# Erken yaşta gebeliklerin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/25621 - **Veren:** Sibel Suiçmez (CHP, Trabzon) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 14 Mart 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 132 gün sonra, 24 Temmuz 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8d03ae88-edd6-42d1-be3a-0195a39d4ba2 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25621-erken-yasta-gebeliklerin-onlenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin > Sibel Suiçmez (CHP), 14 Mart 2025 tarihinde 7/25621 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 132 gün sonra, 24 Temmuz 2025). ## Önerge metni © — Aşağıdaki sorularımın, Aileve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın :98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. <>, SANDARZL Av. Sibel SUİÇMEZ Trabzon Milletvekili TBMM Katip Üyesi Ülkemizde 18 yaşın altında doğum yapan çocukların sayısındaki artış, erken yaşta ve zorla evlilik ve gebelik sorununa dikkat çekmekte, aile yapısını ve toplumun geleceğini derinden etkilemektedir. Çocukların fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan olgunlaşmadan anne olmaları, hem kendi yaşamlarını hem de bebeklerinin yaşamlarını riske atmaktadır. Bu durum, eğitimden uzak kalma, sağlık sorunları, yoksulluk ve çeşitli istismar türlerine açık hale gelme gibi birçok olumsuzlukla sonuçlanabilmektedir. Erken yaşta gebeliklerin önlenmesi ve bu durumda olan çocuklara ihtiyaç duydukları desteğin sunulması, toplumsal bir sorumluluktur. Bu kapsamda aşağıdaki soruların yanıtlanması, erken yaşta anneliğin boyutlarının ve alınan önlemlerin tespit edilmesi açısından önem arz etmektedir. Buna göre; 1. Son beş yıl içerisinde (yıl bazında ayrı ayrı belirtilmek üzere) 18 yaşın altında doğum yapan çocukların sayısı nedir? Bu sayının illere göre dağılımı nedir? 2. Son beş yıl içerisinde (yıl bazında ayrı ayrı belirtilmek üzere) 18 yaşın altında doğum yapan çocuklardan doğum sonrası hayatını kaybedenlerin sayısı nedir? Bu sayının illere göre dağılımı nedir? 3. Son beş yıl içerisinde (yıl bazında ayrı ayrı belirtilmek üzere) 18 yaşın altında doğum yapan çocukların bebeklerinin doğum sonrası hayatını kaybetme sayısı nedir? Bu sayının illere göre dağılımı nedir? 4. 18 yaşın altında doğum yapan çocukların eğitim durumuna ilişkin veriler nedir? Doğum nedeniyle çocukların eğitimlerini yarım bırakmalarını önlemeye yönelik Bakanlığınızca yürütülen veya planlanan çalışmalar nelerdir? 5. Bu çocuklara ve bebeklerine yönelik sağlık, psikososyal destek ve danışmanlık hizmetleri nasıl yürütülmekte, ilgili kurumlar arası koordinasyon hangi mekanizmalar aracılığıyla sağlanmaktadır? 6. Erken yaşta ve zorla evlilikleri ve gebelikleri önlemek amacıyla yapılan çalışmalar nelerdir? a 7. Erken yaşta gebeliklerin engellenmesi, gereken yasal ve idari düzenlemelerin uygulanması ve yaptırımların etkin biçimde hayata geçirilmesi için Bakanlığınızın diğer bakanlık ve kurumlarla yürüttüğü işbirlikleri nelerdir? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :24.03.2025 tarihli ve 1602858 sayılı yazınız. İlgi yazı ekinde alınan Trabzon Milletvekili Sayın Sibel SUİÇMEZ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/25621 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Telefon No:(312) 705 73 30 Trabzon Milletvekili Sayın Sibel SUİÇMEZ"e Ait 7/25621 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir. Haklarında bakım tedbiri veya korunma kararı bulunan çocuklardan suç mağduru olması, suça sürüklenmesi, sokakta sosyal risklerle karşı karşıya kalması veya refakatsiz çocuk statüsünde bulunması sebebiyle psikososyal desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilenler, bu ihtiyaçları giderilinceye kadar geçici süre ile Bakanlığımıza bağlı İhtisaslaştırılmış Çocuk Evleri Sitelerinde hizmet almaktadır. Bu kuruluşlar, bahse konu çocukların olumsuz yaşam deneyimlerinden kaynaklanan travma ve/veya davranış bozukluklarını giderme amacıyla rehabilitasyon süreci tamamlanıncaya kadar geçici süre bakım ve korunmelarının sağlandığı, bu süreçte aile, yakın çevre ve toplum ile ilişkilerinin düzenlenmesine yönelik çalışmaların yürütüldüğü, kız ve erkek çocuklara yönelik ayrı ayrı yapılandırılan ev tipi sosyal hizmet kuruluşlarıdır. Özel suretle korunması