?

Proje kapsamında üreticilere verilecek hayvanların sigorta işlemleri nasıl yapılacak, sigorta primleri kim tarafından karşılanacaktır?

Projeye başvuru süreci nasıl işleyecektir? Başvurular nereye ve ne şekilde yapılacaktır? Başvuru için son tarih nedir? Başvuru sonuçları ne zaman açıklanacaktır?

Projeden yararlanacak üreticilerin belirlenmesinde hangi kriterler esas alınacaktır? Bu kriterler nelerdir ve nasıl puanlandırılacaktır?

Kadın, genç ve 1. derece örgüt üyesi olan üreticilere başvuru sürecinde hangi avantajlar sağlanacaktır? Bu avantajlar nelerdir ve nasıl uygulanacaktır?

İlk kez hayvancılık yapacak olanlara projede öncelik tanınacak mıdır? Bu durumda hangi şartlar aranacaktır?

20 baş alti hayvanı olan aile işletmelerinin sürüsünü büyütmek veya sürüyü değiştirmek istemesi durumunda bu projeye başvurabilir mi? Bu durumda hangi şartlar aranacaktır?

200 baş altı hayvan varlığı olanların projeden yararlanabileceği belirtilmiştir..Bu durumda hangi şartlar aranacaktır?

Veteriner hekim, ziraat mühendisi, gıda mühendisi gibi meslek mensuplarına 30 hayvan verileceği belirtilmiştir. Bu durumda hangi şartlar aranacaktır? Bu meslek mensuplarının kendi işlerini kurmaları ve kendi memleketlerine fayda sağlamaları nasıl desteklenecektir?

Projenin toplam bütçesi ne kadar? Bu bütçe hangi kaynaklardan karşılanacaktır?

Üreticilere hayvan başına aylık 1 asgari ücret tutarı kadar bakım ve besleme gideri karşılanacağı belirtilmiştir. Bu destek nasıl ve ne kadar süreyle verilecektir?

Üreticilere Ziraat Bankası aracılığıyla sübvansiyonlu kredi verileceği belirtilmiştir. Bu kredinin şartları nelerdir? Faiz oranları, geri ödeme koşulları ve vade seçenekleri nelerdir?

Deprem bölgesindeki üreticilere projede öncelik verileceği belirtilmiştir. Bu öncelik nasıl uygulanacaktır? Deprem bölgesindeki üreticilere hangi ek destekler sağlanacaktır?

Proje kaç yıl sürecektir? Projenin devamlılığı ve sürdürülebilirliği nasıl sağlanacaktır?

Proje kapsamında dağıtılan hayvanların takibi nasıl yapılacak, verimlilikleri ve üretimleri nasıl izlenecektir?

Projenin hedeflerine ulaşıp ulaşmadığı nasıl değerlendirilecektir? Projenin başarı kriterleri nelerdir?

Proje ile ilgili olarak üreticilerden ve diğer paydaşlardan geri bildirimler nasıl alınacak ve değerlendirilecektir?

Proje ile ilgili olarak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan çalışmalar ve hazırlıklar nelerdir?

Proje kapsamında üreticilere eğitim ve danışmanlık hizmetleri verilecek midir? Bu hizmetler nasıl ve hangi konularda olacaktır?

26. Proje ile ilgili olarak kamuoyunu bilgilendirme çalışmaları nasıl yürütülecektir?

## Bakanlığın cevabı

Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi ile ülkemizde etçi damızlık üretimi yapan işletme sayısını artırarak daha fazla etçi ırk besilik materyalinin yerli imkânlarla yetiştirilmesinin sağlanması hedeflemektedir. Böylece kırmızı et arzında sürdürülebilirliği ve yeterliliği sağlamak amaçlanmaktadır. Proje 81 ilimizde uygulanacaktır.

Proje kapsamında 3 yıl boyunca Bakanlığımızın yol haritası ve projeksiyonu kapsamında belirlenecek en az 3 aylık gebe düve etçi damızlık büyükbaş hayvan (Angus, Brangus, Brahman, Hereford, Limousine, Charolais vb.) dağıtılması planlanmaktadır.

Proje kapsamında dağıtımı yapılacak etçi ırklar Et ve Süt Kurumu (ESK) tarafından temin edilecek olup gebe düvelerin dağıtımı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü'ne (TİGEM) ait işletmelerden gerçekleştirilecektir.

Proje kapsamında üreticilere edindirilen hayvanlar için bankanın ilgili şubesi tarafından Devlet Destekli Tarım Sigortaları kapsamında sigorta yaptırılır. Sigorta primlerinin ilk 12 (oniki) aylık bölümünün üreticiye ait olan kısmı, sigorta işlemi sonrasında TİGEM tarafından karşılanır.

Proje ile ilgili başvurular 28.03.2025 tarihinde tamamlanmıştır.

