# İhracat birim değerinin artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/25575 - **Veren:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 10 Mart 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 71 gün sonra, 20 Mayıs 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3842d1b0-e224-4fb3-8586-01958a834b2d - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25575-ihracat-birim-degerinin-artirilmasi-icin-yapilan-calismalara-iliskin > Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 10 Mart 2025 tarihinde 7/25575 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 71 gün sonra, 20 Mayıs 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer BOLAT tarafından y£kılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. AK. LL TANRIKULU Türkiye'nin ihracat hacmi her yıl artmaya devam etmektedir. Ancak bu artış, ihracatımızın niteliği ve birim değeri konusunda soru işaretleri oluşturmaktadır. Bu bağlamda, . 2023 yılında 1.48 dolar olan kilogram başına ihracat birim değeri, 2024 yılında 1.42 dolara gerilemiştir. Almanya ve Japonya gibi ülkelerde bu rakam 4 dolar seviyesindedir. Savunma sanayi gibi stratejik alanlarda yapılan yatırımlara rağmen, ortalama ihracat değerimizin artmamasının nedenleri nelerdir? Ortalama ihracat değerimizin arttırılması yönünde 2025 yılında izlenecek stratejiler nelerdir? 2015-2024 yılları arasında Türkiye'nin toplam yüksek teknolojili ürün ihracatı 64 milyar 123 milyon dolar iken, ithalatı 265 milyar 860 milyon dolara ulaşmıştır. Bu fark, dış ticaret açığımıza büyük ölçüde yansımaktadır. Yüksek teknoloji ihracatını artırmak ve ithalat bağımlılığını azaltmak için ne gibi politikalar uygulanmaktadır? Filipinler ve Güney Kore gibi ülkeler, yüksek teknoloji alanında büyük yatırımlar yaparak dijital ve üretim gücü merkezleri haline gelmiştir. Türkiye'de benzer bir strateji uygulanması için planlanan projeler nelerdir? Devletin yüksek teknolojiye yapmayı planladığı 2025 yılı teşvikler ve destekleri nelerdir? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :21.03.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1602196 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU tarafından verilen 7/25575 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. UYeBelk, Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (2 sayfa) Çankaya/ANKARA Soru Önergeleri Birimi a pe Telefon No: 03 124491344 Faks No: 03124491341 Telefon No: 03124491344 "pil Yayin i Siratejisoruonergeleri(Dticaret.gov.tr a YARİ) İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr Ae a TİCARET BAKANLIĞI Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na Ait 7/25575 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1. 5) Dışticaret verilerine göre son üç yılda ihracatımızın kg başına birim değeri, 2022 yılında 1,44 ABD doları, 2023 yılında 1,57 ABD doları, 2024 yılında 1,53 ABD doları olarak gerçekleşmiş ve hali hazırda bu yılın ilk çeyreğinde 1,55 ABD dolarına yükselmiştir. Küresel konjonktüre rağmen, ihracatımızın Ar-Ge, yüksek teknoloji ve katma değer odaklı olarak güçlendirilmesi ve rekabetçiliğinin artırılması amacıyla, Bakanlığımız tarafından yürütülen somut ve sonuç odaklı politikaların her geçen gün ihracatımızın birim değerini arttırdığı görülmektedir. Nitekim, 2024 yılında teknoloji odaklı sektörler açısından ihracatımızın kg başı birim değerine bakıldığında; Savunma ve Havacılık Sanayiinde ihracat birim değeri 65,4 ABD dolarına; otomotiv sektöründe ihracat birim değeri 8,3 ABD dolarına ve iklimlendirme ile gemi ve yat sektörlerinde ihracat birim değeri 5,5 ABD dolarına yükselmiştir. Önümüzdeki dönemde AR-GE ve inovasyon odaklı yatırımların ihracata daha fazla yönelmesi ve bahsi geçen sektörlerin ihracatımızdaki payının artışı ile birlikte ihracatımızın kg başına birim değerinin daha da artarak önemli seviyelere gelmesi