gereken ergen gebe ve bebeği olan ergenlerin kalabileceği fiziksel, duygusal, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını belirleyerek gerekli müdahaleleri gerçekleştirmek, aile ve yakın çevrelerine dönmelerini veya diğer sosyal hizmet modellerine hazır hale gelmelerini sağlamak üzere ülke genelinde ihtiyacı karşılayacak düzeyde İhtisaslaştırılmış Çocuk Evleri Sitelerine bağlı Ergen Gebe ve Çocuk Anneler Üniteleri oluşturulmuştur. Kuruluşlarda ergen gebeler ve bebeği olan ergenler için fiziki düzenlemeler; ergenlerin, bebekleri ile birlikte kalacakları şekilde yapılmaktadır. Ayrıca bebeklerin gelişimsel özelliklerine uygun düzenlemeler de yapılmaktadır. Yatak odalarının anne ve bebeğinin birlikte kalacağı tek kişilik odalar şeklinde düzenlenmesine özen gösterilmektedir. Kuruluşlarda ve ünitelerde ergen gebe ve doğum yapan ergenlere; beslenme, doğuma hazırlık ve bebek bakımı ile ilgili eğitim verilmekte, ergen gebelerin aylık doktor kontrolleri ve bebeği olan ergenlerin bebeklerinin aşılarının takibi yapılmaktadır. 18 yaş altı ergen gebe ve bebeği olan ergenlere ilişkin veriler Sağlık Bakanlığı, Türkiye İstatistik Kurumu ve Adalet Bakanlığı tarafından tutulmaktadır. Bakanlığımızda bu tür veri bilgisi bulunmamaktadır. Ülkemizdeki evlilik yaşına ilişkin hükümler 4721 sayılı Medeni Kanunun 124 üncü maddesinde düzenlenmiştir. Evlilik yaşı ile ilgili veriler, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi'nden (MERNİS) elde edilmekte, ilgili istatistikler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından belirli dönemlerde yayımlanmaktadır. Bakanlığımız çalışmaları sonucunda, yıl bazında erken yaşta evlenme oranlarındaki güncel değişimler ve iyileşme oranları TÜİK verilerine yansımış olup belirli dönemlerde yayımlanan istatistiklerde ilgili verilere ulaşılabilmektedir. Erken yaşta ve zorla evliliklerle mücadele kapsamında ülkemizde önemli adımlar atılmış, bu çalışmalar ile; 2002 yılında 967,3 olan 16-17 yaşında evlenen kız çocuğu oranı, 2024 yılında 9077 oranında azalmıştır. Türkiye'de erken yaşta evliliklerin önlenmesine yönelik kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları dâhil olmak üzere ilgili tüm tarafların katılımı ile kapsamlı çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Bu çerçevede yapılan çalışmalar; 2002 yılında yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu ile kadınlar için evlenme yaşı 15'ten 17'ye yükselterek erkeklerle eşitlenmiştir. 765 sayılı Mülga Türk Ceza Kanunu'nun 423 üncü maddesi ile hüküm altına alınan on beş yaşını dolduran bir kız çocuğuna yönelik cinsel istismar fiilinin cezasının evlenme ile ortadan kalkması uygulamasının kaldırılması erken yaşta evliliklerin önlenmesi ve kadına yönelik ayrımcılığın ortadan kaldırılmasına yönelik önemli bir düzenleme gerçekleştirilmiştir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile reşit olmayan kişiyle cinsel ilişkide bulunmak ve çocukların cinsel istismarı fiillerinin bağımsız suçlar olarak tanımlanmış, 2014 yılında bu suçlara ilişkin cezalarda artırıma gidilmiştir. Bakanlığımız tarafından Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 16-17 yaş evliliklerin Türkiye ortalamasının üstünde olan illere yönelik "İl Eylem Planı" çalışmaları yapılmakta, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü personelinin "yerel eylem planı hazırlama" süreçlerine ilişkin bilgi ve becerilerinin artırılmasına yönelik eğitimler düzenlenmektedir. İl Müdürlüklerimiz koordinasyonunda ildeki kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri, üniversiteler ve STK'ların iş birliğiyle hazırlanan Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planları hâlihazırda 29 ilde (4dana, Adıyaman Afyonkarahisar, Ağrı, Aksaray, Antalya, Ardahan, Batman, Bitlis, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Iğdır, İzmir/Kiraz, Kahramanmaraş, Kars, Kilis, Malatya, Mardin, Muş, Nevşehir, Niğde, Osmaniye, Siirt Şanlıurfa, Van, Yozgat) yürürlüktedir. İl Eylem Planlarında bilinçlendirme ve farkındalık çalışmaları, kız çocuklarının güçlenmesi, erken yaşta ve zorla evliliklerin araştırılması, görsel ve/veya işitsel materyal hazırlanması, kız çocuklarının rol model kadınlarla buluşmalarının gerçekleştirilmesine yönelik hedef ve faaliyetlere yer verilmiştir. Bakanlığımız