Projeye başvuru şartları olarak; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişiler, TÜRK VET kayıt sistemine kayıtlı en fazla 200 büyükbaş hayvan kapasitesine sahip işletme sahipleri başvuru yapabileceklerdir. Her yetiştirici yalnızca 1 (bir) işletmesi için başvuru yapabilecektir. Aynı haneden sadece | (bir) yetiştirici başvuru yapabilir, uzman eller ve genç çiftçi projesinden yararlanan üreticilerin kendileri bu projeye başvuramazlar, yetiştiriciler bu projeden yalnızca bir kez yararlandırılır gibi kriterler projemizde uygulanmaktadır. Başvuran kişiler, kadın yetiştirici, 4l yaş altı yetiştirici, engelli/gazi/şehit yakını olan yetiştirici, aile işletmesi kapsamına giren yetiştirici, hayvancılık ile ilgili eğitim belgesi/sertifika ya sahip yetiştirici, ziraat mühendisi / veteriner hekim /gıda mühendisi unvanlarına sahip yetiştirici, hayvancılık işletmesi kaydı eski/yeni olan yetiştirici, işletmesinde hayvan bulunan ve ilgili kayıtları/işlemleri aktif olarak yaptıran yetiştirici, birinci derece tarımsal amaçlı örgüt üyeliği bulunan yetiştirici, ÇKS'deki Tarım Arazisi Verileri (Dikili Tarım arazisi hariç) ne göre puanlamaya tabi tutularak en yüksek puandan en düşük puana kadar dağılımı yapılmaktadır. Kadın, genç ve 1'inci derece örgüt üyesi olan üreticilere ilave puan verilecektir. 20 baş altı hayvanı olan aile işletmeleri ilave puan almaktadır. Projemiz büyükbaş damızlık etçi gebe hayvan alımını içermektedir.

Veteriner hekim, ziraat mühendisi, gıda mühendisi gibi meslek mensuplarına diploma ve eşdeğeri belgelerini sunmaları koşulu ile 30 hayvan alımı için talepte bulunabilmektedirler. Aynı zamanda ilave puan verilerek bu meslek mensuplarının kendi işlerini kurmaları ve kendi memleketlerine fayda sağlamaları desteklenecektir. Başvuru şartları diğer yetiştiriciler ile aynıdır.

Üretici tarafından teslim alınan hayvanların elde tutulması kaydıyla 12 ay boyunca hayvan başına aylık 1.500 TL bakım besleme gideri karşılanacaktır.

Projenin ilk etabı için 60 bin hayvan dağıtımını planlanmış olup 4.351 hak sahibi belirlenmiştir.

Deprem bölgesi ve üretim planlaması kapsamında besi bölgesi olarak belirlenen illerimize projemiz kapsamında ilave puanlar verilerek daha fazla hayvan dağıtım kontenjanına sahip olması sağlanmıştır.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

İlilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz tarafından hayvanların teslim tarihinden itibaren 1 yıl boyunca her ay kontrolleri yapılacaktır. Hayvan tesliminden itibaren 2'nci yıl 6 ayda bir yerinde olmak üzere il/ilçe müdürlüğü tarafından 2 kez kontrol edilecektir.

İlilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz tarafından saha ziyaretleri yapılacaktır. Proje başlangıcında fizibilite çalışması yapılmıştır. Proje sonrasında etçi ırk hayvan sayımızdaki artış başarı kriteri olacaktır. Ayrıca aşılama ve küpeleme çalışmaları kapsamında yapılan işletme ziyaretleri ile de gerekli bilgilendirme ve değerlendirmeler yapılacaktır.

Projemiz ile ilgili duyurular ve bilgilendirmeler kurumlarımız tarafından çeşitli sosyal medya hesaplarında, saha ziyaretlerinde, zoom toplantıları ile Tarım TV vb. televizyon programları ile gerçekleştirilmiştir. e Yetiştiricilerimize bakanlığımızın https://akademi.tarimorman.gov.tr/ internet platformunda yer alan hayvancılık konusundaki eğitim videolarının takip edilmesi konusunda bilgilendirmeler ve hayvan teslimi öncesi görsel eğitimler verilecektir.

Üreticilerin tarımsal üretime yönelik finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda sağlanması amacıyla, 2024-2026 yılları için yayımlanan 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında Ziraat Katılım Bankası A.Ş., T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince 28 farklı konuda 9625-90100 aralığında hazine faiz/kar payı destekli yatırım ve işletme kredisi/finansmanı kullandırımı yapılabilmektedir.

Ziraat Bankası tarafından tarımsal üretimin finansmanına yönelik kullandırılan faiz indirimli (sübvansiyonlu) krediler, 2023/8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nda belirtilen esaslara göre kullandırılmakta olup kullandırılan kredilere Karar?da belirtilen üst limitler ve üretim konuları dâhilinde faiz indirimi uygulanmaktadır.

Kredilere uygulanan azami vade ve geri ödeme takvimi, yatırım projeksiyonları ve faydalanıcının faaliyet döngüsüne göre T.C. Ziraat Bankası A.Ş. usul ve esaslarınca belirlenmektedir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Kırsalda Bereket, Hayvancılığa Destek Projesi'ne ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25559, 10 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25559-kirsalda-bereket-hayvanciliga-destek-projesi-ne-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6bca15c0-182c-47c4-9a33-01959359c89d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