öngörülmektedir. Bakanlığımız tarafından KOBİ'ler başta olmak üzere ihracatçı firmalarımıza; yönetim ve üretim süreçlerinde bilgi aktarımı, teknolojik dinamizm ve tasarım gücü dâhil ihracat ile ilgili her açıdan ve ihracatın her aşamasında beceri kazandırmaya yönelik destekler sağlanmaktadır. Keza, ihracatçıların küresel pazarlarda daha rekabetçi olmalarını temin etmek amacıyla, ihtiyaç alanları tespit edilmekte ve bu ihtiyaçlara yanıt verecek güçlü destek mekanizmaları oluşturulmaktadır. Bu sayede bir taraftan şirketlerin ihracat yapmaları teşvik edilmekte, bir taraftan da ihracatın markalaşma, katma değer, tasarım ve inovasyon odaklı bir yapıya kavuşturulması hedeflenmektedir. Bu süreç, ihracatın artırılmasının yanı sıra, ülkenin ekonomik büyümesine katkı sağlayarak Türk ekonomisinin daha sürdürülebilir ve güçlü bir yapıya kavuşmasına vesile olmaktadır. Ar-Ge ve inovasyona ağırlık veren, dij italleşme ve yeşil dönüşüm gibi küresel trendlere uygun bir şekilde yenilenen ihracat desteklerimiz; tasarımdan, markalaşmaya, Turguality"den, Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesi (Ür-Ge) projelerine, Küresel Tedarik Zinciri Yetkinlik Proje Desteğinden (KTZ), Yeşil Mutabakata Uyum Projesi Desteğimize ve ihracatın tabana yayılmasına kadar geniş bir yelpazede, yüksek teknolojili üretim yapmak ve katma değerli ihracatımızı artırmak isteyen bütün ihracatçılarımızın kullanımına sunulmaktadır. Ayrıca, ihracatın dijitalleşmesi için e-ihracat ve yeni nesil teknolojilere yönelik verilen dijital pazarlama, sipariş karşılama ve yurtdışı pazaryeri entegrasyonu gibi özel desteklerimizle firmalarımızın teknolojik dönüşümlerine yardımcı olunmaktadır. Öte yandan, ihracatçı firmalarımızın küresel finansmana erişim imkânlarını genişletmek, desteklemek ve kolaylaştırmak da firmalarımızın dış pazarlarda rekabetçi konumlarını sürdürebilmeleri açısından önem taşımaktadır. Bu kapsamda Bakanlık olarak, ihracatçımızın daha düşük maliyetli finansman imkânlarına kavuşması için Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası ve İhracatı Geliştirme Anonim Şirketi (İGE A.Ş.) ile iş birliği içinde etkin bir şekilde çalışmaktayız. Ayrıca Bakanlığımızca, ihracatımıza yeni pazarlar kazandırmak, dünyanın her noktasında nitelikli ve yüksek katma değerli Türk ürünlerinden söz ettirmek ve dünya ticaretindeki konumumuzu güçlendirmek amacıyla, "Uzak Ülkeler Stratejisi" ve "İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Üyeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi" gibi birçok strateji kurgulanmaktadır. Diğer taraftan, Türkiye'yi daha güçlü, üretim ve ihracatta rekabetçi, sürdürülebilir bir ekonomik yapıya kavuşturma hedefi doğrultusunda hazırladığımız "2025 Yılı İhracat Eylem Planı" ile mal ve hizmet ihracatını artıracak yeni destek mekanizmalarından ticari diplomasinin güçlendirilmesine, gümrük süreçlerini kolaylaştıracak faaliyet ve projelerden ihracat finansmanına yönelik yenilikçi çözümlere kadar geniş bir yelpazede firmalarımız için somut adımlar atılmaktadır. Sonuç olarak, ihracatçı firmalarımızın rekabet gücünü artırmak için bütüncül bir yaklaşım benimsenmektedir. Türkiye ekonomisinin geleceğinin, inovasyon ve teknolojiye dayalı, güçlü bir ihracat yapısına sahip olmaktan geçtiğinin bilinciyle ve ekonomimizin tüm paydaşlarıyla birlikte çalışarak, ihracatçılarımızın karşılaştığı zorlukları ciddiyetle ele alarak, sürdürülebilir ve rekabetçi bir ihracat yapısı inşa etmek için çalışılmaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “İhracat birim değerinin artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25575, 10 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25575-ihracat-birim-degerinin-artirilmasi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3842d1b0-e224-4fb3-8586-01958a834b2d Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.