ile Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) arasında dezavantajlı çocukların korunması, gelişim ve katılım haklarından yararlanabilmelerinin güçlendirilmesi amacıyla "Ortak Çalışma Planları" imzalanmaktadır. Ortak çalışma planı kapsamında, Bakanlığımız tarafından birçok kamu kurum ve kuruluşuna yönelik erken yaşta ve zorla evliliklerle mücadele konusunda eğitimler verilmiştir. Bu eğitimlerle 1.381 kamu personeline ulaşılmıştır. Bakanlığımız Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü ile Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün birlikte nihai yararlanıcısı olduğu IPA-İl kapsamında yürütülen "Türkiye'de Çocuk Haklarının Desteklenmesi İçin Teknik Yardım Projesi" kapsamında erken yaşta evliliklerin önlenmesine yönelik bir eğitim modülü hazırlanmış, genel kamuoyuna yönelik bir afiş, esnaflara yönelik bir afiş, eğitim ve farkındalık çalışmalarında kullanılmak üzere bir broşür ile lise öğrencilerine yönelik erken yaşta ve zorla evliliklerle mücadeleye ilişkin bilgiler içeren okul defteri tasarlanmış ve Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planları olan İl Müdürlüklerine dağıtımı tamamlanmıştır. Proje kapsamında ayrıca eğilim ve farkındalık çalışmalarında kullanılmak üzere bir infografik film ile TV kanallarında yayımlanmak üzere bir kamu spotu hazırlanmış olup hazırlanan materyaller Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planı olan illere iletilmiştir. Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (UN Women) iş birliğinde Ankara Kızılcahamam'da deprem illeri de dâhil olmak üzere İl Eylem Planı olan illerin İl Müdürlüklerinde görev yapan toplamda 100 yönetici ve meslek elemanına yönelik "Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planlarının Desteklenmesi Çalıştayı" gerçekleştirilmiştir. UN Women İş birliğinde Türkiye'de Çocuk Yaşta, Erken ve Zorla Evliliklerin Önlenmesine İlişkin Birleşmiş Milletler Ortak Programı'nın kapanış etkinlikleri kapsamında "Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planlarının Desteklenmesi İhtiyaç Tespiti Toplantısı" gerçekleştirilmiştir. Toplantılara Adana, Adıyaman, Afyonkarahisar, Aksaray, Ardahan, Aydın, Elazığ, Edirne, Malatya, Osmaniye, Siirt, Van Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünden yönetici ve meslek elemanları katılım sağlamıştır. Toplantıda EYZEM kapsamında gerçekleştirilen çalıştay ve eğitimler değerlendirilmiş, yeni ihtiyaçlar tespit edilmiş ve iyi uygulama örneklerine ilişkin paylaşım yapılmıştır. Bakanlığımız tarafından erken yaşta ve zorla evliliklerle mücadeleye ilişkin farklı risk gruplarına yönelik de çalışmalar gerçekleştirilmektedir. 06 şubat 2023 tarihinde gerçekleşen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından 81 İl Müdürlüğümüzce depremzede vatandaşlara yönelik erken yaşta ve zorla evlilikler kapsamında farkındalık çalışmaları gerçekleştirilmiştir. İzmir ilinde, ildeki ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri, Roman nüfusun yoğunlukla yaşadığı bölgelerdeki sosyal hizmet kuruluşlarında görev yapan meslek elemanları, Roman STK'lar ve farklı illerden Roman Saha Koordinatörlerinin katılımıyla "Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele Ekseninde Roman Çalıştayı" gerçekleştirilmiştir. Çalıştay'da erken yaşta ve zorla evlilikler ile kadına yönelik şiddetle mücadeleye ilişkin temel kavramlar tartışılmış, Roman nüfus arasında erken yaşta ve zorla evliliklerin önlenmesi amacıyla proje ve faaliyet önerileri geliştirilmiştir. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) ile Bakanlığımız arasında imzalanan ortak çalışma planı kapsamında, erken yaşta ve zorla evlilik olgusunun çeşitli boyutlarda yaşandığı ülkelerdeki iyi uygulama örneklerinin incelenmesine yönelik bir proje yürütülmüştür. Bakanlığımız bu kapsamda yapılan çalışmalarla erken yaşta ve zorla evliliklerle mücadelesini kararlılıkla sürdürmektedir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Sibel Suiçmez (CHP, Trabzon). “Erken yaşta gebeliklerin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25621, 14 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25621-erken-yasta-gebeliklerin-onlenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8d03ae88-edd6-42d1-be3a-0195a39d4ba2 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.